Prodi pleit bij Iran voor hervormingen

'De spanning is voorbij, nu begint er een dialoog op basis van de nieuwe betrekkingen.' De Italiaanse premier Prodi heeft als boodschapper van het Westen het regime in Iran aangemoedigd hervormingen door te voeren....

Van onze correspondent

Jan van der Putten

ROME

Prodi is de eerste Italiaanse regeringsleider die Teheran bezoekt sinds in 1979 ayatolla Khomeini aan de macht kwam. Behalve namens Italië spreekt de woensdag in Iran gearriveerde Prodi informeel ook namens de Verenigde Staten en de Europese Unie. Voor zijn vertrek naar Iran heeft hij overlegd met een groot aantal van zijn EU-collega's en met president Clinton.

Prodi heeft gesproken met president Khatami en, op diens verzoek, met de hoogste politieke en geestelijke leider en 'gids van de revolutie', ayatolla Khamenei. In een toespraak aan de universiteit van Teheran voor studenten, docenten en diplomaten maakte de Italiaanse premier duidelijk dat het Westen de hervormingen in Iran toejuicht, maar dat er nog veel moet gebeuren.

Hij eiste van Iran dat het afziet van iedere vorm van terrorisme en dat het 'volledig en ongelimiteerd' het recht op vrije meningsuiting en de andere mensen- en burgerrechten eerbiedigt. Met president Khatami sprak Prodi openhartig over de zaak-Rushdie. Onbekend is of dat iets heeft opgeleverd.

De Italiaanse premier zei tegen zijn gastheren dat ze niet mee moesten doen aan een kernwapenwedloop. De Amerikanen vrezen dat Iran een eigen atoombom wil ontwikkelen en dat dit voornemen is aangemoedigd door de recente kernproeven van India en Pakistan. 'Stop de verspreiding van kernwapens', zei Prodi op de universiteit. 'Bommen hebben ideologie noch religie.' Hij vindt ook dat arme landen zich deze geldverspilling niet kunnen veroorloven.

President Khatami bleek tevreden over de manier waarop Italië 'Iran helpt de betrekkingen met Europa te verbeteren'. En de relaties met de Verenigde Staten? 'Voor het moment hebben de Amerikanen alleen een andere toon aangeslagen. We hopen op een groter begrip voor onze standpunten.'

Prodi vergat intussen niet zaken te doen. Contracten voor acht à tien miljard gulden zijn afgesloten of zijn in voorbereiding. Het Italiaanse concern Italtel zal het Iraanse mobiele telefoonnet opbouwen. Italië gaat investeren in de sectoren staal, energie, chemie en textiel.

Met het Franse Elf gaat het Italiaanse staatsbedrijf ENI naar olie boren vanaf nieuwe platforms in de Perzische Golf. Italië aast op de exploitatie van de olievelden in de Kaspische Zee. Het is op weg de grootste handelspartner van het nieuwe Iran te worden.

Ook is er nog een oud probleem geregeld. Iran had nog een schuld van honderd miljoen dollar uitstaan voor de door Italië aangelegde haven van Bandar Abbas aan de ingang van de Perzische Golf. Dankzij nieuwe opdrachten aan Italië ten bedrage voor vierhonderd miljoen dollar is die schuld nu van de baan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden