Proces tegen Videla van start

Allart Hoekzema

SANTA CRUZ -Voor een federale rechtbank in Buenos Aires is maandag een nieuwe strafzaak begonnen tegen de oud-dictator Jorge Rafael Videla (85). Het is het eerste proces in Argentinië waarin het bestaan van een systematisch plan voor de roof van baby's van gedetineerde zwangere tegenstanders van 's land laatste dictatuur (1976-1983) aan de orde komt.


Naast Videla, een van de wreedste militaire heersers van Zuid-Amerika, zitten zeven andere kopstukken van de junta in de beklaagdenbank, onder wie de voormalige president Reynaldo Benito Bignone (1982-1983) en oud-kapitein Jorge Eduardo Acosta, bijgenaamd 'de Tijger'. Allen worden beschuldigd van 'roof, ontvoering en identiteitsverandering van kinderen onder de tien jaar'.


De federale rechtbank van Buenos Aires neemt in het bijzonder 35 gevallen onder de loep, waarin pasgeboren baby's werden afgepakt van moeders die gevangen zaten in de twee belangrijkste clandestiene detentiecentra van de dictatuur: de marine-opleidingsschool ESMA en de grootste landmachtkazerne, Campo de Mayo. De vrouwen moesten bevallen met een kap over het hoofd, om vervolgens te worden vermoord. De kinderen werden geadopteerd door mensen van het regime.


Aangezien de rechtbank ruim 370 getuigen moet horen, zal het proces zeker een jaar duren. De zaak begon veertien jaar geleden, toen de zogeheten 'Abuelas de Plaza de Mayo' (Oma's van het Meiplein) aangifte deden van een systematisch plan van illegale toe-eigening van hun kleinkinderen. Geschat wordt dat in totaal ruim 500 kinderen tijdens het militaire schrikbewind zijn ontvoerd en van hun identiteit beroofd.


In juli dit jaar zal naar verwachting Eduardo Ruffo worden toegevoegd aan de beklaagdenlijst, voor de roof van een pasgeborene in de gevangenis 'Automotores Orletti'. Dit detentiecentrum vormde een hoofdschakel van het 'Plan Cóndor', een in de jaren zeventig in Zuid-Amerika gecoördineerd repressiesysteem van de dictaturen in Argentinië, Brazilië, Bolivia, Chili, Peru, Paraguay en Uruguay.


Een autogarage in de wijk Flores in Buenos Aires diende als façade van deze illegale gevangenis, waar honderden mensen werden vastgehouden en gemarteld, onder wie veel Uruguayanen, Chilenen en zelfs Cubanen. De door Eduardo Ruffo gestolen baby heet Simón Riquelo, zoon van de Uruguayaanse Sara Méndez, die in 1976 gevangen zat in 'Automotores Orletti'. Méndez overleefde de martelingen en 26 jaar later vond ze haar kind terug.


Ook de oud-landmachtkapitein Víctor Gallo en diens echtgenote zullen in juli terecht staan, voor de toe-eigening van een baby die deel uitmaakt van de 102 teruggevonden kinderen. Andere emblematische zaken die in het proces aan de orde komen zijn de verdwijningen van de kleinkinderen van Estela de Carlotto, voorzitster van de Oma's van het Meiplein en van de bekende Argentijnse dichter Juan Gelman.


De start van de rechtszaak werd zo vaak uitgesteld dat vier van de verdachten intussen zijn overleden: oud-admiraal Massera, oud-generaal Bautista Sasiain, ex-prefect Febres en voormalig legerchef Nicolaides.


Videla, die als architect van de Argentijnse 'Vuile Oorlog' geldt, werd op 22 december 2010 veroordeeld voor het fusilleren van 31 politieke opposanten in een detentiecentrum in 1976.


Het militaire schrikbewind elimineerde politieke partijen, nam vakbonden over, censureerde de media en vermoordde 30 duizend tegenstanders. De junta verantwoordde de acties als noodzakelijk om het communisme te bestrijden.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden