Proces tegen Saddam meteen verdaagd

Het proces tegen Saddam Hussein, de voormalige heerser van Irak, is op de eerste dag al na een paar uur verdaagd tot eind volgende maand...

Saddam Hussein weigerde de autoriteit van de rechtbank te erkennen, stond erop dat hij nog steeds president van Irak was en weigerde zelfs zijn naam te zeggen. Hij was ferm maar niet uitdagend en droeg een westers pak, anders dan de meesten van zijn zeven medeverdachten, allen voormalige leden van zijn bewind, die in Arabische kleding verschenen.

De Koerdische voorzitter van de rechtbank, Rizgar Mohammed Amin, bleef kalm en las zowel de naam van Saddam Hussein voor als diens ‘onschuldig’ als antwoord op de aanklacht. Amin is de enige van de vijf rechters wiens naam is bekendgemaakt en die zichtbaar was op de televisiebeelden vanuit de rechtszaal. De andere rechters bleven anoniem vanwege veiligheidsoverwegingen. ‘Wie bent u, ik wil weten wie u ben’, zei Saddam Hussein tegen Amin aan het begin van het proces.

Het proces werd in Irak op de staatstelevisie uitgezonden en was ook in de rest van de Arabische wereld en op internationale televisiezenders te zien. De uitzending had een ingebouwde vertraging van 20 à 30 minuten om zeker te maken dat de voormalige dictator geen kans kreeg de zaak tegen hem te gebruiken als een gelegenheid voor propaganda, zoals velen vinden dat de voormalige Joegoslavische president Milosevic wel heeft gedaan in Den Haag.

Rechter Amin zei na afloop van de eerste dag dat het proces verdaagd was omdat veel getuigen te bang waren om te verschijnen. Het proces vindt volgens sommige buitenlandse waarnemers plaats in een atmosfeer van intimidatie vanwege het voortdurende geweld en het falen van de autoriteiten om de orde en veiligheid in het land te waarborgen.

Tussen de 30 en 40 getuigen waren volgens Amin niet komen opdagen. ‘Dat is een probleem waaraan we voor de volgende zittingen moeten werken.’ De advocaat van Saddam Hussein, Khalil al-Duleimi, had om drie maanden uitstel gevraagd om al het bewijsmateriaal te bestuderen. Een van zijn collega’s zei dat het proces ‘puur theater’ was en dat het uitstel van slechts een maand laat zien dat de Amerikanen een ‘schijnproces’ willen.

Een van de dochters van de Saddam Hussein, Raghad, zei dat ze het proces had gevolgd vanuit de Jordaanse hoofdstad Amman en noemde het optreden van haar vader ‘prachtig’. Ze zei dat hij een ‘held’ en een ‘moedige man’ was.

Voor familieleden van nabestaanden en voor slachtoffers van de dictator was het soms emotioneel en soms bevredigend om Saddam Hussein terecht zien staan. Sommigen zeiden te hopen dat hij nu snel de doodstraf krijgt, anderen spraken van de mogelijkheid nu het verleden achter zich te laten.

In veel Arabische landen werd de nadruk gelegd op de problemen met het proces, dat het een gevolg zou zijn van ‘Amerikaanse agressie’ dat het niet volgens internationale normen gevoerd zou worden en dat het zou gaan om ‘het recht van de overwinnaar’.

Voor sommigen was hij net als voor zijn dochter Raghad, nog steeds een held. Maar er was ook veel begrip voor het principe dat Saddam Hussein moet terechtstaan voor de enorme onderdrukking in Irak tijdens zijn bewind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.