Proces tegen ex-president Chirac uniek in Frankrijk

PARIJS - Op de eerste dag , die van de technische details, zal hij zich niet vertonen. Maar dinsdag is er geen ontkomen aan.

Jacques Chirac in 2006. Beeld afp

Dan zal zijn grote gestalte zich naar de beklaagdenbank begeven. Voorzichtig schuifelend wellicht, de handen op de schouders van een getrouwe. Want Jacques Chirac is de oude niet meer. Gevolg van de beroerte die hem in 2005 trof of van de ziekte van Alzheimer - daarover lopen de meningen uiteen.

Het proces tegen Jacques Chirac is een unicum in de Franse rechtsgang. Niet eerder werd een proces tegen een ex-president gevoerd. De enige staatshoofden die hem voorgingen waren Lodewijk XVI (guillotine) en maarschalk Pétain (doodstraf, later door De Gaulle omgezet in levenslang).

Imagodeuk

Iets dergelijks hangt Chirac niet boven het hoofd. In zijn geval gaat het vooral om een flinke deuk in zijn imago. Wat pijnlijk genoeg is voor een man die pas na zijn presidentschap door de Fransen in het hart werd gesloten. Maar hij zou tot enkele jaren gevangenisstraf kunnen worden veroordeeld.

Het proces gaat over de periode waarin Chirac burgemeester van Parijs was, tussen 1977 en 1995. Het wordt pas nu gevoerd, omdat hij als president niet gedaagd kon worden. Verduistering van overheidsgeld en misbruik van vertrouwen - dat is de tenlastelegging.

Tijdens zijn burgemeesterschap zou Chirac fictieve banen hebben gecreëerd en die hebben toebedeeld aan mensen uit zijn omgeving. Die zouden dus een overheidssalaris hebben ontvangen voor werk dat ze niet deden, of dat uitsluitend ten goede kwam aan de RPR, de toenmalige partij van Chirac. Ze kregen de opdracht een missie uit te voeren waarbij geen resultaat werd verwacht. Of ze mochten gebruikmaken van een door de gemeente betaalde secretaresse, terwijl ze daar geen recht op hadden. Een linkse vakbondsleider werd door Chirac van een privéchauffeur voorzien. In totaal gaat het om 28 banen, de uitgaven daarvoor worden geschat op 4 miljoen euro.

Partijkas
Eerder werd Chirac ervan verdacht de partijkas te hebben gespekt met smeergeld van bouwbedrijven. In ruil daarvoor kregen die lucratieve opdrachten in Parijs. Zijn rechterhand Alain Juppé, nu minister van Buitenlandse Zaken, werd daarvoor veroordeeld.
Chirac, zijn opvolger Nicolas Sarkozy en de Parijse burgemeester Bertrand Delanoë probeerden vorig jaar de zaak in der minne te schikken. De UMP, de partij van zowel Chirac als Sarkozy, zou de gemeente Parijs 1,65 miljoen euro schadevergoeding geven. Chirac zelf legde daar een half miljoen bij, te betalen uit de auteursrechten van het tweede deel van zijn memoires, dat dit voorjaar verschijnt.
Delanoë wist in september zijn raad te overtuigen akkoord te gaan met die schadevergoeding. Een opmerkelijke stap, omdat Parijs een links bewind heeft en de socialisten doorgaans niet geneigd zijn tot handreikingen aan de rechtse regeringspartij. Het gemeentebestuur ziet af van verdere gerechtelijke stappen, na een procedure die twaalf jaar heeft geduurd.

De angel is daarmee deels uit het proces gehaald. Wat resteert is de imagoschade. Afgesproken is dat de ex-president zich zo min mogelijk in gezelschap van in toga geklede advocaten zal vertonen, om zo de beeldvorming niet negatief te beïnvloeden.

Veel zal daarbij afhangen van de gezondheidstoestand van Chirac, die nogal wisselend is. Hij maakt voor het oog van de camera's soms een wezenloze indruk. Bij zijn geliefde uitstapje naar de Salon d'Agriculture - Chirac is zeer populair onder de boerenstand - liet hij zich onlangs leiden door minister van Landbouw Bruno le Maire en partijleider Christian Jacob. 'Hij is 78 jaar, en niet meer de man die hij ooit was', verklaarde zijn echtgenote Bernadette, die overigens alle verhalen over Alzheimer naar het rijk der fabelen verwijst.
De uitspraak wordt rond 8 april verwacht. Met Chirac staan nog negen medeplichtigen terecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden