Proces-Öcalan oneerlijk verlopen

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft donderdag ook in hoger beroep beslist dat de Koerdische leider Abdullah Öcalan geen eerlijk proces in Turkije heeft gehad....

Van onze buitenlandredactie

VIDEO

Het Hof noemde een nieuwe rechtszaak of heropening van de zaak tegen Öcalan een goede oplossing om de fout te herstellen, maar stelde Turkije geen deadline. Ankara komt evenwel onder morele druk te staan om de leider van de Koerdische Arbeiderspartij PKK opnieuw te berechten. Turkije moet aan de Europese criteria voor de mensenrechten voldoen om bij de Europese Unie te kunnen horen. Bovendien zal een Turkse weigering gevolgen hebben voor de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie, die beginnen in oktober.

Ook twee jaar geleden oordeelde het Europese Hof dat Öcalan geen eerlijk proces had gehad. Tegen die uitspraak gingen zowel Turkije als Öcalan – die sinds 1999 gevangen zit – in beroep. Öcalan besloot hiertoe omdat het Hof oordeelde dat hij niet onder onmenselijke omstandigheden werd vastgehouden. Tevens zou hij niet op illegale wijze door Turkse commando's in Kenia zijn opgepakt.

Het Europees Hof stelde donderdag dat Öcalan niet door een onafhankelijk en onpartijdig tribunaal is berecht – een militaire rechter was aanwezig. Hij is niet naar behoren voorgeleid na zijn arrestatie en zijn advocaten hebben bovendien niet genoeg tijd gekregen om de zaak voor te bereiden.

Voor het gerechtsgebouw in Straatsburg demonstreerden Koerdische actievoerders om de onmiddellijke vrijlating van Öcalan. Hun leider werd in eerste instantie ter dood veroordeeld, wegens het uitroepen van een gewapende opstand en hoogverraad. Dit werd omgezet tot levenslange opsluiting op het eilandje Imrali; Turkije heeft in 2002 de doodstraf afgeschaft vanwege de kans op toetreding tot de Europese Unie.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gul zei dat Öcalan dezelfde straf zou krijgen, ‘ook al werd hij honderd keer berecht’. Een woordvoerder van de Turkse regeringspartij AKP verklaarde dat de Turkse regering ‘de noodzakelijke juridische stappen zal nemen om de tekortkomingen recht te zetten, die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in het proces tegen Öcalan heeft geconstateerd ’.

De woordvoerder verklaarde op de Turkse tv dat de Turken niet hoeven te vrezen dat Öcalan wordt vrijgelaten. Hij riep op vertrouwen te hebben in de staat en in de rechtspraak. Waarnemers hadden eerder voor onrust in Turkije gewaarschuwd als de uitspraak in het voordeel van Öcalan zou uitvallen. De beslissing van het Europese Hof moet nog worden geratificeerd door de Raad van Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden