Probleemwijk op de hei

'NU IS Schiemond een krap giraffenhok, in 2015 een grote exotische savanne.' 'Het is nu een hutspot en over vijftien jaar een gegratineerde bloemkool.' 'Vandaag een lelijke eend en straks een BMW.'..

Wat voorheen voorbehouden was aan snelle bedrijven, is dankzij het grotestedenbeleid ook bereikbaar voor de achterstandswijk: een time-out om te brainstormen op de hei. Afgelopen maandag en dinsdag was het de beurt aan Schiemond, een wijk van de Rotterdamse deelgemeente Delfshaven.

Plaats van handeling: hotel het Wapen van Marion in Oost-Voorne, dertig kilometer van huis, maar de omgeving blijft Rotterdams. Voor het hotel ligt het autostrand, erachter roken de petrochemische pijpen van de Maasvlakte en rechts in een zaal kaarten de plaatselijke ouderen. 'Deze plek moet de mensen vrij maken', zegt coördinator Frank Belderbos. 'In de wijk verkondigt iedereen het dienstbelang van morgen. Er worden vooral donkere imago's gecommuniceerd door de professionals. Hier doorbreken we dat.'

Aan de tafels zitten twintig professionals - de wijkagent, de opbouwwerkers, de sociaal-cultureel werkers, wijkbeheerders van de woningbouwcorporatie, de GGD'er, de wijkeconoom, de man van de dienst Stedenbouw, die van Gemeentewerken. Vijf deelnemers zitten er onbetaald: de bewoners die vrij konden krijgen of geen werk hebben.

'Wat valt ons op?', vraagt gespreksleider Gerard van Otterloo, oud-wethouder van Den Haag, na de eerste ronde associaties. 'Het is treurnis en daar moeten we als de sodemieter van af', zegt een oudere bewoner. Assistent-projectmanager Geert van Soest stuurt bij: 'Schiemond is best goed, maar kan makkelijk beter. Een lelijke eend is ook een prima auto.'

Schiemond is de tweede wijk in Delfshaven die de stad verlaat om de toekomst in te zien. Eerder was Spangen aan de beurt en volgende week zoekt Bospolder-Tussendijken nieuwe kansen in Renesse. Hoe vrij de gedachten zijn, toonde een vergelijkbare bijeenkomst in Spangen. 'Positief aan onze wijk zijn de junkies', zei iemand. 'Ze bieden volop potentie voor goede drugspreventie op scholen. Nergens zijn meer ervaringsdeskundigen dan in Spangen.' Ook het beeld Spangen, jachthaven aan de Schie, scoorde goed.

Schiemond mijmert maandagmiddag over zomercarnaval, palmbomen, de surfskeelerboulevard, waterskikampioenschappen en een joggingcircuit aan de Maas onder het motto: 'Loopt u hard, kom naar Schiemond.'

Stadskenner Wiebe de Jong van de Erasmus Universiteit ontlokt een gevoelige discussie als hij zegt dat de voorzieningen in een wijk zich moeten richten op de dominante etnische groepen. Dat zijn in Schiemond de Surinamers, Kaapverdianen en Antillianen, zij maken samen meer dan de helft van de bevolking uit. 'De vrouwen uit deze groepen staan bekend als sterke vrouwen. Als je daar je aandacht op richt, kun je veel bereiken.'

'Maar alleen aandacht voor deze groepen trekt nog meer Kaapverdianen en Surinamers naar die wijk', zegt iemand van de woningbouwcorporatie. 'Schiemond kan dan een enclave worden.' 'Je moet ook de anderen voorzieningen bieden', vindt sociaal-cultureel werker Karin van Ieperen.

GGD'er Frouke Stoeckart: 'In een Nederlandse wijk waar 50 procent Nederlander is, vindt iedereen het normaal als je de voorzieningen afstemt op Nederlanders. In Schiemond, waar maar 22 procent Nederlander is, vragen we ons af of het ethisch is om voor de meerderheid te kiezen. Ik heb er geen moeite mee. Ook niet als Rotterdam zich in 2015 afficheert met verschillende etnische buurtjes, zoals Chinatown en Little Italy.'

'Maar we leven in Nederland', protesteert Van Ieperen. De Jong van de universiteit: 'Er zijn gewoon beperkte middelen. Je moet keuzes maken. Er zijn 45 culturen in de wijk. Als je voor iedereen kiest, kies je voor niemand.'

Die avond voegen de bestuurders van de deelgemeente, de corporatie, de politie en het opbouwwerk zich bij de groep. 'En wat gaat de actie ''Red Delfshaven'' tot een succes maken?', vraagt deelraadvoorzitter Harreman. Gespreksleider Van Otterloo vat de vorderingen samen. 'Het gaat om essentiële details die moeten worden veranderd', zegt hij. Projectleider Belderbos kaart de heikele discussie aan: 'We moeten in Schiemond afstappen van de algemene voorzieningen, zoals ze voor de Nederlandse bevolking beschikbaar zijn. In Schiemond heet dat kiezen voor Surinamers, Kaapverdianen, Antillianen en ook voor oudere Nederlanders.'

'Maar zoiets moet je politiek correct formuleren', zegt van Otterloo. 'Er zijn onder de Surinamers, Kaapverdianen en Antillianen veel alleenstaande moeders. Dus we richten ons op alleenstaande moeders. Voor hen maken we een sterk moedercentrum.'

Zoveel slimheid vraagt om een borrel. De 'bobo's' mengen zich onder professionals en bewoners. Morgen wacht het spel 'In de schoenen van', woensdag weer de waan van de dag. Schiemond droomde zich af. Rendez-vous in 2015.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden