'Probleem ligt juist bij grote partijen'

Een kiesdrempel kan de versnippering van de politiek stoppen, zei CDA-kopstuk Gerd Leers dinsdag in de Volkskrant. Wie minder dan 5 procent van de stemmen haalt, komt niet in de Kamer....

Menno de Bruyne, fractievoorlichter van de SGP (sinds 1922 met één, twee of maximaal drie zetels vertegenwoordigd in de Tweede Kamer), dinsdagochtend via Twitter:

‘Begint dat gezanik over een kiesdrempel weer. Welke partijen zorgen voor de grootste problemen? Niet de kleintjes maar de groten.’

Marnix van Rij, oud-voorzitter van het CDA:

‘Ik bepleit het al jaren, maar de tijd is nu echt rijp voor een kiesdrempel. Het huidige stelsel wordt steeds minder stabiel en het wordt lastiger om logische coalities te vormen. Een kiesdrempel is de makkelijkste maatregel om daar snel iets aan te doen. Kijk naar Duitsland, met een kiesdrempel van 5 procent en dus minder partijen. De problemen zijn er zeker niet minder groot, maar de politiek oogt toch iets geordender, iets gestructureerder.’

De Bruyne, even later aan de telefoon:

‘Nog even los van het eigenbelang van de SGP: de volksvertegenwoordiging behoort een zo eerlijk mogelijk beeld te geven van wat leeft onder de bevolking. Als Leers zijn zin krijgt, ontzeggen we heel veel mensen de toegang tot het parlement. Dat is nergens goed voor. Het land dreigt niet onbestuurbaar te worden doordat er veel kleine partijen zijn, maar door het gekonkel van de grote: ze wantrouwen elkaar, sluiten elkaar uit en vechten elkaar de tent uit. Dáár ligt het probleem. Niet bij ons of bij de Partij voor de Dieren.’

Willem Melching, historicus aan de Universiteit van Amsterdam:

‘Als de grote partijen in paniek raken, komen ze altijd met die kiesdrempel aanzetten. Het is flauwekul. In Duitsland hebben de grote partijen de afgelopen jaren net zoveel aanhang verloren als in Nederland. Een kiesdrempel zorgt wel voor iets meer groepering van de stemmen, maar die komen niet in het stabiele midden terecht. Het verlies voor CDA en PvdA zit niet bij de SGP en de Partij voor de Dieren, maar bij partijen die ook moeiteloos die drempel van 5 procent halen.

‘Het grote voordeel van ons stelsel is dat ook radicale partijen vrij gemakkelijk de Kamer halen, waar ze na verloop van tijd vanzelf minder radicaal worden. Ik kan het niet bewijzen maar ik denk dat wij daardoor in de afgelopen veertig jaar veel minder problemen met radicale stromingen hebben gehad dan veel andere landen.’

Van Rij:

‘Als we de lat in 2006 op 5 procent hadden gelegd, waren alleen CDA, PvdA, VVD, SP en PVV in de Kamer gekomen. Dat hadden we een duidelijke centrum-linkse of een centrum-rechtse regering gehad. Dat is wel zo helder.’

Roderik van Grieken, directeur van het Nederlands Debat Instituut:

‘Het probleem van al die partijen is dat de verschillen tussen de meeste steeds moeilijker te zien zijn. Het debat verwatert.

‘Een kiesdrempel zorgt voor minder partijen die wel heel duidelijk op hoofdlijnen van mening verschillen. Dat zou het debat en de levendigheid in de Kamer ten goede komen. En het wordt ook wat overzichtelijker voor de kiezers.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden