Probleem is kans, want taal is een levend ding

Politiek correct of verhullend taalgebruik is onder beleidsmakers wijdverbreid. In dit managersjargon is een 'probleem' juist een 'kans'. Langs dezelfde lijn was iemand die vroeger als 'achterlijk' werd aangeduid, later een 'zwakzinnige' en dezelfde persoon dreigt nu politiek-correct te worden aangeduid als 'iemand met mogelijkheden'....

Vergelijkbaar is de ontwikkeling bij het woord 'mongool'. Eenmaal als scheldwoord aangemerkt kwam de aanduiding 'kinderen met het syndroom van Down' in zwang, waarna de term 'downies' zich aandiende. Maar moet de krant zulke termen nu gaan hanteren?

De woorden 'steuntrekkers', 'gekken' of 'oudjes' zijn al geruime tijd taboe in de kolommen, maar moet de krant zich inspannen om nadrukkelijk politiek-correct taalgebruik te gebruiken?

'Taal is een levend ding', zegt Ineke van der Valk, onderzoeker tekstwetenschappen bij de Universiteit van Amsterdam. 'Taalgebruik weerspiegelt ook verhoudingen in de samenleving. Wanneer de ongelijkheid tussen groepen wordt opgeheven, verandert de aanduiding van zo'n groep ook. Je ziet dat bijvoorbeeld aan de taal wanneer ethnische groepen emanciperen, en je kan dat zien aan het taalgebruik over vrouwen.'

Een advies? 'Luister vooral naar de manier waarop mensen zichzelf aanduiden. Als anderen iets gaan verzinnen komt het vaak gekunsteld over.'

Hoe kijkt u, als lezer van de Volkskrant aan tegen deze kwestie? Zou u het op prijs stellen als de redactie voortaan spreekt van 'anders validen' of mensen met mogelijkheden' in plaats van de gebruikelijke aanduiding 'arbeidsongeschikten'? Of hoeft een krantenredactie zich niet roomser dan de paus te gedragen, en is het volgen van het algeme taalgebruik al mooi genoeg?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden