Pro-Russische rebellen vechten nu met elkaar in Oekraïne

De onderlinge strijd tussen pro-Russische rebellenfracties in Oost-Oekraïne nemen toe. Bovendien neemt de steun vanuit Moskou af.

Oekraïense militairen op een basis bij Zhytomir, circa 140 kilometer ten westen van hoofdstad Kiev. Beeld epa

Vlak na nieuwjaar verschijnt het bericht dat Batman is vermoord. Het bericht komt niet uit de stripboeken over Gotham City, maar uit het oosten van Oekraïne, en de dader is niet de Joker - maar Igor Plotnitsky, het hoofd van de zelfuitgeroepen Volksrepubliek Loehansk.

Batman, de nom-de-guerre van Aleksander Bednov, was een populaire figuur die een klein bataljon aan rebellen onder zijn controle had. Op 30 december laat het openbaar ministerie in Loehansk weten dat Batman zich moet melden wegens marteling, kidnapping en moord. In de verklaring van de aanklager worden ook tien andere rebellen genoemd: Maniak, Omega, Tsjetsjeen, Louisj, Fobus, Janek, Chochol, Pilletje, Zema en Zaterdag. Twee dagen later worden Batman en een deel van zijn medestanders doodgeschoten in een hinderlaag, volgens Plotnitsky nadat zijn mannen een poging deden Batman te arresteren. In totaal kwamen 23 rebellen om het leven tijdens de afrekening.

De strijd binnen de verschillende rebellenfracties neemt toe. Niet alleen staan de rebellen van de Volksrepubliek Loehansk en de Volksrepubliek Donetsk elkaar naar het leven, ook binnen die groepen zijn er allerlei ruziënde fracties die zich concentreren rondom kleinere steden en verschillende leiders. 'Wij hebben een boodschap voor de wereld, en voor Vladimir Poetin', zegt kozakkenleider Pavel Dremov in een videobericht eind december. 'We hebben allemaal voor hetzelfde gevochten, we schreeuwden allemaal 'Lang leve Rusland!' Hoe lang blijft die Plotniksky, die vreemde Jood, ons beroven? Waarom zijn we dan allemaal wezen vechten? Ons leiderschap is nog erger dan die fascisten in Oekraïne!'

Rebellenleider Aleksander Bednov, alias Batman, werd gedood door een andere rebellengroep Beeld web-upload

Interne problemen

Behalve rabiaat antisemitisme wijst de muiterij van de kozakken op nog meer interne problemen. Tijdens het staakt-het-vuren lijken de verschillende fracties zich vooral met een interne machtsstrijd bezig te houden. Ook is er in Donetsk onvrede over de manier waarop de hulpgoederen uit de Russische konvooien worden verdeeld. Banken functioneren niet meer, voor de winkels waar eten wordt verkocht of uitgedeeld staan lange rijen.

Behalve hulpmiddelen stuurt Rusland nog altijd militair materiaal naar de opstandige regio's. Uit beelden blijkt dat de rebellen inmiddels beschikken over een aantal BPM-97 pantservoertuigen. Gloednieuwe oorlogsmachines die alleen in Rusland worden gemaakt. Ook aan Oekraïense zijde wordt de frontlinie versterkt. President Petro Porosjenko overhandigde deze week nieuwe pantservoertuigen, zware artillerie en gevechtsvliegtuigen aan de militaire bevelhebbers.

Maar het meest opmerkelijke bericht kwam afgelopen weekend van de gewezen rebellenleider Igor Strelkov. Hij roept zijn strijdmakkers op zijn voorbeeld te volgen en terug te keren naar Rusland. 'De onderlinge strijd zal alleen maar ernstige gevolgen hebben', schrijft hij in een column op een nationalistische website. 'Ik heb mijn keus gemaakt, ik kan alleen maar aanbevelen dat gemeenschappelijke belangen zwaarder wegen', schrijft hij. Omdat de verschillende fracties elkaar blijven bevechten ziet hij de toekomst van de regio als 'bloederig, zinloos en tragisch'. Strelkov wordt door velen gezien als het brein achter de stiekeme Russische militaire invloed in Oekraïne.

De hinderlaag in Oost-Oekraïne waarbij rebellenleider Aleksander Bednov omkwam. Beeld uapress.info/ru

Het nieuwe Rusland

Ook de gewezen premier van de Volksrepubliek Donetsk, Aleksandr Borodai, laat in de Russische pers weten dat het er politiek gezien niet al te best voor staat. 'Novorossija, het nieuwe Rusland, is er niet gekomen. We gebruiken die term wel, maar we hebben om eerlijk te zijn een valse start gemaakt.' Ook Borodai is inmiddels terug in Moskou.

Hoewel beschietingen door blijven gaan, lijkt het diplomatiek onderhandelde staakt-het-vuren tussen het leger en de rebellen nog altijd van kracht. Langzaam maar zeker worden krijgsgevangen onderling uitgewisseld. In Berlijn zijn Russische en Oekraïense diplomaten in onderhandeling. Ook staat een ontmoeting tussen Porosjenko en de Russische president Vladimir Poetin op de agenda.

Onder leiding van de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Francois Hollande moeten de twee leiders op 15 januari in vredesonderhandeling in de Kazachstaanse hoofdstad Astana. Verschillende Russische politiek-analisten wijzen erop dat het Kremlin de steun aan de rebellen langzaam intrekt. De druk uit het westen neemt toe, de rebellen zijn te druk bezig elkaar te bevechten en met de huidige roebelcrisis is er simpelweg geen budget beschikbaar om de regio's langere tijd te ondersteunen.

Beeld TASS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden