Pro-Chinapartij Hongkong benadrukt eigen gezicht

HONGKONG De politici van de Democratische Alliantie voor de Verbetering van Hongkong (DAB) verweren zich fanatiek tegen het verwijt uit het anti-Chinakamp dat de partij naar het pijpen van Peking danst....

TOINE BERBERS

Van onze correspondent

Toine Berbers

Bij het metrostation zegt Tam Yiu-chung, de tweede man van DAB, dat zijn partij ook democratisch is en verschillende standpunten tolereert. Hij reageert op opmerkingen van een omstander die zei dat Hongkong politici nodig heeft die Peking de waarheid zeggen en de democratie verdedigen.

Omdat Patten gebonden was aan de verdragen met China, zijn de hervormingen verre van perfect. Twintig zetels komen rechtstreeks uit een districtenstelsel met algemeen kiesrecht. Van de overige veertig kiezen districtsraadsleden er tien. Beroepsgroepen leveren dertig. Patten gokte erop dat de hervormingen na 1997 door kunnen gaan, want in de overdrachtsverdragen uit 1984, de Basic Law en Joint Agreement, staat dat Hongkong nog vijftig jaar zijn eigen systeem mag behouden. De uitwerking leidde tot veel dieptepunten in de Chinees-Britse betrekkingen.

Opiniepeilers op universiteiten zijn het erover eens dat de DAB twee weken geleden nog aan een forse opmars bezig was. Maar Pekings weinig fijnzinnige optreden op de VN-Vrouwenconferentie en de nieuwste scheldpartijen tegen Taiwan drijven de zwevende kiezers weer in de armen van de Democraten. Ook als de DAB nauw samenwerkt met de Liberalen, een kleinere partij van pro-Chinese zakenlieden, zal ze geen meerderheid halen, zo luidt de voorspelling. Overigens is de kans dat de DP die krijgt ook klein. De vele onafhankelijken zullen de doorslag geven.

Officieel kan het China niet schelen of de DAB het goed doet. 'De verkiezingen zijn illegaal omdat ze in strijd zijn met de overdrachtsovereenkomst', zegt He Cheng Zhang, woordvoerder van het persbureau Xinhua, dat in feite de ambassade is van China in Hongkong. Hij schampert over de geruchten dat China misschien van gedachten verandert.

Maar kenners zeggen dat China wel degelijk groot belang hecht aan de uitslag. Lo Shiu Hing, sociaal wetenschapper aan de Technische Universiteit van Hongkong, is heel stellig: 'China doet Legco in 1997 niet weg. Daarvoor heeft het te veel geïnvesteerd in deze verkiezingen.'

Xinhua heeft campagnes van DAB-kandidaten gecoördineerd, zalen ter beschikking gesteld en hand- en spandiensten verleend. Bankier Fung Chi-kin werd gevraagd zich kandidaat te stellen, terwijl de juriste Jennifer Chao het advies kreeg nog even te wachten. De Peking-gezinde kranten ruimden hele pagina's in om de lof te zwaaien over DAB-kandidaten. Ze vielen Martin Lee, leider van de DP, fel aan omdat hij twee westerse secretaresses in dienst heeft. Andermaal het bewijs dat de imperialisten (Groot-Brittannië en de Verenigde Staten ) de teruggave wilden dwarsbomen. Werknemers van Chinese bedrijven - dat zijn er tienduizenden in Hongkong - kregen het dringende advies DAB te stemmen.

Ook gouverneur Patten heeft de hoop op Chinese erkenning van het resultaat niet opgegeven. In een bijna emotionele oproep wees hij er deze week op dat ontbinding van Legco na juli 1997 een slecht signaal is aan de bevolking van Hongkong en aan de wereld.

De verkiezingskoorts werkte inspirerend op de wetenschap. Een inter-universitair project dat de overgang van Hongkong naar China begeleidt, kwam gisteren met een juichend rapport over het democratisch enthousiasme bij de bevolking. Ondanks het gecompliceerde systeem wordt de Hongkongse politiek volwassen.

Professor Michael de Golyer, leider van het project, gelooft dat Hongkong hier andermaal zijn enorme aanpassingsvermogen toont: 'De grote winst is dat de kiezer de parlementariërs op hun daden leert beoordelen.' We houden een levendige partijpolitiek over, waarin ook de China-gezinde politici een geduchte rol spelen.

Maar Emily Lau, Hongkongs populairste politica die volgens de opiniepeilers zeker is van herverkiezing, is veel minder positief. 'Wat we na zondag krijgen, is een verwatering van de macht. China roept dat het de nieuwe Legco niet erkend. Er komt een club van potentiële, China-welgezinde Legco-opvolgers. De gouverneur heeft weinig meer te vertellen. Er is een informele voorbereidende commissie die met Peking de overdracht regelt. Wie weet nog wie de dienst uitmaakt?'

Maar ook Lau, die geen blad voor de mond neemt en die de DP eigenlijk te gematigd vindt, ziet lichtpunten: 'De Britten hebben ons opgescheept met een waardeloos democratisch systeem. Maar we hebben in ieder geval geleerd dat we door moeten vechten om volledige democratie te krijgen. We moeten ons niets aantrekken van China. Dat moet ons na 1997 met rust laten. De afspraak is tenslotte: één staat, twee systemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden