Privatopia

DE stichting Elzenroode te Vught wil een leegstaand tehuis gaan exploiteren voor bejaarden of nooddruftigen, mits zij geen asielzoeker zijn....

Vught kan gezien worden als een incident: slechts weinig buurten zullen 3,6 miljoen gulden op tafel kunnen leggen om de buitenwereld op afstand te houden. De gang van zaken kan echter ook worden beschouwd als symbolisch voor deze tijd: een cynische elite die zich met een smak geld denkt te kunnen vrijwaren van alle maatschappelijke problemen.

Nederland wordt steeds meer een land van segregatie. In achterstandswijken stapelen de problemen van armoede, werkloosheid, criminaliteit en onveiligheid zich op. Het zijn zeker niet alleen de rijken die zich hiervan willen afschermen. In veel wijken is de armoedecultuur juist ontstaan omdat de lagere middenklasse is weggetrokken, waarop slechts verliezers achterbleven.

Tegenover het isolement van die onderklasse staat de wens tot afscheiding van de maatschappelijke bovenlaag. De sterk toegenomen welvaart leidt tot nieuwe claims, constateert het Sociaal en Cultureel Planbureau in haar recente sociaal en cultureel rapport. De nieuwe welgestelden zoeken ruime woningen in een aangename omgeving, de beste medische behandeling zonder wachtlijst, kwaliteitsonderwijs voor hun kinderen en filevrije recreatie.

In de Verenigde Staten hebben rijken al hun eigen privatopia's gecreëerd, ommuurde dorpen en wijken die zo ver mogelijk verwijderd zijn van armoede en ander ongemak.

Alleen de overheid kan bereiken dat er in Nederland geen privatopia's ontstaan en dat bij essentiële voorzieningen als gezondheidszorg en onderwijs geen onderscheid wordt gemaakt tussen arme en rijke burgers. Evenzeer is het belangrijk dat rijke en arme burgers allen bijdragen aan de oplossing van maatschappelijke problemen, zoals de opvang van asielzoekers.

In Vught zal de overheid daarom moeten zoeken naar juridische mogelijkheden om het leegstaande blindeninstituut alsnog te gebruiken voor de huisvesting van ontheemden. Helaas lijken die mogelijkheden vooralsnog beperkt en is de rijksoverheid aangewezen op de medewerking van de gemeente Vught. Die wekt sterk de indruk dat zij heimelijk blij is met de actie van de stichting Elzenroode.

Het voorstel van de Socialistische Partij om gemeenten een voorkeursrecht te geven op de aankoop van grote gebouwen, biedt in dit geval ook weinig soelaas. Maar als de huisvesting van asielzoekers in rijke buurten op moeilijkheden blijft stuiten, moet het juridisch instrumentarium van de overheid worden uitgebreid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden