Nieuws

Privacywaakhond verbiedt cookiemuren op websites (ja, ook die op Volkskrant.nl)

Websites die bezoekers alleen toegang geven op hun site als deze akkoord gaan met het plaatsen van zogeheten ‘tracking cookies’, overtreden de privacywetgeving. Dat stelt de Autoriteit Persoonsgegevens. De privacywaakhond dreigt met boetes en uitgevers zijn niet blij: ‘Gratis mediadiensten zullen uit het online landschap verdwijnen.’

De cookiewall op Volkskrant.nl Beeld de Volkskrant

Vooral grote mediasites passen de truc toe: het plaatsen van een groot cookie-informatiescherm bij het eerste bezoek waarbij de bezoekers maar één keuze hebben. En die is: alle cookies accepteren. Niet accepteren betekent onherroepelijk geen toegang tot de site. Onder meer RTL.nl, Volkskrant.nl, AD.nl, Geenstijl.nl, Telegraaf.nl en RTL.nl doen dit.

De sites plaatsen – nadat de bezoeker toestemming heeft gegeven – verschillende soorten cookies, waaronder ook zogeheten tracking cookies. Hiermee kunnen de surftochten van nieuwsconsumenten worden vastgelegd en gevolgd om zo adverteerders van dienst te zijn. Met al dit soort informatie (verzameld via de bezoeken aan verschillende sites) is er immers een specifiek profiel op te stellen waarop gericht kan worden geadverteerd. Het is in strijd met de privacywetgeving, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) donderdag.

Klachten

De waakhond kreeg naar eigen zeggen ‘tientallen klachten’ van websitebezoekers die na het weigeren van tracking cookies geen toegang kregen tot de webpagina’s die ze wilden raadplegen. De AP zal daarom de controle op de juiste naleving intensiveren en heeft inmiddels ‘een aantal specifieke partijen’ hierover een brief gestuurd. Welke dat zijn, wil een woordvoerder niet zeggen, maar in ieder geval de grote uitgevers RTL, TMG (van de Telegraaf) en de Persgroep (behalve de Volkskrant onder andere ook AD, Trouw en Tweakers.net) hebben inmiddels een brief ontvangen. Zij moeten hun cookiebeleid aanpassen, zegt de AP. Als dat niet gebeurt, volgen boetes. 

Ook de cookiewall van Geenstijl voldoet volgens de AP niet aan de wet Beeld Geenstijl

‘Het digitaal volgen en vastleggen van surfgedrag op internet via volgsoftware of andere digitale methodes is een van de grootste verwerkingen van persoonsgegevens, omdat vrijwel iedereen op internet actief is. Ter bescherming van de privacy is het daarom van belang dat partijen aan websitebezoekers op een goede manier toestemming vragen’, stelt Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Als bezoekers geen keuze hebben, staan zij volgens hem onder druk hun persoonsgegevens af te geven. Dit is dus onrechtmatig: ‘Die toestemming moet volledig vrij gegeven kunnen worden.’ Tegen andere soorten cookies die op deze manier worden afgedwongen (bijvoorbeeld voor het goed functioneren van de website en het analyseren van het bezoek) is geen bezwaar. In een reactie zegt RTL dat privacywaakhond AP ‘veel te kort door de bocht gaat’ met zijn oordeel dat cookiewalls per definitie onrechtmatig zijn. Dat zou volgens RTL alleen het geval zijn als een dienst een monopolie heeft en de consument geen keuze heeft.

Twijfel

Ook Nico van Eijk van het Instituut voor Informatierecht vraagt zich af de vrije keus wel in het geding is zolang er alternatieven als NOS.nl zijn. Ook betwijfelt de privacyjurist of het probleem wel zo groot is om zo’n zware interventie van de AP te rechtvaardigen. ‘Misschien hebben ze formeel gelijk, maar er zijn grotere privacyproblemen.’ Ook betwijfelt hij of de autoriteit de consequenties heeft doorgerekend. RTL heeft dat in ieder geval wel, zegt een woordvoerder: ‘Door de beperkingen die de AP oplegt, zal de concurrentiepositie van RTL in het digitale domein worden aangetast. Het neveneffect van deze maatregel zal zijn dat gratis mediadiensten uit het online landschap zullen verdwijnen.’ Als uitgevers geen tracking cookies mogen plaatsen, kunnen ze immers de adverteerder niet meer voorzien van profielen van hun gebruikers, waardoor adverteren op die sites minder interessant wordt. De Persgroep zegt in een reactie de brief van de autoriteit te bestuderen. ‘Voor zover we weten, voldoen we aan de privacywetgeving’, aldus de woordvoerder.

Nieuwssites als NOS.nl en NU.nl hanteren geen ondoordringbare cookiemuur. Bezoekers kunnen ook pagina’s bezoeken als ze géén toestemming hebben gegeven. Wel onthulde NOS.nl onlangs dat NU.nl een andere methode toepast om bezoekers toch te kunnen volgen om adverteerders van dienst te zijn. De site zou toch trackingcookies plaatsen als de bezoeker geen toestemming heeft gegeven. De AP gaat deze praktijk nog in een later stadium bestuderen.

Zo moet het wel volgens de AP: de cookiewall van de NOS. Bezoekers kunnen de site bezoeken zonder eerst op akkoord te drukken. Beeld NOS
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden