Prinsjesdag 2012 vandaag: een zinloze exercitie

Alles is vandaag net als ieder jaar op de derde dinsdag in september. De ministers in jacquet, de hoeden in de Ridderzaal, de koningin in de Gouden Koets, het koffertje met het merkwaardige opschrift 'Derde dinsdag in september'. Om half twee opent Beatrix de Troonrede met een welluidend 'Leden der Staten-Generaal'.

Mannen zetten bloemen neer in de Ridderzaal een dag voor Prinsjesdag.Beeld anp

Toch is Prinsjesdag in 2012 anders, en bepaald ongemakkelijk. Juist op het ceremoniële hoogtepunt van het jaar, wanneer de constitutionele monarchie al haar pracht en praal inzet om 's lands begroting te presenteren, is er eigenlijk niets zinnigs aan te kondigen over volgend jaar. Prinsjesdag is dit jaar een exercitie zonder relevante inhoud.

Koningin
Het ongemak begint met de hoofdpersoon. De Troonrede wordt uitgesproken door een koningin die net een forse inperking van haar politieke rol heeft moeten accepteren. Normaliter waren de dagen na de verkiezingen gevuld met paleisgesprekken. Majesteit kon met haar adviseurs richting geven aan het formatieproces. Nu moet ze achteraf vernemen wat de politici op het Binnenhof in elkaar timmeren, net als haar onderdanen. Er wordt met de dag nieuw staatsrecht geschreven, en zij komt er niet in voor.

Ook het grootste publieke optreden van de koningin valt dit jaar tussen wal en schip. Want de Troonrede die ze voorleest, is een weeskind, net als de begroting die minister De Jager van Financiën even later uit zijn gele koffertje haalt. Het document is afgelopen lente door een haastig bijeengekomen coalitie van vijf partijen in elkaar onderhandeld. Het bevat aanzetten tot wezenlijke hervormingen en heftige lastenverzwaringen.

Diffuse groep
Maar de politieke coalitie eronder is allang uiteengevallen. De parlementariërs die vandaag mooi uitgedost in Ridderzaal en Tweede Kamer zitten, vormen een uiterst diffuse groep. Er zijn de afvallers, die nog een keer een hoed opzetten om daarna uit de Kamer te verdwijnen. Donderdag komt de nieuw gekozen Kamer bijeen. Dan zijn er de overlevers, van wie onduidelijk is welke rol ze precies spelen. Hier zit de rompcoalitie Rutte I, daar de Kunduz-coalitie, zonder meerderheid in de nieuwe Kamer. Dan is er de nieuwe coalitie, nog in een embryonaal stadium. Wie spreekt vandaag met welke pet?

Nu al is duidelijk: veel van wat Beatrix aankondigt, wordt niet het daadwerkelijke beleid van 2013. Want hoe trots de Kunduz-partijen hun akkoord in april ook aankondigden, in de campagne hebben ze afstand genomen van de impopulaire maatregelen, de VVD voorop. De PvdA deed niet eens mee aan Kunduz. In de formatie zullen elementen sneuvelen, al zal het nog een hoop geworstel opleveren om andere bezuinigingen te vinden.

Andere route
En na de presentatie van dit al bij voorbaat verouderde werkstuk moet Beatrix met haar Gouden Koets ook nog een andere route naar het paleis rijden, omdat de straten rond het Binnenhof zijn opgebroken. Het wachten is op Prinsjesdag 2013. Met hopelijk de oude route en een echte begroting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden