Prins Hans-Adam II eist referendum

Prins Hans-Adam II van Liechtenstein dreigt naar Oostenrijk te verhuizen als zijn grondwetsaanpassingen niet per referendum worden aangenomen. Hij wil hiermee, zegt hij, meer macht geven aan het volk....

Die kritiek wordt niet door een meerderheid van de 32 duizend inwoners van het kleine belastingparadijs gedeeld, bleek afgelopen zondag uit de uitslag van de parlementsverkiezingen. De regerende Vaderlandse Uniepartij (VU) van premier Frick, die zich verzette tegen de wensen van de vorst, verloor met twee zetels de meerderheid in het parlement. Winnaar was de conservatieve Progressieve Burgerpartij (FBPL), die zich niet uitliet over de constitutionele kwestie. De FBPL van Otmar Hasler heeft nu dertien van de vijfentwintig zetels.

De wensen van de Liechtensteinse vorst zijn opmerkelijk, omdat hij al veel macht heeft. Volgens de grondwet uit 1921 mag de vorst zich bemoeien met de benoeming van ambtenaren en rechters, kan hij het parlement naar huis sturen, de noodtoestand uitroepen en een strafrechtelijk onderzoek afbreken.

Hans-Adam II maakte een paar jaar geleden gebruik van zijn macht toen het parlement Herbert Wille, voormalig vice-premier, tot hoogste rechter in het land benoemde. De vorst weigerde deze benoeming te bekrachtigen omdat Wille had gezegd dat niet de vorst, maar de rechtbank het laatst woord zou moeten hebben in grondwettelijke zaken. Zelfs toen het Europese Hof van de mensenrechten oktober 1999 Wille gelijk gaf, bleef de vorst bij zijn standpunt.

Dit is niet het enige voorbeeld waaruit blijkt dat Hans-Adam II niet van plan is zijn macht zomaar op te geven. Sinds zijn aantreden twaalf jaar geleden liggen de vorst, de 25 parlementariërs en de vijf ministers met elkaar overhoop. Na jaren ruzie wil de vorst nu per referendum zijn grondwetswijzigingen doorvoeren. Die komen erop neer dat de 'autonomie van het vorstenhuis' en de bestaande vorstelijke privileges gehandhaafd blijven. Het volk krijgt de mogelijkheid het vertrouwen in de vorst op te geven en hem eventueel af te zetten. Hiermee is de monarchie ingebed in een democratische orde, zo meent de vorst.

Voor het uitschrijven van een referendum heeft de vorst slechts 1500 handtekeningen nodig. Maar verkiezingsoverwinnaar Otmar Hasler van de FBPL heeft maandag al zijn eerste poging ondernomen de constitutionele crisis te lijmen. Met een olijftak in de hand boodt hij de vorst aan opnieuw te gaan praten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.