Prins gezind

Grace Kelly's huwelijksjaren zijn nu verfilmd, met Nicole Kidman in

Die statige houding, de schouders naar achteren. De keurige dictie. Het glanzend blonde haar, netjes in de krul. De tanden wit, de huid stralend. Grace Kelly zag er altijd al uit als een prinses, lang voordat ze het werd. Haar schoonheid en elegantie sprongen van het doek in de elf speelfilms waarin ze speelde. De camera hield van haar, misschien wel meer dan prins Rainier van Monaco deed.


Maar Rainier won: zijn huwelijk met Grace Kelly in 1956 betekende het einde van haar acteercarrière. En dus bleef het bij die elf films, gemaakt in vier jaar. In de biopic Grace of Monaco is te zien hoe ze zich redde als prinses, althans, volgens de filmmakers. Als actrice werd Grace Kelly (1929 - 1982) bevroren in de tijd. Ze zou altijd een twintiger blijven, een jonge, blonde diva.


Hoe zou ze zich hebben ontwikkeld als het Huis Grimaldi haar niet had ingekapseld? Was ze eigenlijk wel zo'n goede actrice, of had ze gewoon het geluk in bijzondere films te spelen? Indrukwekkend is haar korte filmografie in elk geval. Kelly speelde in klassiekers als High Noon (Fred Zinnemann, 1952) en Mogambo (John Ford, 1953), won een Oscar voor haar hoofdrol in The Country Girl (George Seaton, 1954) en zong naast Bing Crosby en Frank Sinatra in de musical High Society (Charles Walters, 1956). Daarnaast speelde ze ook nog in drie van Alfred Hitchcocks succesvolste films: Dial M for Murder (1954), Rear Window (1954) en To Catch a Thief (1955).


Ze liet heel wat uit haar handen glippen. Hollywood lag compleet aan haar voeten. Hitchcock probeerde haar nog om te praten, niet lang na het koninklijk huwelijk. Hij had zijn film Marnie speciaal voor haar ontwikkeld, vertelde hij haar. Ze moest de hoofdrol spelen, prinses van Monaco of niet. Kelly twijfelde, maar het ging niet door. Met Tippi Hedren in de titelrol werd Marnie een financiële ramp.


Wat Hitchcock in Grace Kelly zag, is niet moeilijk te raden: ze voldeed exact aan zijn ideaalbeeld. Hij koos altijd voor blondines in zijn films, liefst van het gereserveerde soort. Dat was spannender, legde hij in interviews uit, vooral als een kille buitenkant een vulkaanachtige sensualiteit maskeerde.


'Met seks moet niet geadverteerd worden', was Hitchcocks credo. Hij filmde Kelly met opzet ijskoud, klassiek en prachtig, zodat de schok des te groter was wanneer ze zich ontpopte tot een hartstochtelijke minnares.


Neem de scène in To Catch a Thief, waarin Kelly een Amerikaanse rijkeluisdochter speelt, op vakantie aan de Franse Rivièra. Ze ontmoet John Robie (Cary Grant), een voormalige meesterdief en houdt hem gedecideerd op afstand. Tot hij haar naar de deur van haar hotelkamer begeleidt. Zonder waarschuwing pakt ze hem beet om hem te kussen, in de kuise jaren vijftig een heftig gebeuren.


Kelly is meer dan adequaat in de Hitchcock-films, maar het is lastig te bepalen hoe goed ze werkelijk is. Haar latere status zit in de weg; in het collectieve geheugen is ze eerder een icoon dan een actrice. En ook haar gebeeldhouwde, symmetrische trekken maken een eerlijke beoordeling moeilijk. Met zo'n uiterlijk zou iedereen een ster worden, ben je geneigd te denken als ze weer eens in prachtig licht poseert.


Het tijdvak waarin ze een filmster was, helpt ook niet mee bij het beoordelen van haar capaciteiten. Kelly, telg uit een welgesteld gezin uit Philadelphia, doorliep de toneelschool in New York. Het gemompel van Marlon Brando en consorten was nog geen gemeengoed. Elk woord moest verstaanbaar zijn, elke letter werd uitgesproken. Het levert een klassieke, licht geëxalteerde acteerstijl op, niet per se beter of slechter, maar anders dan nu.


En toch is het knap, hoe ze het doet. Zonder grootse gebaren weet ze precies de juiste gevoelens op te roepen. Cary Grant roemde haar niet voor niets als de beste tegenspeelster die hij ooit had gehad - en hij stond in zijn carrière tegenover ongeveer iedere Hollywoodster. 'Ze was zo relaxed voor de camera', zei hij over Kelly. 'Bij haar leek acteren simpel en gemakkelijk. Ze luisterde echt als je met haar een scène speelde. Ze had een enorme, boeddha-achtige concentratie.'


Het is waarschijnlijk de sleutel tot haar talent: Kelly acteert zo gemakkelijk dat het geen moeite lijkt te kosten. Het is lastiger dan het eruitziet. Haar filmcarrière kwam niet uit het niets; ze had kilometers gemaakt in talloze televisieshows, die in die tijd live werden opgenomen en improvisatietalent vergden. Misschien dat ze zich daarom zo natuurlijk bewoog voor de camera.


Terugkijkend op Kelly's films valt op dat haar uiterlijk haar in een keurslijf lijkt te dwingen. Het is alsof regisseurs haar maar op een manier konden zien; vrijwel altijd speelde ze een elegant, aristocratisch en afstandelijk type. Eén film vormde de uitzondering, en die leverde haar meteen een Oscar op. In het drama The Country Girl is ze een eenvoudige vrouw, onopvallend en soms zelfs muizig gekleed, een scherp contrast met de jurken en juwelen uit haar andere films.


Misschien had ze zich, als ze was blijven acteren, nog verder kunnen bevrijden. Wie weet wat voor verrassingen er nog in hadden gezeten. In plaats daarvan koos ze voor een ander harnas en bevestigen de films die ze maakte voor eeuwig haar imago als perfecte prinses.


Jaloers


de hoofdrol. Door haar schoonheid en elegantie werd de actrice een icoon.


Maar kon ze echt acteren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden