Prince' stijl is een eeuwig referentiekader

Prince' stijl is een eeuwig referentiekader geworden, en toch was deze wezenlijk anders dan die van die andere exuberante visuele popgenieën. Modieus was hij hoogstens in vijfde of zesde instantie - Prince bouwde vooral aan een heel erg eígen stijl.

Prince met zijn vrouw in 2004. Beeld getty

Laat er nou net deze maand een uitstekende Prince-hommage zijn uitgebracht, Rihanna's nieuwe single Kiss it Better - en dat niet alleen vanwege de huilende gitaaruithalen, tijdperk Purple Rain, maar juist ook vanwege de uiterlijkheden. In de zwart-witclip zien we haar gestileerd kronkelen, met gewaagde pointers naar haar erogene delen, omfloerst met voiles, kettinkjes en buitengewoon smaakvol halfbloot. De nadruk ligt op haar platte buik, met wat pijlen naar beneden - en dan je moet toch wel erg denken aan misschien wel Prince' beste muziekvideo, (niet toevallig): Kiss (1986). Een strakke zwarte, tikje uitlopende broek met grote glimmende knoppen aan de zijkant, hooggehakte stevige laarzen, daarboven een korte zwarte top en leren jasje, in verschillende stadia van ontkleding. En daartussen: die blote, platte, gespierde buik, die met een licht bolle kromming onder de broekrand verdwijnt. Hét icoon van de licht provocerende, stijlvolle, plezierige, ingehouden en toch wellustige seks van de bevrijde seks-moet-bespreekbaar-zijn-tijdgeest van het aidstijdperk.

Modieus in vijfde instantie

Het is maar een van de vele voorbeelden dat Prince' stijl - bij de interessantere pop altijd onlosmakelijk verbonden met de muziek - een eeuwig referentiekader is geworden, iets voor een hommage, een pastiche, een liefdesverklaring, iets om op terug te grijpen.

En toch was Prince' stijl wezenlijk anders dan die van die andere exuberante visuele popgenieën, Madonna, David Bowie, Gaga. Die liepen en lopen met wisselende snelheden net voor de tijdgeest uit, of raceten er keihard achteraan; ze wisten wanneer het tijd was om het haar te permanenten of de wenkbrauwen af te scheren, wanneer het tijd was voor externe lingerie of meterslange mullets, voor mannenmake-up of voor de puntborsten van Jean-Paul Gaultier. Prince, daarentegen, leek het nooit om te doen om de mode, het electrificerende nieuwe op de staart te trappen. Modieus was hij hoogstens in vijfde of zesde instantie - Prince bouwde vooral aan een heel erg eígen stijl.

Die, laat daar geen misverstand over bestaan, beslist geen toeval of zomaar een ornamentje was - welke andere artiest zong er godbetert over de kleuren die hij, al dan niet symbolisch bedoeld, wilde (uit)dragen. Purple in Purple rain, paars in zijn bijbehorende glanspak in clip, op hoes, in bijbehorende film. 'Color me Peach and black' in de songtekst van U Got The Look, zalmroze en zwart voor Sheena Easton en haar squeekbijdragen in de video bij het snaarstrakke funknummer.

Maar het beste bewijs voor de complete, strategische opzettelijkheid van Prince' stijl is dat hij zo opmerkelijk consequent was, alsof hij stap voor stap werd opgebouwd. Er bestaat een foto uit 1978 van de 19-jarige Prince van Robert Whitman, waarop we een soort basisPrince zien: zorgvuldig sculpturale afro, spijkerbroek, en verder niks behalve die Beste Buik Uit De Popgeschiedenis. De navel als het epicentrum van de latere totaalartiest.

Tekst gaat verder onder de foto.

Beeld Sound Opinions / CC-BY-SA

Aan deze nadrukkelijke, gezond-amerikaanse jongensachtigheid voegde hij ten tijde van de albums Dirty Mind (1980) en Controversy (1981) iets heel vrouwelijks toe - die tanga, dat vermoeden van make-up, dat uitgeföhnde big hair. Ver van het makkelijk bespotbare dat mannen-in-vrouwenkleren soms kunnen hebben, alsof het een geheime hobby betreft, en ook radicaal anders dan het veel sekslozere genderbenden van de gevisageerde tijdgenoten van de androgyne popscene in Groot-Brittannië, van Boy George tot Duran Duran. Hier stond een man die séxy was, juist door iedereen die daar vatbaar voor was (en dat was bijna iedereen) uit te dagen met verwarrende en tegenstrijdige signalen. Ik draag geen hakken om groter te lijken, zei hij, ik draag ze omdat vrouwen er dol op zijn.

Het grote uitbouwen

En daarna, vanaf 1999 (1982), begon het grote uitbouwen. Ruches, grote jassen, hoog in de schouders, lang tegen de kuiten, glimmende materialen, kant, hoge laarzen, hoge hakken, veel lagen over elkaar, zeer gecoiffeerde vrouwenkapsels, puntig bijgewerkte, verzorgde, jugendstil-achtige gezichtsbeharing, groot gemaakte ogen - Prince' stijl was er een van de uitvergroting. Een deel laat-19de-eeuwse dandy, een deel glimmertjesafdeling van de hobbywinkel om zoveel mogelijk spotlight te kunnen vangen, een deel Christine le Duc. En geheel tegen de geometrische moderegels van de jaren 80 in werden de vormen van het lichaam erg benadrukt: strak om het middel, groot aan de uiteinden. Een silhouet dat zeker in die jaren ernstig aan de jaren 70 deed denken.

Het zou echter tijdloos blijken, omdat Prince' stijl vooral en alleen die van Prince was, en van niemand anders (behalve van zijn mannelijke en vrouwelijke bandleden dan, maar die kun je zien als verlengstukken). Vanaf de vroege jaren 80 was de visuele Price af, en hoefde hij alleen nog maar eindeloos te variëren op zijn eigen thema om eeuwig boeiend te blijven. Dat wil zeggen: sexy vormen, in eindeloze seksbenadrukkende silhouetten, het meeste werk overlatend aan onze eigen dirty mind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden