Primeur: hypotheekschuld slinkt

De economie groeide eind vorig jaar meer dan verwacht, namelijk 0,9 procent. Zo zijn er meer tekenen van herstel. Nooit eerder daalde de hypotheekschuld van de Nederlanders.

AMSTERDAM - Drukte op Marktplaats


Het economische herstel kon maandag worden bevestigd door Marktplaats. Volgens de verkoopsite lag het handelsvolume vorige maand veel hoger. Vraag en aanbod voor nieuwe en gebruikte luxe-auto's zoals Audi, Mercedes en BMW, motoren en boten stegen met 17 procent ten opzichte van februari vorig jaar. De opleving van de handel in dure goederen concentreert zich in Noord-Brabant, Limburg en Zeeland, meldt Marktplaats op basis van een regionale analyse. In de drie noordelijke provincies is de handel het minst gestegen. Hoe dat komt, weet de website niet.


Voor het eerst sinds de meting bijna dertig jaar geleden begon, is de hypotheekschuld van de Nederlanders gedaald. Vorig jaar hadden huishoudens 664 miljard euro aan hypotheken uitstaan, 8 miljard minder dan een jaar eerder. Dat komt doordat er minder nieuwe hypotheken werden afgesloten en mensen hun hypotheken meer aflosten.


Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maandag presenteerde. Veel mensen kozen er vorig jaar voor af te lossen in plaats van te sparen, wat door de lage rentes toch weinig tot niets oplevert. Het spaarsaldo steeg vorig jaar met slechts 2 miljard euro. Door extra af te lossen wapenen Nederlanders zich bovendien tegen het risico van een restschuld dat door de gedaalde huizenprijzen kan ontstaan. De prijs van een woning zakte vorig jaar nog eens 6,6 procent, waardoor huizen sinds de piek in 2008 bijna eenvijfde goedkoper zijn geworden. Wel nam de waardedaling van huizen in de tweede helft van vorig jaar sterk af, tot 4,4 procent.


Die kentering halverwege het jaar was op meer terreinen te zien, aldus het CBS. In het vierde kwartaal zette het economisch herstel met 0,9 procent zelfs nog sterker door dan eerder gemeld. In de eerste raming vorige maand ging het nog om 0,7 procent. Volgens hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS is het hogere groeicijfer vooral te danken aan hogere investeringen in de bouw en dan vooral bedrijfsgebouwen.


Van Mulligen durft nog niet te zeggen dat de bouw daarmee de crisis achter zich heeft gelaten. 'De bouw als geheel heeft het nog wel moeilijk en het niveau ligt nog ver onder dat van voor de crisis. Met herstel voor de bouw ben ik nog wat voorzichtig.'


De opwaartse bijstelling voor het vierde kwartaal was verder te danken aan de lagere krimp van de bestedingen van huishoudens en de overheid. De stevige plus in de laatste drie maanden van 2013 is wel deels 'gekocht'. Van Mulligen schatte eerder al dat 0,3 tot 0,4 procent van de groei te danken is aan de fiscale extraatjes voor minder milieubelastende lease- en bedrijfsauto's, die per 1 januari van dit jaar werden gestopt. Zaterdag berichtte de Volkskrant over een run op de 'stekkerauto' eind vorig jaar. De gunstige belastingmaatregelen voor elektrische en hybride auto's zoals de Mitsubishi Outlander PHEV hebben de fiscus een half miljard euro gekost.


Dat 'Outlander-effect' is eenmalig, waardoor de groei in het vandaag geëindigde eerste kwartaal weer kan terugvallen. Gecombineerd met de zachte winter zou de economie zelfs weer kunnen krimpen. Of dat is gebeurd blijkt bij de nieuwe CBS-cijfers in mei. Van Mulligen wijst wel op de oplopende investeringen in de bouw en in machines.


De omslag leidde tot nog een lichtpunt: het overheidstekort daalde vorig jaar sterk, tot 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee is het tekort voor het eerst sinds het begin van de crisis weer onder de Europese norm van 3 procent beland. In 2012 was het nog 4,1 procent. De overheid kreeg 5,6 miljard euro meer binnen door hogere belastingen en premies. De loon- en inkomstenbelastingen inclusief de premies leverden bijna de helft, terwijl ook de energiebelasting sterk toenam. De lastendruk kwam zo met 39,3 procent van het bbp op het hoogste niveau sinds 1999, stelt het CBS.


Verder ontving de overheid in totaal 1,4 miljard euro meer dividend van De Nederlandsche Bank (DNB) en ABN Amro. De aardgasbaten stegen met een half miljard euro tot 15 miljard euro, vrijwel evenveel als in het recordjaar 2008.


Aan de andere kant hadden huishoudens voor het zesde jaar op rij minder te besteden, al nam ook deze daling af. Het beschikbaar inkomen liep vorig jaar 1,1 procent terug, terwijl een jaar eerder nog 2,2 procent werd ingeleverd. De prijzen stegen in 2013 gemiddeld met 2,5 procent. De lonen gingen in doorsnee met 1,2 procent omhoog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden