Prikkel voor goed gedrag

STATIEGELD

Blijkbaar gaat Bernard Wientjes nooit picknicken, op het strand wandelen of het bos in. Plastic (pet)flessen gebruik je thuis, zo betoogde hij maandag in deze krant. Staatssecretaris Atsma en de verpakkende industrie willen het statiegeld afschaffen. Volgens Wientjes is dat geen probleem. Volgens hem zouden de flessen dan hooguit in de afvalbak thuis terechtkomen. Wie regelmatig de natuur ingaat weet beter. Dankzij het statiegeld slingeren er zelden grote flessen in het groen rond, maar je struikelt wel over de kleine flesjes en blikjes. Dus moet je juist de statiegeldregeling uitbreiden.


Statiegeld is een van de meest effectieve milieumaatregelen die we hebben. Niet voor niets wil 91 procent van alle Nederlanders het statiegeld behouden. Gemeenten willen het statiegeld zelfs uitbreiden naar kleine flesjes en blikjes. Een prima plan. Maar volgens Wientjes is dat allemaal maar valse nostalgie. Hij wil het debat over afval en verpakkingen rationeel voeren. Met dat laatste kun je het natuurlijk alleen maar eens zijn. Het zou Wientjes sieren als hij dan zelf ook met rationele argumenten komt. Hij noemt het statiegeldsysteem kostbaar en beweert dat de 'plastic heroes'-campagne het statiegeldsysteem overbodig heeft gemaakt. Vooropgesteld dat die campagne een succes is, kun je niet volhouden dat het goedkoper of effectiever is dan statiegeld.


Het Recycling Netwerk heeft een analyse van de kosten gemaakt. Daaruit blijkt dat statiegeld sowieso niet duurder en mogelijk zelfs goedkoper is dan alternatieve inzameling van plastic flessen. Als statiegeld echt zo duur is, waarom zouden uitgerekend Lidl en Aldi dan pleiten voor het behoud van statiegeld? Die supermarktketens staan toch niet bepaald bekend om hun voorliefde voor onnodig hoge kosten?


Als 'plastic heroes' het statiegeldsysteem overbodig gemaakt heeft, waarom struikelen we dan nog steeds over kleine plastic flesjes? Op al deze rationele vragen geeft Wientjes geen antwoord in zijn stuk.


Wientjes verwijst naar afspraken tussen de overheid en het verpakkende bedrijfsleven. Dit betekent volgens hem dat we in de toekomst veel meer afval gaan recyclen. Ik hoop dat hij daarin gelijk krijgt, maar vooralsnog zijn de afspraken een papieren tijger. Helaas hebben we al vaker gezien dat er weinig terechtkomt van afspraken tussen de regering en bedrijven.


Neem het convenant over energiebesparing. Bedrijven hebben wel geprofiteerd van de vrijstelling in de energiebelasting, maar ze hebben minder energie bespaard dan dat ze vooraf hadden beloofd. Als we het rationeel bekijken, wie garandeert dan dat de verpakkende industrie dit akkoord wel precies gaat naleven? Vooralsnog rekent Wientjes zich rijk. Atsma en Wientjes willen het kind met het badwater weggooien.


Natuurlijk is het altijd goed om te blijven kijken of er betere manieren zijn om verpakkingen te recyclen. Maar het huidige statiegeldsysteem is goedkoop, populair en effectief. En ik snap dat Wientjes graag zelf de baas blijft over de regels waar hij zich aan moet houden. Maar voor het milieu is statiegeld de beste oplossing. En als we het systeem uitbreiden kunnen Atsma en Wientjes ook weer gaan picknicken zonder flesjes, flessen of blikjes te zien.


Liesbeth van Tongeren, Tweede Kamerlid voor GroenLinks.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden