Prijsstijging Verklaring Omtrent Gedrag brengt risico's

Verschillende vrijwilligersorganisaties zeggen geen Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) meer aan te vragen omdat per 1 maart een prijsverhoging van 38 procent ingaat. Ook voor zorg- en welzijnsorganisaties die gebruik maken van vrijwilligers is de prijsstijging reden voortaan af te zien van VOG's.

Klaas Dijkhoff. Beeld anp

Brancheverenigingen vrezen dat de veiligheid van cliënten in het geding komt. Ze hebben maandag een brandbrief gestuurd naar staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Justitie).

Dijkhoff kondigde in september aan de prijs van de VOG te verhogen van 30,05 euro naar 41,35 euro. Hij doet dit om het gratis VOG-project te bekostigen, dat in 2013 is gestart naar aanleiding van een aantal incidenten rondom seksueel overschrijdend gedrag in vrijwilligerswerk.

Uit onderzoek is gebleken dat de VOG de veiligheid stimuleert. Jaarlijks komen 100 duizend vrijwilligers in aanmerking voor een gratis VOG, op voorwaarde dat ze met minderjarigen of verstandelijk beperkten werken en bij een organisatie die voor minimaal 70 procent met vrijwilligers werkt.

Vrijwilligers de dupe

De Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) en de brancheorganisatie voor Welzijn MOgroep vinden het onterecht dat de kosten voor het gratis VOG-project worden afgewenteld op andere organisaties die met vrijwilligers werken. Hoewel de VOG, waaruit blijkt dat het gedrag in het verleden geen bezwaar vormt voor de functie, niet verplicht is voor vrijwilligers, hebben veel organisaties zichzelf de verplichting opgelegd. De VOG dient vaak als veiligheidswaarborg. 'Als het fout gaat met een vrijwilliger, vraagt iedereen zich meteen af of er een VOG is aangevraagd', zegt Tim 'S Jongers, coördinator van Kenniscentrum Pep Den Haag, dat vrijwilligerswerk voor verscheidene organisaties faciliteert.

'S Jongers vindt dat de prijsverhoging niet strookt met de door de overheid gestimuleerde participatiemaatschappij. Ook de NOV vindt dat de verhoging een verkeerd signaal afgeeft. 'Door de bezuinigingen op zorg en welzijn wordt steeds zwaarder geleund op vrijwilligers, en het ministerie benadrukt dat de VOG misstanden kan voorkomen. De branche pakt dat op en wordt nu bestraft', zegt woordvoerder Mark Molenaar.

Uit een inventarisatie van de NOV is gebleken dat organisaties overwegen te bezuinigen op andere uitgaven voor hun vrijwilligers, zoals vergoedingen of deskundigheidstraining. Een aantal geeft aan helemaal geen VOG's meer aan te zullen vragen. Alzheimer Nederland wil bijvoorbeeld een VOG voor 2.000 vrijwilligers, maar met een kostenstijging van 18 duizend euro kan de stichting zich dat niet veroorloven.

Hogere prijs voor documenten brengt organisaties in de problemen

Rita Kruik
Directeur van Stichting Welzijn Bloemendaal
'Ruim honderd van onze vrijwilligers werken met kwetsbare mensen en komen bij hen thuis, om ze te helpen met hun administratie of huishoudelijke klusjes.'
Het liefst willen we voor hen allemaal een VOG aanvragen, en ook regelmatig verversen. Dat is al erg duur en tijdrovend, maar met die prijsstijging wordt het te dol. Voor sommigen overwegen we nu om geen VOG aan te vragen.
'Er komen straks statushouders in onze gemeente en die zouden we graag vrijwilligerswerk aanbieden. Terwijl dit soort initiatieven worden toegejuicht, worden we daar nu in bemoeilijkt. Eigenlijk vinden we dat de VOG voor vrijwilligers gratis zou moeten zijn.'

Anne Riemersma
Programmamanager informele zorg van zorgaanbieder Cordaan

'Het niet aanvragen van VOG's voor onze 2.500 vrijwilligers is voor ons geen optie. Ze werken met kwetsbare cliënten, zoals ouderen en mensen met een verstandelijk beperking.

'Maar dat extra geld moeten we straks ergens vandaan halen. Als we het vrijwilligersbudget verhogen gaat dat ten koste van de primaire werkzaamheden, dus waarschijnlijk moeten we bezuinigen op andere vergoedingen die we nu aan vrijwilligers geven. Reiskosten bijvoorbeeld, het kerstpakket of het jaarlijkse feestje.

'Minder vrijwilligers is niet wenselijk. Sterker nog: we willen er eigenlijk meer, want we hebben ze hard nodig. Door alle bezuinigingen worden vrijwilligers steeds belangrijker. '

Gevaar dreigt voor cliënten

Agora, de landelijke beroepsvereniging voor coördinatoren vrijwilligerswerk, wijst erop dat cliënten in gevaar kunnen komen ten gevolge van de prijsstijging. 'Zonder VOG weet je niet wie je binnenhaalt. In het eerste gesprek komt niet alles boven tafel', zegt een woordvoerder. Als alle 70 duizend vrijwilligers die door Agora worden vertegenwoordigt een VOG krijgen, dan kost dat 651 duizend euro extra. Agora pleit voor gratis VOG's voor alle vrijwilligers in de zorg.

De NOV vindt dat de kosten voor de gratis VOG beter kunnen worden afgewenteld op meer draagkrachtige organisaties. Daarnaast benadrukt de brancheorganisatie dat het ministerie heeft aangegeven dat slechts 20 procent van de tariefverhoging nodig is om de kosten van de gratis VOG te dekken.

Maandag hebben de NOV en enkele vrijwilligersorganisaties Dijkhoff in een brief verzocht van de prijsstijging af te zien. Het CDA, de SP en de ChristenUnie hebben Kamervragen gesteld. Dijkhoff liet eerder al weten niet bereid te zijn de voorwaarden voor de gratis VOG te wijzigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden