Prijskaartje per ingreep openbaar

De Consumentenbond heeft 200 duizend ziekenhuistarieven online gezet. De verschillen zijn groot. In het ene ziekenhuis heeft een vrouw voor 150 euro een spiraaltje, elders kost dat 500 euro.

Patiënt in het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. Beeld ANP

Wat hebben we eraan dat ziekenhuistarieven openbaar worden?

Voor patiënten is het van groot belang om ziekenhuistarieven te kunnen vergelijken, vooral voor ingrepen die minder kosten dan het eigen risico. Dat eigen risico bedraagt in 2017 minstens 385 euro en maximaal 885 euro. Wie een spiraaltje wil laten zetten en geen andere zorgkosten heeft (en bij CZ verzekerd is) is in het ene ziekenhuis 150 euro kwijt, in het andere 500 euro.

Slechts enkele verzekeraars (CZ, VGZ en bijbehorende merken) hebben tot nu toe hun tarieven aan de Consumentenbond gegeven. En ook slechts enkele ziekenhuizen: het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk en de IJsselmeer Ziekenhuizen in Emmeloord, Lelystad en Dronten. Een mooi begin, zegt de Consumentenbond.

Volgens de bond zijn de gegevens ook van belang voor mensen die hun eigen risico al hebben verbruikt. 'Zorg is een collectieve dienst, die in feite collectief wordt betaald. Dan moet je toch kunnen nagaan wat een ingreep kost?' zegt de woordvoerder van de bond.

Is openbaarheid niet verplicht?

Nee. Een afspraak tussen een verzekeraar en een ziekenhuis geldt als een bedrijfsgeheim. De Open State Foundation, een organisatie die voor transparantie in bestuur strijdt, heeft jarenlang geprocedeerd om alle tarieven los te krijgen van de toezichthouder, de Nederlandse Zorgautoriteit, met een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur. Keer op keer verloor de Foundation, gisteren ook in hoogste instantie bij de Raad van State.

Maar de slag lijkt niet verloren. Minister Schippers heeft in de Tweede Kamer aangekondigd dat ze openbaarheid van alle tarieven van ziekenhuizen, artsen en therapeuten gaat regelen. Via diezelfde NZa die tot nu toe weigerde mee te werken.

Als die tarieven openbaar zijn, gaan ze dan ook omlaag?

Dat lijkt logisch. Concurreren wordt dan immers makkelijker. Maar sommige deskundigen waarschuwen dat de tarieven ook omhoog kunnen gaan, bijvoorbeeld als er in een regio maar een paar ziekenhuizen zijn die een bepaalde ingreep doen.

Die hele openbaarheid kan ook tot bureaucratisering leiden. Tot nu toe zijn onderhandelingen tussen ziekenhuizen en verzekeraars in de kern simpel. De essentiële vraag is: hoe veel geld mag een ziekenhuis in een jaar uitgeven? Als die is beantwoord, wordt vervolgens het afgesproken budget verdeeld over de duizenden ingrepen, maar dat is goeddeels een rekenexercitie met een vooraf bepaalde uitkomst.

Er bestaat vaak nauwelijks een verband met de echte kosten voor een ingreep. Dat blijkt ook uit de gepubliceerde tarieven: bij veel ingrepen zijn de duurste ziekenhuizen dubbel zo duur als de goedkoopste. Als alle ziekenhuizen echt moeten gaan uitrekenen wat hun kosten zijn voor elk van die duizenden ingrepen, mag er wel een legertje boekhouders worden ingehuurd. Die kosten veel geld, maar leveren geen zorg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden