Prijsankers voor ronddolende eurozielen

Niét omrekenen. Niét denken in guldens. Want voor je het weet, ben je ouderwets. Mét de euro kwam het advies sleutelprijzen in euro's uit het hoofd te leren....

Pils: een vaag gevoel van opgelicht worden

BIER EN PATAT zijn, alle ideeën terzake van huismoeders ten spijt, primaire levensbehoeften. Dat uitgerekend hier de prijzen ongecontroleerd stegen (horeca-inflatie: 5,4 procent tussen oktober 2001 en oktober 2002), verklaart veel van de euro-stuurloosheid. Waar vroeger een café aan de prijs van de pils feilloos viel te classificeren, rest nu een vaag gevoel van opgelicht te worden bij het betalen van de rekening.

De nieuwe ankerprijs voor een versgetapt vaasje in de kroeg is 1,80 euro. Twee euro komt voor, maar is aan de dure kant. En de plek waar bier nog voor de spotprijs van 1,60 euro uit de tap komt, verdient gekoesterd te worden. Dat de gemiddelde pilsprijs volgens brancheclub Koninklijk Horeca Nederland substantieel hoger ligt - 1,85 euro op het platteland, 2,2 euro in de stad - komt omdat hier ook de stevige discotheekprijzen in zijn verwerkt.

Duur? In de supermarkt kost een krat Heineken, ofwel 24 flesjes van 0,30 liter, volgens de Consumentenbond 9,79 euro: omgerekend dus 40 eurocent per flesje, zij het exclusief statiegeld.

Met de bierprijs spoot ook de prijs van patat omhoog. Ankerprijzen ontbreken, omdat porties variëren. Bram Ladage, onbetwist patatkoning van Rotterdam en omgeving, verkoopt een portie 'normale patat' zonder voor 1,45 euro. Bij Burger King zijn medium king fries 1,25 euro.

***

Huis in gulden

DE AANKOOP VAN een huis, een auto, een bruidsjurk - dure zaken die een mens, als het goed is, zelden aanschaft - gaat mentaal nog altijd in guldens. Het anker blijft hier de prijs van vroeger; in showrooms en paskamers wordt omstandig teruggerekend.

Een nieuw prijzengevoel begint bij de gemiddelde prijzen die de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) elk kwartaal publiceert: 180 duizend euro voor de gemiddelde tussenwoning in het derde kwartaal van 2003, een stijging van 0,6 procent ten opzichte van een kwartaal eerder. Een gemiddelde vierkante meter in een gemiddelde tussenwoning doet daarmee inmiddels 1562 euro.

Bestaande woningen zijn een stuk duurder. De gemiddelde bestaande tussenwoning gaat voor 197 duizend euro van de hand.

De huizenprijzen lopen enorm uiteen. In Amsterdam kost een gemiddelde tussenwoning 278 duizend euro, in Zuid-Limburg slechts de helft: 137 duizend euro.

Een huis moet worden ingericht. Daarvoor stelde budgetvoorlichtingsbureau Nibud bodembudgetten op. Deze dienen als richtsnoer voor sociale diensten die uitkeringsgerechtigden moeten helpen bij de aanschaf van een nieuwe inventaris. De bodemprijs voor een compleet nieuw bankstel is 935 euro. Een eettafel: 220 euro. Strak design heb je er niet bepaald voor, maar bij Ikea kan het zelfs voor minder.

Richtprijzen voor de werkster die dit interieur verzorgt, gehoord in de Randstad: 8 euro per uur. De witte werkster is marginaal duurder: gemiddeld 8,75 euro per uur.

***

Opruimbos à 5 euro

BIJ CADEAUTJES HEEFT de inflatie heftig toegeslagen. De bodemprijs voor een gemengd boeket van de bloemist is nu 10 euro. Richting 15 euro voor een beetje knappe bos is gebruikelijker, zo leert een rondgang langs bloemverkopers en -kopers. Internetfloristen zijn meestal enkele euro's duurder, exclusief bezorgkosten. De markt is goedkoper, maar wie daar tegen sluitingstijd een wilde, licht verlepte opruimbos voor 5 euro scoort, is spekkoper.

Eén langstelige rode roos voor de verloofde dan? Grootbloemist Fleurop hanteert op zijn internetsite een hartverzakkingsbezorgend tarief van 2,14 euro. Per roos. Goedkoper kan, maar elke langsteelroos beneden de anderhalve euro is een koopje.

Voor dat soort prijzen kun je net zo goed met een cd aankomen. Nieuwe kaskrakers kosten bij Free Record Shop meestal 21,99 euro, maar met wat kritisch rondwinkelen in kleinere platenzaken en op internet zijn prijzen van rond de 18 euro tamelijk eenvoudig haalbaar. Een voorbeeld: de nieuwe Acda en de Munnik Groeten uit Maaiveld kost bij Free Record Shop 21,99 euro, terwijl NL-store.nl de cd voor 17,71 euro, exclusief verzendkosten, aanbiedt.

De ankerprijs voor een bioscoopbezoek met de verloofde is circa zes euro voor avondvoorstellingen, acht in het weekeinde. Tenzij de verloofde in kwestie kinder-, studenten-, CJP- of seniorenkorting geniet.

Jas van 58 euro kan

ALS HET AAN de uitvoerders van de bijzondere bijstand ligt, kunnen we ons best hullen in een winterjas van 58 euro (dames) of 79 euro (heren). Zo'n jas kan ook nog eens tweeënhalf jaar mee. Dit zijn althans de adviesbedragen die budgetadviseur Nibud noteerde voor sociale diensten die moeten beslissen over extra geld voor cliënten in nood.

Schoenen zijn van hetzelfde laken een pak. Een paar damesschoenen kan volgens het Nibud gerust 44 euro kosten; een vergelijkbaar paar herenschoenen 58 euro. Deze (kunststof?) schoenen kunnen vervolgens ruim een halfjaar mee, blijkens de berekeningen van het budgetadviesbureau tenminste.

Het kán kennelijk, voor die prijs. Maar wie met die richtprijs voor ogen de schoenenketens Manfield en Cinderella opzoekt, schrikt zich een hoedje. Door de mond- en klauwzeercrisis werd leer, en in het kielzog daarvan 'de betere schoen', erg duur. De richtprijzen voor schoeisel gaan al gauw naar de 100 euro, de adviezen van het Nibud ten spijt. Zo kost een paar standaard middenbruine veterschoenen voor heren bij Cinderella 84,95 euro. Voor een beter ogend paar zwarte herenschoenen moet 124,95 worden betaald.

Kleding volgt deze trend. Bij modeketens als Mango en Zara, een categorie boven het goedkope Hennes & Mauritz, zijn dameswinterjassen voor minder dan 120 euro bijvoorbeeld een zeldzaamheid.

***

Niemand slaagt sinds de euro meer voor de melktest

DE MELKTEST WAS altijd dé manier om te testen of een politicus of voetbalmiljonair nog weet had van de real world. 'Achttien gulden', was soms het met overtuiging gegeven antwoord op de vraag 'wat kost een pak melk?' Of: 'zeven gulden vijftig'.

De barre werkelijkheid is dat veel gewone stervelingen sinds de euro evenmin de melktest kunnen doorstaan. Het juiste antwoord? Een pak dagverse, halfvolle melk van anderhalve liter moet 83 eurocent kosten, volgens de Consumentenbond. Periodiek verzamelt de bond prijzen van levensmiddelen, en destilleert daar vervolgens een gemiddelde uit. Goedkope supermarkten als Dirk van de Broek zitten hieronder; in de duurdere Albert Heijn kost de melk doorgaans wat meer. Groente en fruit, zo duur sinds de misoogsten van afgelopen voorjaar, turft de Consumentenbond overigens niet.

Wel zijn er ook richtprijzen voor een pot Calvé pindakaas van 350 gram: 1,39 euro. Een pak Aroma Rood koffie van Douwe Egberts, 500 gram zwaar, moet 2,77 euro kosten. Een pot Hollandse bruine bonen van Hak (gewicht 720 gram) kost in een gemiddelde supermarkt 83 eurocent, evenveel dus als melk.

Volgens de Prijzengids van het Nibud, een prijzenlijst aan de hand waarvan sociale diensten kunnen nagaan wat een aannemelijk bestaansminimum is, kan een volwassene dagelijks voor een bedrag van 5 euro per dag prima ontbijten, lunchen, dineren én tussendoortjes eten. Zelfs zwangere en borstvoeding gevende vrouwen kunnen volgens het Nibud van ruim 5 euro per dag goed eten.

Maar dan moeten er niet te veel Choconelly's van Bolletje (pak 175 gram, richtprijs 1,39 euro) achterover worden geslagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden