`Prijs dissident raakt open zenuw in Peking¿

SHANGHAI -Zwarte schermen, geblokkeerde websites. Dat was vrijdag in China het beeld voor wie probeerde een glimp op te vangen van de Nobelprijs-ceremonie in Oslo. De censuur draaide overuren om ervoor te zorgen dat het gewraakte evenement onzichtbaar zou blijven.


Zelfs de Chinese varianten van Twitter en Facebook (beide westerse sites zijn al vele maanden geblokkeerd, lokale sites hebben eigen microblogdiensten) hadden het vrijdag moeilijk. Wie 'Nobelprijs' of 'Liu Xiaobo' tikte, zag zijn bijdrage gelijk gewist, maar ook meer creatieve aanduidingen zoals 'lege stoel' werden al snel door de censuur verboden.


In China is extra censuuractiviteit bij gevoelige politieke evenementen normaal, maar volgens dissidenten was de inzet waarmee de autoriteiten ditmaal optraden wel uitzonderlijk. 'Je merkt dat deze Nobelprijs een open zenuw heeft geraakt in Peking. Alles wordt uit de kast gehaald.'


Naar schatting enkele honderden dissidenten in diverse steden hebben huisarrest gekregen, worden intensief geschaduwd of zijn op een verplicht reisje naar het binnenland gestuurd. Liu's vrouw Xia, die in centraal Peking in een flat in huisarrest zit en met niemand mag communiceren, werd vrijdag nog scherper bewaakt dan anders.


Voor het gros van de Chinese bevolking was vrijdag echter een dag als elke andere. Liu Xiaobo is weliswaar geen onbekende meer, maar de meesten van zijn landgenoten wensen hun vingers niet aan de dissident te branden. Alleen in Hongkong, dat meer vrijheid kent dat de rest van China, was er een demonstratie van zo'n duizend mensen die zijn vrijlating eisten. Ook Taiwan liet weten dat de Nobelprijswinnaar uit zijn cel in noordelijk China moet worden gelaten. De 54-jarige professor in de Chinese literatuur heeft nog bijna tien jaar gevangenis voor de boeg.


De websites van internationale nieuwsmedia als de BBC en CNN waren donderdag in China al geblokkeerd, en wie in Shanghai of Peking via een internationale satelliet naar de tv-zenders van beide media keek, merkte ook dat de censuur elke keer op de rode knop drukte als Liu Xiaobo en zijn prijs in een journaaluitzending aan bod kwamen. Het scherm ging langdurig op zwart tijdens de rechtstreekse uitzending vanuit Oslo, die vrijdagavond Chinese tijd plaatsvond.


Pekings staatsmedia zetten vrijdag hun campagne tegen de prijs voort. 'Bizar genoeg wordt een Chinese misdadiger genaamd Liu Xiaobo vandaag geëerd op een grote prijsuitreiking in Europa', aldus het commentaar in de Global Times, een Engelstalige krant die wordt uitgegeven door het Volksblad, het voornaamste partijdagblad in China.


'Veel ontwikkelingslanden weigeren de ceremonie bij te wonen, de beste indicatie van de onverwachte morele steun die China in de wereld heeft verworven', aldus het blad. 'China's opkomst manifesteert zich niet alleen in zijn economische expansie. Zowel zijn politiek als cultuur kiest een andere weg dan die van het Westen. Het Nobelcomité weigert China's gedachtewereld te verkennen, en denkt zeker te weten dat China de weg uiteindelijk zal kwijtraken. Dergelijke onwetende oordelen krijgen applaus in het Westen. Het is bijzonder jammer dat het westerse gedachtegoed, dat eens werd gevoed door grote filosofen als Rousseau en Hegel, heden ten dage ten prooi is gevallen aan politieke verkalking.'


China's staatsmedia zijn vanaf het moment dat Liu werd aangewezen als winnaar van de Nobelprijs, bijna twee maanden terug, druk met een smeercampagne. Liu wordt afgeschilderd als een door het Westen betaalde landverrader die een diepe zelfhaat zou koesteren tegen zijn eigen volk. Geen van de duizenden kranten, sites, radio- en tv-stations in het land, kreeg van de censuur in Peking de ruimte om aandacht te besteden aan de inhoud van Charta 08, het manifest dat Liu samen met anderen schreef als pleidooi voor afschaffing van de eenpartijstaat.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden