'Pri-i-i-i-ma dat wij er weer bij zijn'

Duizenden supporters juichten maandag de olympische sporters toe in Assen. 'Ik hoop dat ik hun medailles kan zien', zegt Sjoukje Hutten-Voolstra (63), die vooraan op haar tenen staat.

ASSEN - De helden zijn nu heel dichtbij. Zometeen staan ze, regelrecht uit Sotsji, hier op het podium in Assen, met hun 24 medailles in goud, zilver en brons. De burgemeester van de Drentse hoofdstad zal gaan zeggen dat Assen trots is op onze schaatsers en Nederland ook. De duizenden mensen op het plein zullen juichen.


Voor hen is schaatsen meer dan een sport ver weg in een olympisch stadion. Het is ook een tijdverdrijf waar ze vaak zelf in uitblinken, elke winter opnieuw. Gewoon omdat je dat in Nederland zo doet. Zodra er natuurijs is, gaan ze schaatsen, bij voorkeur met het hele gezin. En daarna stamppot eten.


'Ik ga dan wel niet zo hárd als zij', zegt Tinus Evenhuis uit het Drentse Meppen, 'maar dat je het ook zelf kunt doen, maakt die sport heel bijzonder.' Zijn vader was ooit Drents kampioen. Zijn zoons leerden het op de dorpsijsbaan. 'Het is niet zo erg als een Amerikaan schreef: dat we ons 's winters alleen schaatsend over de grachten kunnen verplaatsen. Maar het zit wel in onze cultuur.'


Voor het podium staat een dame op haar tenen. 'Ik hoop dat ik straks hun medailles kan zien', zegt Sjoukje Hutten-Voolstra (63). Maar ze moet geduld hebben: het vliegtuig vanuit Sotsji blijkt een uur vertraagd.


De Winterspelen doen haar denken aan haar jeugd in Friesland, begin jaren vijftig. 'Opa controleerde eerst met een stok of het ijs dik genoeg was. Daarna mocht ik schaatsen naar school, zo onder de brug door.' Schaatshelden zijn in haar familie niet ver weg: ze is een ver familielid van Jeen van den Berg, winnaar van de Elfstedentocht in 1954.


Ze kijkt naar het nog lege podium. De helden van nu, weet ze, hebben het gemakkelijker dan die van toen. 'Nu zit er geld achter. Maar vroeger verdienden ze niks. De vrouw van Jeen moest er nog bij gaan werken, zodat hij kon schaatsen.'


Terwijl Assen klaar staat voor de schaatsers, kijkt de buitenlandse sportgemeenschap bijna afkeurend naar zoveel eremetaal voor één land. Nederland ging naar huis met tweederde van alle schaatsmedailles in Sotsji, een recordwinst. 'Internationaal zal men de volgende keer harder moeten trainen', zegt Henk Wortel uit Assen.


Maar wonderlijk is dat Nederlandse schaatsmonopolie zeker, peinst hij dan. 'In Noorwegen en Canada zijn strengere winters met meer ijs. Aan de andere kant: Nederlanders moeten kunnen schaatsen, dat krijgen wij van huis uit mee.' Hij kan het zelf niet, heeft al moeite met een toertocht van tien kilometer. Dat deugt niet, dat weet hij. 'Mijn familieleden zijn allemaal wel schaatsers.'


Dan zegt hij: 'Het komt door de Elfstedentocht. Dat is cultuur.' Hij is even stil. 'Ja, ik denk dat het de cultuur is. We hebben er ook de voorzieningen voor: in de dorpen zijn nog steeds overal ijsbaantjes, waar kinderen bij vorst achter een stoel kunnen leren krabbelen.'


Rond drie uur 's middags staat het plein in Assen vol. Maar de helden uit Sotsji laten zich niet zomaar zien. Pas om halfzeven zullen ze komen. Om de middag te doden, hupsen blonde meisjes met blond haar en in oranje gewatteerde jassen over het podium. Het publiek luistert urenlang stoïcijns naar een skihut-repetoire. Gangnam Style. Pak je lasso maar. 'We zijn er weer bij en dat is pri-i-i-ma', zingen drie zusjes van middelbare leeftijd mee. Nee, zij schaatsen zelf niet, zegt één van hen, Fennie Hamminga. 'Wij zijn een sportfamilie om te kijken.'


'Met deze inhuldiging laat Assen zien dat wij prima in staat zijn om evenementen te organiseren', laat de woordvoerder van de gemeente weten. Eigenlijk komen de meeste schaatsers uit een andere provinciestad: het Friese


Heerenveen. Maar sportkoepel NOC*NSF wilde een 'publieksfeest' elders, en Assen reageerde zo 'enthousiast.'


Dan staan ze er ineens, de helden uit Sotsji. Ze krijgen een bokaal uitgereikt die is gemaakt door Assense schoolkinderen. 'Iedereen kan nu zijn eigen held kiezen', juicht burgemeester Carry Abbenhues. Ze hoopt dat de bezoekers zich door hen laten inspireren. Schaatsen kunnen we immers allemaal zelf, gewoon in plaatselijke ijshal De Bonte Wever.


Het plein licht op van de cameraschermen en I-pads. De meeste bezoekers staan op teveel afstand om ook maar iets op te vangen van de helden op het podium. 'We gaan straks alles zien op Uitzending gemist, maar nu zijn we er toch mooi bij', zegt een mevrouw.


In een half uur is de inhuldiging voorbij. Wat Sjoukje Hutten-Voolstra betreft zou het land er beter van worden als we een voorbeeld zouden nemen aan het gedrag van de mannen en vrouwen op het podium. 'Zoals schaatsers met elkaar omgaan, zo zouden we dat in heel Nederland moeten doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden