Column

Preutse Amerikanen, neem een voorbeeld aan de Fransen

Als het zo doorgaat, zullen de Amerikaanse presidentskandidaten voortaan hun debatten houden met een tribune vol aangerande vrouwen aan de ene kant en een tribune vol aangerande vrouwen aan de andere kant. Of de aangerande vrouwen het slachtoffer zijn van de presidentskandidaat zelf dan wel van de echtgenoot van de presidentskandidaat, zal er niet meer toedoen. Eventueel kunnen er nog aparte tribunes worden gebouwd voor mensen die op een andersoortige manier zijn mishandeld en beledigd, maar de winnaar zal degene zijn die de meeste slachtoffers bijeen weet te brengen.

Francois Mitterand en zijn vrouw Daniëlle (10 mei 1980) nadat bekend is gemaakt dat Mitterand de Franse presidentsverkiezingen heeft gewonnen.Beeld afp

Wat hier wordt beschreven, is eigenlijk niets anders dan de kwetsbaarheid van Hillary Clinton, die door de seksuele uitstapjes van Bill voortdurend wordt geconfronteerd met de jij-bakken - of liever met de jouw-man-bakken - van haar tegenstander Trump. Het gevolg is dat de debatten alleen nog over dit soort affairetjes gaan, en dat moet op den duur dodelijk zijn voor een democratie. Ik ben beslist niet de eerste die dat zegt. Bruce Springsteen is het helemaal met me eens.

Er wordt vaak gezegd dat de Verenigde Staten gebukt gaan onder een Angelsaksisch puritanisme, dat uit het protestantisme is voortgekomen. Wie zich nog herinnert hoe hysterisch in Amerika werd gereageerd op de tepel van Janet Jackson die tijdens de Superbowl uit haar pakje floepte, een gebeurtenis die naar analogie van Watergate tot Nipplegate leidde, begrijpt dat de Amerikanen toch een enigszins getroebleerde verhouding hebben tot seks, erotiek en liefde.

Er wordt tegenwoordig veel afgegeven op Frankrijk, dat een conservatief land zou zijn met een versteende sociale werkelijkheid, maar misschien kunnen de Amerikanen een voorbeeld nemen aan die katholieke Fransen, die met bepaalde zaken toch heel wat soevereiner omgaan.

Deze week brengt het satirische blad Le Canard enchaîné een geestige cartoon, waarop wij een man zien met een helm op. Hij wil duidelijk niet herkend worden, maar de lezer herkent in hem onmiddellijk president François Hollande, zoals hij werd gefotografeerd toen hij op de scooter - het was meer zo'n motor met twee voorwielen - naar zijn maîtresse werd gebracht en gehaald. Maar op de cartoon staat de president met zijn motorhelm in een boekwinkel en zegt: 'Ik wil graag Lettres à Anne van François Mitterrand. Ingepakt alstublieft, want het is om cadeau te geven.'

Het moment van Nipplegate, tijdens de half-time show van de Super Bowl in 2004.Beeld reuters

De cartoon is niet alleen een reactie op de publicatie van de 1.218 brieven die Mitterrand (1916-1996) aan zijn geheime vriendin Anne Pingeot (73) heeft geschreven, maar ook op het dagboek Journal pour Anne, dat ook bij Gallimard is uitgekomen. De Franse critici, zo lees ik, zijn lyrisch over de liefdesbrieven van hun voormalige president. Hij wordt 'een poëtische minnaar' genoemd en de schriftjes die hij heeft vol gepend met gedichten en andere ontboezemingen worden al zo'n beetje tot de literatuur gerekend. Ik heb de indruk dat postuum het aanzien van Mitterrand enorm is gestegen.

Weinig Fransen lijken het Mitterrand kwalijk te nemen dat hij, naast zijn eigen vrouw, er een 28 jaar jongere liefde op nahield. Dat is voor presidenten en staatshoofden over de gehele wereld dan ook les 1: als je per se verliefd moet worden - en daar is soms echt geen kruid tegen gewassen - zorg dan dat het absoluut geheim blijft. Les 2 luidt: zorg dat het niet ordinair wordt. Je laten pijpen door een stagiaire in de Oval Office mag dan tot de grote heimelijke genoegens van het leven behoren, het is smoezelig en voor een wereldleider volkomen onverantwoord.

Dat het bij Mitterrand niet in smoezeligheid ontaardde, is vooral te danken aan Anne Pingeot en haar buitenechtelijke dochter, die discretie betrachtten en niet zijn bezweken voor de verleiding te gaan opscheppen. Opmerkelijk is dat de families Mitterrand en Pingeot gezamenlijk aan de publicatie hebben meegewerkt, naar het schijnt zonder allerlei benepen beperkingen op te leggen. Jammer alleen dat de brieven van Anne aan François vooralsnog ongepubliceerd zijn gebleven. Misschien dat Danielle Mitterrand (1924-2011) - trouwens ook een bijzondere vrouw - daar de hand in heeft gehad.

In The Guardian stond een schitterende foto van Mitterrand die tijdens een bezoek aan het Musée d'Orsay medewerkster Anne tegen het lijf loopt. Die heimelijke blik, die twee hadden ontegenzeggelijk een Verbond. Jaren geleden was ik in Château-Chinon, de Morvan, en at in het restaurant waar Mitterrand en Anne altijd kwamen. Daar aan het tafeltje bij het raam. Maar ik mocht daar niet gaan zitten. Dat tafeltje werd alleen nog gebruikt voor speciale gelegenheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden