Pretparken?

Het pretparkseizoen is geopend. Efteling, Beekse Bergen, Walibi Flevo en Duinrell hopen op lange rijen bezoekers. Tweederde van de gemeenten wil graag een attractiepark beginnen....

Hans Venhuizen, kunstenaar, maakte een plan voor de 'verpretparking' van Nederland: 'Alles wordt tegenwoordig gewogen naar amusementswaarde. Het hoort bij deze tijd; de hele samenleving verpretparkt. Dat zie je in de architectuur en de stedebouw. Pretparken zijn versies van de werkelijkheid die nu door de echte werkelijkheid worden overgenomen. Dat komt doordat de omgeving waarin de mensen leven twijfelachtig van kwaliteit is. Mensen gaan naar een pretpark omdat daar alles keurig is uitgedacht en geregeld. Dat wil men ook in de eigen omgeving. Een stad kan leren van een pretpark, en dat gebeurt steeds vaker. Maar dan vind ik wel dat het goed moet gebeuren.'

Kees van der Most van de Stichting Continu Vakantie Onderzoek: 'Met de familie naar een pretpark gaan kán weer. Vroeger zei je liever niet hardop dat je naar de Beekse Bergen ging, dat was eigenlijk not done. Disney Parijs heeft dat imago van de attractieparken veranderd. Dat heeft ook de trend gezet van het meerdaagse parkbezoek. Grote parken als de Efteling hebben een hotel of bungalows, de bezoekers maken er steeds vaker een korte vakantie van. Het blijft een groeimarkt, al is de verzadiging nabij.'

Hennie van der Most (geen familie), zakenman die nu de kerncentrale in Kalkar verbouwt tot amusementspark: 'Er komen steeds meer mensen op de aardbodem, dus een markt voor nieuwe pretparken is er wel. Maar met de bezoekersexplosie van de afgelopen tijd is het afgelopen. Daarom hanteer ik een andere formule. Kernwasser Wunderland, dat in de Kalkar-centrale komt, zit meer in de hotelsfeer. De Efteling en Ponypark Slagharen gaan ook die kant op, maar als je zo groot bent, kun je nooit genoeg huisjes bouwen voor je bezoekers. Als je iets nieuws wilt, moet je met een origineel plan komen. Een Lego-dorp bijvoorbeeld. Walibi Flevo had ook een bijzonder concept moeten bedenken. Dan was het ze beter vergaan. Er is in Nederland plaats voor één Dolfinarium, en niet voor vijf. Zelf loop ik wel met wat ideetjes rond, ja.'

Marc Taminiau, directeur van het Land van Ooit in Drunen (het 'grootste schoolreisjesdoel voor kinderen onder de tien jaar'): 'De overheid laat zich voor een karretje spannen. Dat gaat zo: er is een wild idee om een stad meer cachet te geven met een thema- of amusementspark. Dat plan komt terecht in een circuit van adviseurs die een studie maken naar de mogelijkheden. Die zien we hier dan rondlopen met een verborgen videocameraatje. Zo'n studie kost een paar ton, en dat willen de gemeenten wel opbrengen. Die adviseurs leven van hun eigen bellenblazerij. Alles kan: onder de grond, boven de grond, midden in zee, reli-parken, noem maar op. Maar dat is een onbetaalbaar verlangen en dát vertellen de adviseurs er niet bij. Dat het plan wordt afgeblazen weten die adviseurs al tevoren. En als het wèl lukt een park op te zetten ben je er nog niet. De markt is verzadigd.'

M.D. Bonnema, landelijk coördinator sport en recreatie van Grontmij advies- en techniek: 'De onderlinge concurrentie van vormen van vrijetijdsbesteding is sterk toegenomen. De Efteling is nog organisch gegroeid; vanuit de cash-flow is geïnvesteerd in uitbreidingen. Nieuwe parken worden te weinig vanuit bezoekers ontwikkeld. Men bedenkt een concept, investeert vele miljoenen en denkt dat dan het publiek vanzelf komt. Aan het Archeon zie je waar dat toe kan leiden. Een park moet tussen de 300 duizend en een miljoen bezoekers per jaar trekken om rendabel te zijn. Ik durf in Nederland geen positief advies meer te verstrekken voor pretparken.'

Dr Greg Richards, universitair docent Vrijetijdswetenschappen aan de Katholieke Universiteit Brabant: 'Thema- en amusementsparken horen bij het moderne, visuele leven. Mensen zijn gewend aan afwisseling. En ze willen het snel hebben; de vrijetijdsbesteding is veel drukker geworden. Meer activiteiten per tijdseenheid. Nederland heeft de grootste pretpark-dichtheid van Europa. Ruim de helft van de bevolking bezoekt elk jaar een park. Dat komt omdat we veel vrije tijd hebben, en vooral veel losse vrije dagen. Omdat men meer inhoud wil, is er een trend dat amusementsparken meer aan educatie of cultuur gaan doen. Kijk maar naar het Archeon. Opmerkelijk is dat ook culturele instellingen steeds meer amusement-achtig gaan werken. Neem het nieuwe museum in Groningen; daar ga je heen om het gebouw te zien. Niet voor de kunst die er hangt.'

Uit een interview met Frans Haks, voormalig directeur van het Groninger Museum: 'Naar het voorbeeld van Disneyland overweeg ik de suppoosten te vervangen door gastheren en gastvrouwen die de bezoekers stimuleren en vermaken.'

Toine Heijmans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden