Presteert Eric Wiebes het schier onmogelijke?

Uw politieke nieuwsbrief

Foto anp

Goedemiddag,

Terwijl minister Wiebes bestookt wordt met adviezen, probeert Niesco Dubbelboer toch nog een laatste referendum af te dwingen en ligt buitenlandse financiering van politieke partijen onder vuur.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier.

Foto de Volkskrant

MAN VAN DE DAG
Eric Wiebes

Eric Wiebes mag zichzelf graag klein maken. 'Het zijn grote problemen', zei hij vlak na zijn aantreden al over de gaswinning in Groningen. 'En in het midden staat een klein mannetje. Dat ben ik.'

En nu wordt hij ook nog eens bestookt met tegenstrijdige adviezen. De dag begon met het advies van het Staatstoezicht van de Mijnen: de gaswinning in Groningen moet omwille van de veiligheid terug van 21,6 naar 12 miljard kuub per jaar. Gejuich steeg op in Stad en Ommelanden.

Maar niet veel later meldde zich de Gasunie met het tegengeluid. Volgens de aardgastransporteur is in een warm jaar minimaal 14 miljard kuub nodig en in een koud jaar 27 miljard kuub. Voor dit jaar kan de gaswinning echter niet verder terug dan tot 19,5 miljard kuub. De ondergrenzen kunnen bovendien enkel bereikt worden als het principe van 'vlakke winning' wordt losgelaten. Nu wordt elke maand ongeveer evenveel gas opgepompt, vanuit het idee dat ongelijkmatige winning (meer in de winter, minder in de zomer) de bodem onrustig maakt.

De nieuwe adviezen brengen Wiebes in een ongekend lastige positie, schrijft onze correspondent in Groningen, Jurre van den Berg: 'De minister zei eerder al de gaswinning zo veel mogelijk te willen terugschroeven. Maar hij zit naar eigen zeggen 'zo klem als een deur'. Sinds 2013 is de gaswinning reeds met 60 procent verminderd. Daarmee lijkt een ondergrens in zicht te komen.'

In een brief aan de Tweede Kamer beloofde Wiebes aan het eind van dit kwartaal met een inventarisatie te komen van alle mogelijkheden om de vraag naar Gronings gas op korte en langere termijn af te bouwen. Op basis daarvan zal het kabinet een besluit nemen over het al dan niet verder dichtdraaien van de gaskraan. Wel roept hij de NAM in navolging van het SodM-advies alvast op de productieputten rond Loppersum 'zo snel als redelijkerwijs mogelijk is' te sluiten.

Minister Wiebes. Foto anp

RECHTSZAAK VAN DE DAG
Dubbelboer vs Ollongren

Moet de burger zich in een referendum kunnen uitspreken over het schrappen van het raadgevend referendum? Over die vraag boog de afdeling bestuursrecht van de Raad van State zich vandaag. De stichting Meer Democratie, van oud-PvdA-Kamerlid Niesco Dubbelboer, meent dat minister Ollongren van Binnenlandse Zaken op onrechtmatige wijze de burgers een verworven recht ontneemt en spande daarom een zaak aan.

Het kabinet wil van het raadgevend referendum af. Dat moet snel gebeuren zodat burgers niet nog meer referenda afdwingen. De volksraadpleging over de inlichtingenwet moet wat Ollongren betreft de laatste zijn. Daarom bepaalde ze in de intrekkingswet dat die wet niet ook nog eens 'referendabel' is.

Dat schoot Dubbelboer, fervent voorvechter van directe democratie, in het verkeerde keelgat. De minister kan niet op voorhand zeggen dat ze een referendum over de intrekkingswet zal weigeren, betoogde hij bij de Raad van State. Maar de bestuursrechter vroeg zich hardop af of het moment van de rechtszaak wel opportuun was. De intrekkingswet moet nog worden behandeld in het parlement. De landsadvocaat, die sprak namens Ollongren, stelde dat de rechter daarom op dit tijdstip niet bevoegd is. De Raad van State publiceert de uitspraak morgen om 14.00 uur.

Niesco Dubbelboer (r) naast zijn advocaat. Foto anp

COMEBACK VAN DE DAG
Ilhan Tekir

Ilhan Tekir leidde tot halverwege 2016 een goeddeels anoniem bestaan als GroenLinks-raadslid in het stadje Gorinchem. Daar kwam plots verandering in toen hij in de Volkskrant uitkwam voor zijn stem op de Turkse AK-partij van president Erdogan. Ook hij was kritisch op de Turkse president, maar de Turkse politiek was niet te vergelijken met de Nederlandse, vond hij. Erdogan was in zijn ogen de minste van een hoop kwaden.

Hij had dergelijke overpeinzingen eerder al eens opgeschreven in een blog op de lokale GroenLinks-site, maar de ophef in de partij ontstond na publicatie in de krant. Plots lieten partijgenoten uit andere afdelingen van zich horen: de idealen van GroenLinks waren niet verenigbaar met een stem op Erdogan, riepen zij. Het partijbestuur bemoeide zich ermee en Tekir werd uit de fractie gezet. Gedesillusioneerd ging hij op vakantie en terug de anonimiteit in.

Maar Tekir is terug. En dit keer in het wit-groene windjack van D66. Hij is door de Gorinchemse afdeling van de Democraten met open armen ontvangen en mag de lijst aanvoeren. 'D66 is een democratische partij', zegt de lokale fractievoorzitter tegen Elsevier. En Tekir twittert: 'Ik blijf kritisch op Erdogan. Het liefst zou ik willen dat een partij als D66 opstaat in Turkije.'

Ilhan Tekir Foto ANP

ADVIES VAN DE DAG
Meer geld per lid

Bij de financiering van partijen moet het aantal leden zwaarder wegen. Tegelijk moet de ondergrens van duizend leden, die daarvoor nu wordt gehanteerd, komen te vervallen. Dat schrijft de commissie Wet financiering politieke partijen in een donderdag aan minister Ollongren van Binnenlandse Zaken overhandigd rapport.

De subsidie zou moeten worden verhoogd van zeven naar twaalf euro per lid. Dat moet bekostigd worden door de subsidie per Kamerzetel te verlagen. Met die maatregel wil de commissie bereiken dat politieke partijen stevig in de samenleving verankerd zijn. Wel wil de commissie de ondergrens van duizend leden om voor subsidie in aanmerking te komen laten vervallen. In plaats daarvan moet een partij minstens één Kamerzetel hebben om subsidie te krijgen.

De commissie wil ook giften uit het buitenland voor partijen verbieden. Zo moet ongewenste beïnvloeding van de Nederlandse politiek worden voorkomen. Minister Ollongren reageerde donderdag meteen welwillend op dat advies, maar komt pas na de zomer met een kabinetsstandpunt. Tot dusver mogen partijen onbeperkt buitenlandse giften accepteren. Schenkingen van meer dan 4500 euro moeten wel openbaar worden gemaakt. De commissie wil die grens naar 2500 euro verlagen.

Minister Ollongren. Foto anp

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.