Prestatiebeurs

LANGE TIJD leek de studiebeurs een sociale uitkering voor jongeren. Ingeschreven staan aan een opleiding was voldoende om de basisbeurs te ontvangen....

Dat er in ruil voor een beurs ook prestaties geleverd moeten worden, is niet meer dan redelijk. Ritzen slaat met zijn voorstellen voor de nieuwe prestatiebeurs, die vandaag in de Tweede Kamer worden besproken, echter te ver door.

Het systeem van de tempobeurs heeft al tot belangrijke veranderingen geleid. Volgens de laatste cijfers levert nog geen 5 procent van de studenten een echte wanprestatie. De anderen hebben de boodschap van Ritzen opgepakt en halen de norm van een kwart ruimschoots. Ze moeten ook wel, want wie vanaf komend studiejaar niet in vier jaar klaar is, draait voor de rest helemaal zelf voor de kosten op. Studenten hebben dat door. Hogescholen en universiteiten spreken van een 'cultuuromslag ' onder de studenten. 'cultuuromslag' onder de studenten.

In de nu voorgestelde prestatiebeurs beginnen alle studenten met een lening, die bij voldoende prestaties wordt omgezet in een beurs. Dit 'beloningssysteem' maakt op een goede manier een einde aan het wat gekunstelde 'strafstelsel' van de tempobeurs.

Tegelijkertijd echter wil Ritzen nu ook de norm opschroeven. Vanaf 1997 moeten eerstejaars 70 procent van hun studiepunten halen om de beurs als gift te krijgen. Het is de vraag of die strengere norm zinvol is. Zeker nu blijkt dat de grens van een kwart uit de tempobeurs in combinatie met een beurs van maximaal vijf of vier jaar, studenten voldoende aanspoort om door te werken. Bovendien heeft de propedeuse niet alleen een selecterende taak, maar volgens de wet ook een oriënterende. In dat eerste jaar moet een student de kans hebben om over te stappen naar een andere opleiding. Met zo'n zware norm is dat praktisch onmogelijk.

Hoogst problematisch wordt het voor de doctoraal studenten. Ritzen stapt na de propedeuse af van het jaarlijks controleren van het studietempo, maar kijkt pas na zes jaar of een student zijn diploma heeft gehaald. Is dat niet het geval, dan blijft de lening een lening en kan nooit meer een beurs worden.

Dat is administratief natuurlijk een stuk makkelijker dan een jaarlijkse controle, maar heeft ongewenste effecten. Na de propedeuse stoppen met een studie - vanwege het vinden van een baan of persoonlijke omstandigheden - levert een flinke studieschuld op. Het is niet nodig om studiestakers, ook al hebben ze één of twee jaar prima gewerkt en blijkbaar een andere route naar de arbeidsmarkt gevonden, zo hard te straffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden