Presidentsvrouw wilde te veel macht

Na twee zogenaamde hartaanvallen is de echtgenote van de oud-president van Egypte klaar voor de vrouwengevangenis.

Suzanne Mubarak, de vrouw van de voormalige Egyptische president, is aan de beterende hand. De hartaanval die ze vrijdag kreeg bij haar arrestatie op verdenking van machtsmisbruik en oneerlijke verrijking, was volgens de artsen slechts een paniekaanval.


Het weekeinde bracht de voormalige first lady nog door in het ziekenhuis van Sharm el-Sheikh, waar ook Hosni Mubarak verblijft. Een maand geleden kreeg hij ook al een hartaanval toen hij werd gearresteerd. Maar volgens de Egyptische minister van Gezondheidszorg is Suzanne Mubarak (70) nu klaar voor haar reis naar de vrouwengevangenis van Caïro. Mogelijk wordt dat een enkele reis.


Het is een diepe val, zeker voor de vrouw van burgelijke afkomst die geleidelijk opklom tot machtigste vrouw van Egypte. Suzanne Thaleb werd in 1941 geboren als de dochter van een Egyptische chirurg en een Welshe verpleegster, en groeide op in een industriestad aan de oevers van de Nijl.


Op haar zeventiende huwde ze met Hosni Mubarak, toen nog commandant op de luchtmachtacademie. Toen haar echtgenoot steeds hogere functies kreeg en haar twee zonen, Gamal en Alaa, wat ouder waren, wilde Suzanne ook hogerop. Ze ging studeren aan de American University in Caïro; behaalde twee diploma's en richtte enkele organisaties op het gebied van vrouwen- en kinderrechten op.


Met haar vele goede doelen maakte Suzanne, toen ze eenmaal first lady was, zich geliefd in binnen- en buitenland. Ze had een eigen vrouwenbeweging en mocht meermaals de Verenigde Naties toespreken over vrouwenrechten. Ook was ze mecenas van Alam Simsim, het Arabische equivalent van Sesamstraat.


Door de jaren heen haalde Suzanne steeds meer macht naar zich toe. Noord-Afrikakenner Issandr El Amrani schrijft op Arabist.net hoe de presidentsvrouw elke Egyptische vrouwenorganisatie haar wil probeerde op te leggen.


Toen het onafhankelijke Egyptische Centrum voor Vrouwenrechten alarm sloeg over het hoge aantal verkrachtingen in Egypte, snoerde Suzanne hen de mond. 'Er zijn misschien één, twee of tien incidenten geweest, op een bevolking van 80 miljoen', liet ze optekenen in de staatsmedia. 'Egyptische mannen respecteren Egyptische vrouwen altijd.'


Ook waren er steeds meer aanwijzingen dat ze haar vele goede doelen voor eigen gewin gebruikte. De fondsen voor de bibliotheek van Alexandrië zouden deels in haar zakken zijn verdwenen. Tijdens een reis naar de Sinaï eiste ze een schoolbus op die met Amerikaans hulpgeld was aangeschaft.


Bovendien begon Suzanne achter de schermen steeds vaker mee te regeren. Volgens via WikiLeaks uitgelekte ambtsberichten was zij de bedenker en promotor van het plan om zoonlief Gamal klaar te stomen voor de opvolging van zijn vader. 'Haar macht en invloed zijn volgens velen essentieel voor Gamals kansen', aldus het Amerikaanse ambtsbericht op de klokkenluiderssite.


Maar Suzanne overspeelde haar hand: voor veel Egyptenaren was de door haar geplande erfopvolging de spreekwoordelijke druppel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.