NieuwsPresidentsverkiezingen Congo

Presidentsverkiezing in Congo heeft veel weg van een soap

De presidentsverkiezingen in Congo worden langzamerhand een soapserie. In drie steden mogen de kiezers pas in maart volgend jaar naar de stembus in plaats van op zondag aanstaande, wanneer de verkiezingen gepland staan. Deze verkiezingen zijn zelf al herhaaldelijk uitgesteld, ze hadden oorspronkelijk zelfs al moeten plaatsvinden in 2016.

Het uitstel van de verkiezingen benadeelt de populaire oppositiekandidaat Martin Fayulu. Beeld REUTERS

De kiescommissie maakte woensdag bekend dat er in de steden Beni en Butembo in het oosten van Congo voorlopig geen verkiezingen mogelijk zijn wegens een ebola-uitbraak. In de westelijke stad Yumbi zou het te gevaarlijk zijn door etnisch geweld. Rond Yumbi vielen in de afgelopen week meer dan honderd doden.

De oppositie vermoedt dat er sprake is van een list van de regering van president Joseph Kabila om de verkiezingsuitslag te beïnvloeden. In Beni, Butembo en Yumbi leven veel aanhangers van de oppositie. Het uitstel daar van de stembusgang tot in maart treft naar schatting 1,3 miljoen van de ruim 40 miljoen Congolese kiezers.

Het uitstel wordt extra verdacht doordat de kiescommissie van plan lijkt om al op 15 januari de ‘algehele’ verkiezingsuitslag bekend te maken en om op 18 januari de winnaar te laten inhuldigen. De vraag is wat voor zin het dan nog heeft voor de kiezers in Beni, Butembo en Yumbi om in maart te gaan stemmen. De data van januari staan ook in het geactualiseerde verkiezingsschema dat de kiescommissie woensdag openbaar heeft gemaakt.

Het uitstel benadeelt hoe dan ook ook de populaire oppositiekandidaat Martin Fayulu. Hij neemt het in de verkiezingen op tegen de kroonprins van president Kabila, die regeert sinds 2001 maar zelf niet meer op de kieslijst staat. De kroonprins is Emmanuel Ramazani Shadary, voormalig minister van Binnenlandse Zaken onder Kabila en mikpunt van Europese sancties wegens bloedig politieoptreden vorig jaar tegen anti-Kabila-betogers.

‘Voorwendsel’

Oppositiekandidaat Fayulu deed woensdag op Twitter het argument om de verkiezingen in Beni en Butembo uit te stellen wegens ebola af als ‘een voorwendsel’. In deze steden is de afgelopen weken gewoon campagne gevoerd, zo stipte Fayulu aan. Hij noemt het uitstel ‘de zoveelste strategie’ voor het manipuleren van de verkiezingsuitslag. De Volkskrant zag deze maand in Beni hoe medewerkers van de kiescommissie zich volop voorbereidden op een stembusgang, ondanks de ebola-epidemie.

De Congolese verkiezingen hadden eigenlijk al moeten plaatsvinden eind 2016, toen de grondwettelijk bepaalde, laatste ambtstermijn van president Kabila afliep. De verkiezingen werden uitgesteld, officieel wegens de toegenomen activiteit van gewapende groepen in delen van Congo. Een door bemiddeling van de invloedrijke katholieke kerk tot stand gekomen akkoord voorzag vervolgens in verkiezingen in 2017, maar die gingen ook niet door. Daarna werd 23 december 2018 beloofd als datum maar deze stembusgang werd verschoven naar 30 december, nadat in de hoofdstad Kinshasa stembiljetten en –machines verloren waren gegaan bij een mysterieuze brand. En nu zijn er dus drie steden waarvan het stemgedrag er bij voorbaat niet toe lijkt te doen.

Instabiliteit 

Hoe langer de electorale impasse in Congo voortduurt, hoe groter de vrees wordt voor verdere instabiliteit in het land. Gewapende groepen en krijgsheer-politici grijpen het dreigende machtsvacuüm aan om de chaos te vergroten en zo hun invloed te tonen. Kiezers verliezen hun geduld met wat zij zien als onophoudelijk uitstelgedrag van de regering. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden