Presidentskandidaat Chirac ontpopt zich als 'overtuigd Europeaan'

De Franse presidentskandidaat Jacques Chirac wil tegenover de grootmachten in de wereld een politiek en economisch sterkere Europese Unie stellen....

Van onze correspondent

Sjoerd Venema

PARIJS

Aan het hoofd van de Europese Raad wil Chirac een door die raad voor drie jaar gekozen president plaatsen. 'Deze zal de Europese Unie naar buiten toe vertegenwoordigen en de gemeenschappelijke belangen en identiteit verdedigen.' Zonder diens naam te noemen, schetste Chirac het profiel van oud-president Giscard d'Estaing, wiens internationale reputatie en ervaring hij een dag eerder van groot belang voor Frankrijk had genoemd.

Ondanks de gaullistische onderstroom is de in de opiniepeilingen favoriete Chirac duidelijk opgeschoven naar de pro-Europese lijn van de rechtse coalitiepartner, Giscards UDF.

Al bij het begin van zijn toespraak tot een gehoor van parlementariërs en diplomaten bekende Chirac kleur: 'Ik wil de Fransen voor Europa winnen en hen ermee verzoenen.' Europa is volgens hem nu reeds onontbeerlijk op terreinen als landbouw, concurrentieregeling, milieubescherming en arbeidsomstandigheden. In de toekomst is het noodzakelijk voor een gemeenschappelijke munt, defensie en buitenlandse politiek.

Enkele maanden geleden deed Chiracs suggestie om de invoering van de Monetaire Unie aan een nieuw referendum te onderwerpen de Franse franc nog beven. In zijn huidige programma stelt de 'overtuigde Europeaan' Chirac het verdrag van Maastricht niet meer ter discussie. Hij pleit onomwonden voor de invoering van de Monetaire Unie, ook al noemt hij geen datum en wenst hij wel een nationaal debat.

Chirac benadrukte het belang van de Frans-Duitse as. Voor de conferentie in 1996 over de herziening van de Europese Unie bepleitte hij een gezamenlijke Frans-Duitse aanpak. Chirac wenst een snelle uitbreiding van Europa naar het oosten, maar hij waarschuwde tegen een verwatering tot een eenvoudige 'vrijhandelszone'.

Om het uitgebreide Europa slagvaardig te houden, wil Chirac een versterking van de rol van de Ministerraden en de Europese Raad, vanwege hun aan de soevereiniteit van de lidstaten ontleende legitimiteit. De Europese Commissie moet als uitvoerend orgaan meer onder controle staan van de ministers en de Europese Raad. Chirac pleit tevens voor een grotere invloed van de nationale parlementen en hecht veel waarde aan het subsidiariteitsbeginsel (om zo veel mogelijk zaken aan de lidstaten zelf over te laten).

In de toekomstige Europese Unie moeten de binnengrenzen verdwijnen; het toezicht op de buitengrenzen moet worden versterkt. Er moet een gemeenschappelijke buitenlandse en defensiepolitiek komen, met de Westeuropese Unie als basis. Nauwere samenwerking tussen sommige landen op deelterreinen moet op soepele en pragmatische wijze mogelijk zijn; niet-deelnemende landen moeten zich later alsnog kunnen aansluiten.

Europa moet volgens Chirac niet alleen de speciale band met de Verenigde Staten verstevigen, maar ook Rusland sterker betrekken bij het 'pan-Europese' bouwwerk. 'Wat niet wegneemt dat we de Russen ook aan gemeenschappelijke regels mogen herinneren. Rusland zal zo snel mogelijk een politieke dialoog moeten aangaan met de Tsjetsjenen om tot een duurzame oplossing van de crisis te komen.'

Frankrijk zal een actievere rol gaan spelen in de NAVO, echter zonder direct weer toe te treden tot de geïntegreerde commandostructuur. Chirac pleitte voor de non-proliferatie van kernwapens en een moratorium op kernproeven. Hij liet wel de mogelijkheid open dat Frankrijk nog enkele proeven zou nemen als dat volgens de experts nodig is voor de Franse kernbewapening. 'Maar die beslissing moet snel worden genomen. En Frankrijk zal dan ook duidelijk een datum moeten noemen waarop de proeven definitief worden gestopt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.