Presidentschap is voor Bayrou een roeping

ARIEJAN KORTEWEG en CORRESPONDENT IN FRANKRIJK

François Bayrou is een man bij wie je met een gerust hart de sleutels van je huis zou achterlaten. Hij boezemt vertrouwen in, wat voor een politicus minder vanzelf spreekt dan je misschien zou denken. Een man uit de Pyreneeën, die vijf jaar geleden al eens hard aan de poort rammelde: hij zou maar wat graag de Parijse stal uitmesten. Met 18,5 procent van de stemmen was hij de grote verrassing van de presidentsverkiezingen van 2007.

Sindsdien werd weinig van hem vernomen. Een tijdje leek hij felle oppositie tegen Sarkozy te willen voeren, maar die aandrang ebde kennelijk snel weg. Maar nu er nieuwe verkiezingen aankomen, meldt hij zich weer aan het front, als een zwaluw in het voorjaar. President van de republiek worden is voor hem niets minder dan een roeping. Hij denkt er voor in de wieg gelegd te zijn, en veel Fransen geven hem daarin gelijk. Terwijl de campagne nog moet beginnen, staat hij in de peilingen al op vijftien procent.

Het merkwaardige is dat hij die aanhang verwerft zonder partij. Waar de socialisten van François Hollande en de UMP van Nicolas Sarkozy een grote organisatie inzetten om mensen te mobiliseren, werkt Bayrou met een vederlicht vehikel. MoDem, Mouvement Démocrate heet zijn partij, een armlastig apparaat dat bij lokale verkiezingen zelden iets bereikt en eigenlijk alleen bestaat om de presidentiële aspiraties van Bayrou te steunen.

In het Parijse hoofdkwartier van de MoDem aan de Rue de l'Université hield Bayrou dinsdag zijn nieuwjaarstoespraak - dat doen alle partijleiders, maar Bayrou doet het alleen in verkiezingsjaren. De pers rukte massaal uit om te horen hoe de man van het midden links en rechts in één beweging aan de kant zou schuiven. Beide zijn schuldig aan de economische crisis, vindt hij. Beide hebben immers regeringsverantwoordelijkheid gedragen en de staatsschuld laten oplopen.

Het krappe zaaltje is uitgelicht in het rood-wit-blauw van de Franse driekleur. Voor het spreekgestoelte is met linten een soort boksring afgezet, waar het team van Bayrou gaat staan. Gewone mannen in pakken zijn het, zoals bij elke partij.

Maar Bayrou heeft, als hij gaat spreken, iets bijzonders. Of eigenlijk: iets bijzonder gewoons. Zonder stemverheffing of gebalde vuisten vertelt hij hoe hij als president eigenhandig het onderwijs weer op orde wil brengen (Bayrou was lang minister van onderwijs onder Chirac). En hij belooft een terugkeer naar de eerlijke politiek. 'Dat is de enige maatregel waar je geen toverstafje voor nodig hebt.' Bayrou verkeert in de positie om dat te beloven, omdat hij niet beladen is door het verleden.

Hij komt ook met de typisch Franse retoriek over Europa, dat het niet zonder de Franse inspiratie kan stellen, en over de planeet, die het ecologisch bewustzijn van de Fransen niet kan missen. Être moet belangrijker worden dan avoir, vat hij samen.

Het politieke midden ligt open, sinds Jean-Louis Borloo zijn kandidatuur introk. Dominique de Villepin en Europe Écologie Les Verts hebben niet de dynamiek van een Bayrou op campagnepad. Op rechts wachten de kiezers die teleurgesteld zijn in Sarkozy, op links zijn er ongetwijfeld mensen die Hollande te bleek vinden. De voortekenen waren nooit zo gunstig, vindt Marielle de Sarnez, trouwe rechterhand van Bayrou bij de MoDem. 'Vijf jaar geleden dacht niemand dat hij een kans maakte. Dit keer beseft iedereen dat er meer mogelijk is. Hij is moedig, integer, betrouwbaar. En hij staat boven de partijen. Hij is de man die Frankrijk nodig heeft als het crisis is.' Ze gesticuleert er enthousiast bij, zij wel.

Bayrou is een kandidaat die alleen al door zichzelf te zijn een wezenlijk deel van het electoraat zal weten te overtuigen. Iets wat van geen van de anderen kan worden gezegd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden