President zonder tegengeluid

Michail Saakasjvili, tot voor kort held van de Georgische oppositie, lijkt nu een land te leiden zr oppositie: zo groot was zijn verkiezingszege zondag....

'Geen enkele democratie kan zonder oppositie', merkte de ambassadeur van de VS in GeorgiRichard Miles, zondag op. Helemaal mee eens, reageerde de Georgische president Michail Saakasjvili. Maar ja, als het volk massaal voor partij kiest, wat moet je dan? Saakasjvili, gisteren na de parlementsverkiezingen: 'We gaan gewoon verder met waar we aan begonnen zijn: het hervormen van ons land.'

Na zijn eclatante zege bij de presidentsverkiezingen begin januari kon Saakasjvili zondag andermaal vaststellen dat de Georgi hem massaal steunen. Zijn partij, Nationale Beweging, boekte met 75 procent van de stemmen een monsterzege, waardoor een parlement van getrouwen ontstaat, wellicht zonder een enkel tegengeluid. De beste van de rest, de combinatiepartij Industrin-Nieuw Rechts, krijgt volgens de eerste uitslagen (met eenvijfde van de stemmen geteld) slechts 6,4 procent, waardoor ze net niet boven de kiesdrempel van 7 procent lijkt uit te komen.

Onregelmatigheden deden zich alleen voor in de opstandige regio Adzjariwaar eenheden van leider Aslan Abasjidze kiezers trachtten te intimideren. Desondanks won Nationale Beweging ook daar, dik zelfs. Saakasjvili stuurde premier Zhvania naar Abasjidze om diens vertrek te forceren. Bij zijn inauguratie liet Saakasjvili weten dat op termijn alle semi-autonome regio's naast Adzjariog Zuid-Ossetin Abchazi het centrale gezag van Tbilisi zullen moeten accepteren.

'Georgis land, met nationale grenzen en regering', zei Saakasjvili. Onder zijn voorganger Sjevardnadze was het land verscheurd geraakt, waarbij regionale leiders op autoritaire wijze de macht uitoefenden. Doordat de opstandige regio's de steun genieten van Rusland wordt Georgioor internationale waarnemers beschouwd als een politiek kruitvat. Saakasjvili toonde vanaf het begin dat hij niet bang was zijn vingers te branden: 'De tijd van de feodalen is definitief voorbij', zei hij gisteren.

De bravoure waarmee Saakasjvili de vroegere machthebbers afschminkt, sterken vermoedelijk de bevolking in de gedachte dat de 36-jarige president de enige is die Georgiit de economische malaise kan halen. In november leidde hij de rozenrevolutie die Sjevardnadze ten val bracht en recent dwong hij Abasjidze tot een knieval. Beide oudgedienden personifieerden een klimaat van nepotisme en corruptie dat Georgin de jaren negentig veel schade had toegebracht.

In zijn eerste weken als president heeft Saakasjvili getoond de corruptie met harde hand te willen bestrijden. Arrestaties van verdachte top-industrin en oudpolitici door gemaskerde en gewapende politie-eenheden waren live op tv te zien. Daadkracht is wat het volk waardeert, meent premier Zhvania: 'Mensen zien dat er eindelijk wordt opgetreden. Georgi beseffen: Saakasjvili is onze laatste hoop dat het ooit nog goed komt.'

Het onvoorwaardelijk vertrouwen in Saakasjvili draagt echter ook gevaren in zich, waarschuwen critici. De grondwetswijzingen die de president doordrukte om zichzelf meer bevoegdheden te geven en de corrigerende werking van het parlement te beperken, worden de eerste symptomen genoemd van autoritair gezag zoals in Sovjet-tijd gangbaar was.

Zviad Pochkua, hoofdredacteur van de Georgian Times, sprak over intimidatie van critici door Saakasjvili's getrouwen. Volgens de commissaris voor de mensenrechten in GeorgiTeimuraz Lomsadze, gaat Saakasjvili's strijd tegen corruptie gepaard met overtreden van de wet. Ook binnen Nationale Beweging klinkt kritiek. Fractievoorzitter Koba Davitasjvili stapte onlangs uit de partij uit onvrede met de koers van de president. 'Ik vrees dat we in de richting van een autoritair regime gaan', zei hij.

Het volk omarmt Michail Saakasjvili echter nog. En de VS en Rusland, beide uit militaire en geopolitieke overwegingen gebaat bij een goede relatie met Georgizijn eveneens positief over hem. Saakasjvili weet daarom dat hij voorlopig zijn eigen weg mag kiezen. In januari zei hij: 'Onze weg is de weg van de democratie. Zo moeten we onze eigen plek in de wereld vinden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden