President wil speciale positie voor Tsjechen

De Tsjechische president Vaclav Klaus wil een uitzondering op het Verdrag van Lissabon om zijn land te beschermen tegen claims van Duitsers die na de Tweede Wereldoorlog zijn onteigend. Brusselse diplomaten hekelen de nieuwste zet van Klaus om de ratificatie van het verdrag – alleen zijn handtekening is nog nodig – verder te vertragen.

Van onze correspondent Marc Peeperkorn

Euroscepticus Klaus zei vrijdag dat hij het Handvest van de Grondrechten, waarnaar het nieuwe EU-verdrag verwijst, een risico inhoudt voor zijn land. Het Handvest geeft het Europese Hof van Justitie de mogelijkheid uitspraken te doen over sociale grondrechten van burgers. Die oordelen zijn dan bindend voor het betrokken EU-land.

De Tsjechische president vreest dat nabestaanden van de drie miljoen Duitsers het Handvest zullen aangrijpen voor claims over grond en goederen die ze hebben verloren toen ze in 1945 uit Tsjecho-Slowakije werden gezet. De uitzondering waar Klaus om vraagt, moet vastleggen dat het Hof dergelijke naoorlogse claims niet kan honoreren voor zover ze Tsjechië raken. Groot-Brittannië en Polen hebben eerder een uitzonderingsbepaling laten opnemen in een speciaal protocol bij het verdrag.

Het is nog onduidelijk of de Tsjechische regering de wens van het staatshoofd overneemt. Alleen de regering kan de zaak in Brussel aankaarten. Tijdens de onderhandelingen over het verdrag heeft Praag nooit om een speciale regeling rond het Handvest gevraagd. Het parlement en de regering hebben ‘Lissabon’ al goedgekeurd.

Verscheidene lidstaten lieten vrijdag weten dat heropening van de onderhandelingen – en daarmee mogelijk van de ratificatieprocedure in alle landen – ondenkbaar is. Dat kost tijd en de kans bestaat dat het verdrag dan alsnog sneuvelt. Mogelijk wordt aan de wens van Klaus tegemoet gekomen via een verklaring van de Europese regeringsleiders. Die raakt het verdrag niet, maar heeft evenmin de waarde van een wet.

Klaus wacht verder nog op een uitspraak van het Tsjechische Constitutionele Hof. Dat toetst, op verzoek van 17 senatoren, of het nieuwe Europese verdrag niet strijdig is met de grondwet. Eerder verklaarde het Constitutionele Hof dat dat niet het geval is.

Vandaag ondertekent de Poolse president Kazcynski het verdrag. Hij had beloofd zijn handtekening te zetten zodra de Ieren hun oordeel over Lissabon hadden gegeven. Dat gebeurde vorig weekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden