Profiel President Maithripala Sirisena

President van Sri Lanka wil de doodstraf opnieuw invoeren om drugscriminaliteit tegen te gaan

De omstreden president Maithripala Sirisena van Sri Lanka wil na een executieloze periode van 43 jaar weer beginnen met het uitvoeren van de doodstraf om te voorkomen dat Sri Lanka een nieuw knooppunt in de wereldwijde drugshandel wordt. Wie is Sirisena?

President Sirisena (met bril) in 2016 bij een drugsvangst in Colombo, de hoofdstad van Sri Lanka. Beeld Getty Images

Boeddhist, vegetariër, geheelonthouder. Aan die hoedanigheden van de Srilankaanse president Pallewatte Gamaralalage Maithripala Yapa Sirisena (67) kan sinds kort crime fighter worden toegevoegd. Sirisena kondigde woensdag aan dat hij de doodstraf weer ten uitvoer wil laten brengen, om paal en perk te stellen aan de drugscriminaliteit die Sri Lanka in zijn greep zou krijgen.

Het is de zoveelste controversiële zet van een eigenzinnige president die vorig jaar oktober zijn land al in een diepe politieke crisis stortte door de ene premier (Ranil Wickremasinghe) te ontslaan en de andere (voormalig president Mahinda Rajapaksa) te benoemen, ongrondwettige besluiten die zeven weken later op last van de hoogste rechters moesten worden teruggedraaid.

Moordenaars, verkrachters en drugshandelaren krijgen in Sri Lanka geregeld de doodstraf, maar de laatste executie was in 1976. Sindsdien wordt de doodstraf in praktijk omgezet in levenslang, met nu 1299 terdoodveroordeelden in de gevangenis. Vorig jaar opperde Sirisena al eens de galg weer in gebruik te nemen toen gedetineerden drugs bleken te verhandelen vanuit hun cel.

Lichtend voorbeeld Duterte

Vorige maand kwam Sirisena hier op terug tijdens een bezoek aan de Filipijnse president Rodrigo Duterte, die de misdaad bestrijdt door sinds 2016 op grote schaal drugshandelaren te laten liquideren. Volgens de Filipijnse regering zelf hebben doodseskaders sindsdien 5.000 slachtoffers gemaakt, volgens critici wel 20.000. Sirisena prees gastheer Duterte niettemin omstandig. ‘Uw oorlog tegen de misdaad en de drugs is een lichtend voorbeeld voor de hele wereld, en voor mij persoonlijk’, zei hij. Duterte bood Sri Lanka meteen zijn hulp aan.

Die hulp is volgens Sirisena welkom, want Sri Lanka dreigt een knooppunt in de internationale drugshandel te worden. Recent werden diverse grote partijen drugs geconfisqueerd. Ook werd een handelaar gearresteerd in Dubai. Het publiek roept vanwege de opleving van de misdaad om het weer uitvoeren van de doodstraf, al heeft het boeddhistische Sri Lanka in 2015 nog voor een moratorium van de Verenigde Naties tegen de doodsstraf gestemd.

Maithripala Sirisena werd in 1953 geboren in het noorden van Sri Lanka. Hij begon in 1989 als een niet uit de traditionele Singalese elite afkomstige outsider aan een politieke carrière als parlementariër, was meermalen minister en versloeg in 2015 als kandidaat van de oppositie zittend president Rajapaksa. Die had na de bloedige burgeroorlog tegen de Tamil Tijgers een autocratisch en corrupt bewind gevestigd.

Fatsoensrakkerij

Sirisena had zijn kiezers beloofd een eind te maken aan de corruptie, maar werd toen familieleden mooie baantjes kregen al snel zelf van nepotisme beschuldigd. Ook hangt de geur van fatsoensrakkerij om hem heen. Zo wilde hij de organisatoren van een concert van Enrique Iglesias laten geselen omdat vrouwelijke fans er hun bh’s hadden uitgetrokken, en werd hij beticht van homofobie omdat hij premier Wickremasinghe bekritiseerde om zijn ‘vlinderachtige levensstijl’.

Volgens analisten is Sirisena’s doodstrafplan vooral een middel om met het oog op de verkiezingen volgend jaar iets te doen aan zijn impopulariteit bij de bevolking. Die nam enorm toe door de politieke crisis vorig jaar toen hij zijn pro-Indiase premier Wickremasinghe inruilde voor zijn pro-Chinese minister van defensie Rajapaksa. Volgens Sirisena vanwege een moordcomplot van de Indiase geheime dienst tegen hemzelf en Rajapaksa.

Die crisis was echter vooral een demonstratie van Sri Lanka’s spagaat tussen twee regionale grootmachten, India en China, die het land beide in hun invloedssfeer willen trekken. China heeft in Sri Lanka afgelopen jaren in het kader van zijn Nieuwe Zijderoute voor 8 miljard dollar aan infrastructuur aangelegd. Toen Sri Lanka de dure leningen niet meer kon afbetalen, verkocht het de haven van Hambantota aan de Chinezen. Tot woede van oude bondgenoot India, dat China ervan verdenkt daar een militaire basis te willen vestigen.

Beul gezocht

Sirisena wil binnen twee tot drie maanden met de executies beginnen, zei hij woensdag in het parlement. ‘Wij hebben strenge wetten nodig om een gezagsgetrouwe en spirituele samenleving te creëren.’ Internationale  mensenrechtenorganisaties moeten zich er niet mee bemoeien. Landen als China en VS mogen volgens Sirisena volop executeren, maar kleine landen worden onder druk gezet. Hij zegt er niet voor te zullen buigen.

Onduidelijk is hoeveel drugscriminelen Sirisena wil ophangen. Er zijn er op dit moment 48 ter dood veroordeeld, van wie dertig nog beroepszaken hebben lopen. Als Sirisena zijn plan wil uitvoeren, krijgt hij nog wel een probleem: er is geen beul. De vorige functionaris, die al decennia niks meer te doen had, ging in 2014 met pensioen, en een opvolger is nog niet gevonden. Ondanks het riante maandsalaris van 35.000 roepie (200 dollar).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden