President van buiten de elite

Niemand gaf veel voor de kansen van Moshe Katsav. Toch versloeg hij Nobelprijswinnaar Peres. De ultra-orthodoxen gaven de doorslag: zij verkozen Katsav, net als de meesten van hen een achtergestelde Sefardische jood....

'MOSHE Wie?' schreef een Israëlische krant schamper over de man die de strijd om het presidentschap aandurfde met Shimon Peres, tweevoudig ex-premier en Nobelprijswinnaar. Katsav is de achternaam. De parlementariër van de rechtse Likudpartij legt vandaag de eed af als achtste staatshoofd van Israël.

Alleen Katsav (54) zelf leek de afgelopen dagen te geloven in een overwinning. Peres gold als de grote favoriet.

Het liep maandag anders, tijdens een geheime stemming in de Knesset. In de eerste ronde kwam Katsav één stem te kort, de tweede ronde bracht de overwinning. Katsav denkt dat hij die mede te danken heeft aan afvallige partijgenoten van Peres, die tijdens zijn lange politieke carrière nogal wat vijanden heeft gemaakt.

Maar waarschijnlijk is de steun van Shas, de derde partij van het land, doorslaggevend geweest. Net als de meeste aanhangers van deze ultra-orthodoxe partij behoort Katsav tot de Sefardische joden (afkomstig uit Noord-Afrika en Azië). Hij leeft religieuze regels na.

Katsav kwam in de beginjaren van de joodse staat als zoon van Iraanse immigranten terecht in een maabara, een primitief opvangkamp. De nieuwkomers voelden zich slecht behandeld door de machthebbers, joden van voornamelijk Europese herkomst. Peres, geboren in Polen, behoort tot die elite. Hij woont in een dure wijk van Tel Aviv, terwijl Katsav al sinds 1969 woont in Kiryat Malachi, een provinciestadje waarvan hij jarenlang burgemeester was.

In het buitenland is hij vrijwel onbekend, ondanks een 23-jarige loopbaan als parlementariër en minister (in Israël kunnen die functies gecombineerd worden). Als Knessetlid hield hij zich bezig met milieuzaken, onderwijs en de zogeheten ontwikkelingsgemeenten, waar veel immigranten wonen. Katsav beheerde als minister in drie regeringen de portefeuilles Arbeid en Sociale Zekerheid, Transport en Toerisme. Onder de vorige regeringsleider, Netanyahu, was hij tevens vice-premier.

Katsav, gehuwd en vader van vijf kinderen, wil vooral sociale problemen en onderwijs aandacht geven. 'Politiek, veiligheid en buitenlandse zaken vallen toe aan de premier,' zei hij. Peres zou dat nooit zeggen.

Katsav is bezorgd over de verdeeldheid in de samenleving: 'Met alle kloven tussen rijk en arm, Israëlische Arabieren en joden, en joden van verschillende herkomst, zie ik een ramp in het verschiet.' Katsav denkt dat hij met zijn eigen 'stijl, achtergrond en benadering bruggen kan slaan' tussen bevolkingsgroepen.

Ook zijn voorganger Ezer Weizman ging prat op contacten met 'het volk'. Daarmee houdt de vergelijking tussen het oude en nieuwe staatshoofd op. Weizman bemoeide zich intensief met het buitenlands beleid, en nam zelden een blad voor de mond. Weizman trad onlangs af, nadat hij in opspraak raakte door financiële misstappen.

'Mijn handen zijn zeer schoon', beweert Katsav, zonder rechtstreeks een oordeel te vellen over Weizman. Katsav is zelden betrapt op vileine taal, zelf niet aan het adres van zijn tegenstander Peres.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden