President Soedan trotseert arrestatiebevel

Door Strafhof gezochte Bashir op reis in Eritrea...

Van onze buitenlandredactie

CAÏRO De Soedanese president Omar al-Bashir heeft maandag buurland Eritrea bezocht. Het is de eerste buitenlandse reis van Bashir sinds het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag op 4 maart een aanhoudingsbevel tegen hem uitvaardigde. De Eritrese dictator Isaias Afewerki had hem uitgenodigd uit solidariteit.

Aanklagers van het Strafhof beschuldigen Bashir van misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in het West-Soedanese Darfur, waar 300 duizend mensen zijn gedood en er 2,7 miljoen op de vlucht zijn gedreven.

Eritrea neemt niet deel aan het Strafhof dat op 1 juli 2002 aan het werk ging. Het ziet dan ook geen enkele verplichting gehoor te geven aan het arrestatiebevel.

Bashir mag ongestoord Eritrea kunnen bezoeken, hij kan beter niet naar Qatar reizen later deze maand voor een top van de Arabische Liga. Dat hebben islamitische wetgeleerden in Soedan hem geadviseerd. ‘De vijanden willen ons verdelen en naar de vier windstreken verstrooien, en als u getroffen wordt, zal het hele land daar gevolgen van ondervinden’, zeggen de geleerden in een zogeheten fatwa.

De Arabische Liga, die bestaat uit 22 landen waarvan de meeste het Strafhof niet erkennen, heeft Bashir verzekerd dat hij met een gerust hart naar Qatar kan komen. Toch moet hij niet gaan, aldus de geleerden, omdat hij de kans loopt in het luchtruim te worden onderschept als hij Soedan verlaat.

Hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo van het Strafhof zinspeelde op deze mogelijkheid op de dag dat het ICC het arrestatiebevel bekendmaakte. ‘Als Soedan Bashir zelf niet uitlevert, weet hij nu dat als hij het internationale luchtruim betreedt, zijn vliegtuig onderschept kan worden en hij kan worden gearresteerd’, aldus Moreno-Ocampo op 4 maart. ‘Of het over twee maanden is of over twee jaar, Bashirs lot zal hetzelfde zijn als dat van Slobodan Milosevic en Charles Taylor’, de ex-presidenten van Joegoslavië en Liberia die ook voor internationale tribunalen verschenen, vervolgde hij.

Een groep die zich het Volkscomité ter Ondersteuning van de President van de Republiek noemt, wil ook niet dat Bashir Soedan verlaat. ‘Als de president toch naar Doha gaat, doen wij een beroep op alle politieke organisaties in Soedan om naar het vliegveld te komen en zijn vertrek te verhinderen’, schreef de columnist Tayeb Mustafa zondag.

Bashir zegt dat hij de top in Qatar gewoon zal bijwonen. ‘Ik houd vast aan dat besluit, aangezien het aanhoudingsbevel bedoeld is om mijn bewegingen te beperken en mij in Soedan gevangen te houden’, zei hij zaterdag in het Egyptische weekblad Al-Osboa.

Het ICC wil dat Bashir wordt gearresteerd vanwege vijf misdrijven tegen de menselijkheid: moord, uitroeiing, marteling, verkrachting en verjagen van de bevolking. Bij de oorlogsmisdaden gaat het om doelbewuste aanvallen op burgers ‘die niet deelnemen aan gevechtshandelingen’ en het plunderen van hun bezittingen. De misdaden zijn sinds april 2003 begaan door het Soedanese leger en samenwerkende milities, toen de regering een groot offensief begon tegen rebellengroepen in Darfur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden