President Oekraïne: veiligheidstroepen staan machteloos

Interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft tijdens een bijeenkomst met regionale bestuurders toegegeven dat 'Kiev de situatie in Donetsk en omgeving niet meer onder controle heeft'. Steeds meer overheidsgebouwen worden ingenomen door pro-Russische separatisten.

Een pro-Russische separatist voor het bezette regeringsgebouw in de Oost-Oekraïense stad Donetsk. Beeld REUTERS

'Ik zal eerlijk zijn, veiligheidstroepen kunnen de situatie in Donetsk en Loegansk op dit moment niet snel onder controle krijgen', zei Toertsjinov. 'Zij zijn daar niet in staat om burgers te beschermen. Ze zijn hulpeloos.'

Toertsjinov zei dat de focus nu moet liggen op het voorkomen van de verspreiding van pro-Russische sentimenten en onrust naar andere steden. Hij heeft gouverneurs in centraal en zuidelijk gelegen regio's instructies gegeven om daarvoor te zorgen.

De interim-president zei verder dat Oekraïne huurlingen en speciale eenheden gaat inzetten om separatistische activisten aan te vallen. De Oekraïense strijdkrachten zijn in opperste staat van paraatheid gesteld om een mogelijke aanval vanuit Rusland (Toertsjinov spreekt van 'een realistisch gevaar') af te wenden.

Pro-Russische groeperingen hebben nu in meer dan tien Oost-Oekraïense steden gebouwen bezet. Ze hebben uiteenlopende eisen, waaronder meer autonomie voor hun regio, afscheiding van Oekraïne of aansluiting bij Rusland.

Bezetting Gorlovka
Vanochtend rond 5 uur namen separatisten ook het lokale regeringsgebouw in Gorlovka in bezit. Volgens regeringswerknemers, die rond 7.30 uur op hun werk arriveerden, stonden er rond die tijd vier mannen met kalasjnikovs voor de ingang van het gebouw. Andere gewapende mannen zaten in de hal. Aan de achterkant van het gebouw stonden drie wagens.

De gewapende mannen werden gesteund door een menigte van drieduizend betogers die aansluiting bij Rusland eisen, zo meldt de lokale nieuwswebsite Gorlovka.ua.

Eerder deze maand, op 14 april, bestormden separatisten in Gorlovka, een stad van driehonderdduizend inwoners, ook al het politiebureau. Ze verschaften zich toegang door de ruiten en de deur in te slaan. De politiecommissaris, Andrij Krisjenko, werd met stokken geslagen, schrijft de Kyiv Post. Hij werd buiten op de knieën gedwongen en later naar het ziekenhuis getransporteerd, waar hij werd behandeld aan zijn verwondingen.

'Elk stuk verdedigen'
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, heeft Rusland gisteravond gewaarschuwd dat het grondgebied van de NAVO onschendbaar is. 'We zullen elk stukje verdedigen', zei Kerry tijdens een toespraak in Washington.

Kerry beschuldigde Rusland ervan de crisis in Oekraïne te verhevigen in plaats van zich te houden aan de op 17 april in Genève gesloten overeenkomst. Daarin is afgesproken de spanningen in het land zo veel mogelijk in toom te houden. Kerry sprak van een 'bepalend moment' voor de NAVO-bondgenoten. Hij hoopt dat de Oekraïense crisis tot 'gezamenlijke inspanningen' zal leiden.

'Welke weg zij ook inslaan, de Verenigde Staten en hun bondgenoten staan samen in hun steun aan Oekraïne', aldus Kerry. Oekraïne is overigens geen lid van de NAVO. Het valt daardoor niet onder de regel dat een aanval op het land geldt als een aanval op de hele organisatie.

Geen contra-sancties
De Russische president Poetin heeft gisteravond aan buitenlandse verslaggevers laten weten dat Rusland geen noodzaak ziet om contra-sancties uit te vaardigen tegen Europa en de Verenigde Staten. Maar hij sluit niet uit dat hij de deelname van westerse bedrijven aan de Russische economie, zoals bijvoorbeeld energieprojecten, gaat heroverwegen als er meer sancties tegen Rusland volgen.

Zowel de Europese Unie als de Verenigde Staten legden deze week nieuwe sancties op aan Russische topfunctionarissen. De nieuwe EU-sancties treffen vijftien personen. Zij mogen de EU niet meer in en hun tegoeden in de lidstaten worden bevroren. De sancties van de VS treffen nog eens zeven invloedrijke Russen en zeventien ondernemingen.

Volkskrant.nl heeft een tijdlijn gemaakt van Oekraïne met de belangrijkste gebeurtenissen vanaf november vorig jaar.

President Vladimir Poetin Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.