REPORTAGE

President Modi steelt de show in de VS

In een uitverkocht Madison Square Garden in New York riep de Indiase premier Modi zijn landgenoten in de VS op te helpen met het India van zijn dromen: een economische wereldmacht.

President Modi op het podium in New York. Beeld reuters
President Modi op het podium in New York.Beeld reuters

Trots. Dat woord stond geschreven op de opgetogen gezichten van Amerikaanse Indiërs na de toespraak van Narendra Modi, premier van hun moederland, in een uitverkocht Madison Square Garden in New York. 'Trots op mijn land' twitterden velen vanuit India onder de Kuifje-achtige hashtag: ModiInAmerica. Trots is de smeerolie waarmee Modi zijn landgenoten al vier maanden met succes laat geloven in en werken voor het India van zijn dromen: als economische wereldmacht.

Nooit eerder sprak een buitenlandse regeringsleider in de VS zo'n groot publiek toe, een publiek bestaand uit Amerikaanse Indiërs, naar New York gereisd met extra ingezette vliegtuigen en bussen. De fanatieksten waren donderdag al aanwezig om hun leider toe te juichen toen hij uit het vliegtuig stapte, gekleed in plechtig wit, of in oranje, de kleur van Modi's BJP-partij.

Zelden sprak een buitenlands politicus in Madison Square garden, biotoop van popsterren. In theatrale retoriek en gevoel voor timing kan Modi aan Lady Gaga tippen. 'Lang Leve India', begon hij zijn verhaal, nadat een hysterisch voorprogramma vol danseressen en hitsige spreekstalmeesters in glanzende pakken de spanning bij het publiek tot een kookpunt had doen stijgen.

Fans van president Modi in New York. Beeld reuters
Fans van president Modi in New York.Beeld reuters

Toekomstige hoofdrol

'Lang Leve India' na die ene zin nam Modi, bedachtzaam glimlachend, een minuut applaus in ontvangst, om vervolgens ruim een uur te praten over de toekomstige hoofdrol van zijn land in de wereld. Hij was de eerst Indiase premier die in het buitenland Hindi sprak en geen Engels.

De rede in Madison Square Garden was in feite slechts randprogrammering bij Modi's deelname aan de VN-top, waar hij zaterdag, eveneens in Hindi, een ronkend pleidooi hield voor vertrouwen in de Indiase economie, zoals hij eerder deed in ontmoetingen met de leiders van China en Japan.

Word vriend van India, is Modi's boodschap daar heb ik iets aan, maar jij ook. Met die boodschap probeerde hij in zondag een nieuwe groep te committeren aan zijn queeste: India's omvangrijke diaspora, zodat ook zij zich zullen zetten bij de grote economische sprong voorwaarts waarvoor Modi nu de voorwaarden probeert te scheppen.

Wortels

In de VS hebben 3,2 miljoen mensen Indiase wortels, in Canada nog eens een miljoen en in Groot-Brittannië wonen 1,5 miljoen Indiërs. Andere grote Indiase minderheden wonen in het Midden-Oosten en Oost-Afrika veelal de allerarmsten, dagloners die hun geld naar huis sturen om hun families te onderhouden. Daarentegen zijn de meeste Indiërs in de VS hoogopgeleid en hebben ze goede banen in het bedrijfsleven. Dat maakt hen interessant.

Maar hun betrokkenheid bij India is niet vanzelfsprekend. Juist welvarende Indiërs in het buitenland zijn tijdens het tienjarig bewind van Congres-premier Manmohan Singh teleurgesteld geraakt in de stagnerende ontwikkeling, na de hoopvolle jaren negentig.

Veel Indiase bedrijven in het buitenland stopten met investeren in India; te onzeker, teveel gedoe. Dus moesten ook zij worden geïnjecteerd met een grote dosis trots. 'Jullie zijn degenen die ervoor hebben gezorgd dat het imago van India niet langer dat is van een land vol slangen en slangenbezweerders', prees Modi hen. 'De 21e eeuw is de eeuw van Azië', zei hij in het begin van zijn verhaal, om de rest van het continent later in zijn verhaal achterwege te laten en deze eeuw zonder blikken of blozen aan India toe te eigenen. 'India heeft het potentieel, de capaciteit.' Voor wat? Het einde van de zin stierf weg in gejoel.

President Modi roept de lidstaten van de VN op om vriend te worden. Beeld ap
President Modi roept de lidstaten van de VN op om vriend te worden.Beeld ap

Beloftes

Modi deed zijn gehoor ook een paar concrete beloftes: hij beloofde de visumprocedure te vereenvoudigen, een grote ergernis van Amerikaanse Indiërs. En hij beloofde dat ze als ze hun moederland binnenkort kwamen bezoeken, een schoner India zouden aantreffen en een schonere heilige rivier de Ganges een belofte die door velen voor onmogelijk wordt gehouden.

De manier waarop Modi de toekomst van zijn land presenteert, grenst af en toe aan het absurde ook vanwege de hindoeïstische folklore waarmee zijn toespraken doorspekt zijn. Zo stelde hij in zijn VN-speech met een stalen gezicht voor om een wereldwijde yoga-dag in te stellen.

Natuurlijk zijn er critici die stellen dat Modi eerst met resultaten moet komen ook vanuit India zelf. Maar bij de meerderheid gaat zijn verhaal erin als zoete koek, misschien juist omdat Indiërs zich zo goed bewust lijken te zijn van de gebreken van hun land of gesteld in Modi's retoriek: het onbenutte potentieel van het land.

Dat geldt ook voor Badri Madan, de Leidenaar die president is van de Foundation for Indian Diaspora in Europe. 'Ik was mijn hoop in de kansen van India verloren', zegt hij, 'en met mij veel andere Indiërs in het buitenland. Modi heeft die hoop teruggebracht. Als diaspora willen we bijdragen aan het verwezenlijken van die hoop door kennis, kapitaal en technologie te leveren.'

Rellen tussen hindoes en moslims in India

Terwijl Narendra Modi zich opmaakte voor zijn toespraak in New York, gebeurde in zijn thuisstaat Gujarat precies dat waar zijn tegenstanders bang voor waren toen hij met zijn Hindoenationalistische agenda de verkiezingen won. In de stad Vadodara braken rellen uit tussen hindoes en moslims. De politie arresteerde 40 mensen. Ook wordt het mobiele internet vier dagen uit de lucht gehaald, omdat er over en weer haatboodschappen werden verstuurd. De beide religieuze groepen bekogelden elkaar met stenen en staken elkaars auto's in brand. Het is al een paar dagen onrustig in delen van Gujarat, sinds een prominente leider van een nationalistische Hindoegroepering eerder deze week zei dat moslims en christenen niet meer welkom zijn bij het negendaagse Hindoefeest Navratri. In zijn rede bij de VN refereerde Modi nog aan zijn vermeende anti-moslimhouding. Hij benadrukte dat hij hindoes op generlei wijze wilde bevoordelen ten opzichte van minderheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden