Nieuws Zimbabwe

President Mnangagwa wint betwiste verkiezingen Zimbabwe

De Zimbabwaanse president Emmerson Mnangagwa is uitgeroepen tot de winnaar van de verkiezingen in zijn land. De kiescommissie maakte donderdag bekend dat hij 50,8 procent van de stemmen heeft behaald. Zijn tegenstander Nelson Chamisa behaalde 44,3 procent van de stemmen. Het waren de eerste verkiezingen zonder ex-dictator Robert Mugabe, die eind vorig jaar door een legercoup werd afgezet.

Mensen verwijderen een billboard van Emmerson Mnangagwa in Harare, Zimbabwe.

Vlak voor bekendmaking van de winnaar liet oppositiepartij MDC van Chamisa weten dat ze de uitslag niet accepteert. Voorzitter Morgen Komichi zei op televisie dat MDC de resultaten niet kan verifiëren. ,,Dus de resultaten zijn nep." Hij was aanwezig bij de bekendmaking door de kiescommissie in hoofdstad Harare en werd door de politie verwijderd.

Beide kandidaten hadden eerder de verkiezingsoverwinning voor zich opgeëist. De eerste officiële uitslagen werden donderdag tien uur Nederlandse tijd door de verkiezingscommissie bekend gemaakt, drie dagen na de verkiezingen. Mnangagwa had toen, met de uitslagen van negen van de tien provincies verwerkt, 2,15 miljoen stemmen binnengehaald, tegen rivaal Chamisa 1,93 miljoen. 

De commissie had wettelijk nog de tijd tot zaterdag, maar internationale waarnemers hadden op meer snelheid aangedrongen om verder geweld te voorkomen. Woensdag kwamen zeker zes mensen om bij schermutselingen tussen het leger en boze oppositieleden die verkiezingsfraude vermoedden.

Oppositieleider Nelson Chamisa eiste donderdag niettemin al de overwinning op. Volgens hem wist zijn rivaal, zittend president Emmerson Mnangagwa van regeringspartij ZANU-PF, heel goed dat hij verloren had, anders waren de resultaten allang bekend gemaakt. Chamisa riep zijn aanhang op kalm te blijven en de ‘enorme festiviteiten’ rond zijn overwinning af te wachten.

Ook Mnangagwa’s regeringspartij ZANU-PF verklaarde donderdag vast te rekenen op de overwinning van haar voorman. Dit mede met het oog op de tweederde meerderheid die de partij volgens de verkiezingscommissie bij de gelijktijdige parlementsverkiezingen al in de wacht zou hebben gesleept.

Nelson Chamisa komt aan bij het Parirenyatwa-ziekenhuis in Harare voor een bezoek aan betogers die gewond raakten bij de rellen na de eerste verkiezingen. Foto AFP

Verkiezingsmanipulatie

De situatie in de hoofdstad Harare was donderdag – een dag na het geweld van woensdag – zeer gespannen, onder meer door een justitieel onderzoek naar Chamisa en andere oppositieleden wegens het aanzetten tot geweld. Chamisa had woensdag de regering van verkiezingsmanipulatie beticht. Donderdag beschuldigde hij de regering van gewelddadigheid. ‘Ongewapende burgers zijn aangevallen’, zei hij. ‘Is dat normaal, zelfs in een bananenrepubliek?’

De politie grendelde donderdagochtend het hoofdkwartier van Chamisa’s partij Movement for Democratic Change (MDC) af. Later vielen agenten het gebouw binnen en pakten achttien mensen op. Volgens een advocaat van MDC hadden de agenten een huiszoekingsbevel en waren ze op zoek naar laptops en andere ‘subversieve’ materialen. ‘Ze wilden dingen in beslag nemen en mensen meenemen die binnen waren. Misschien was het bedoeld als een poging om angst te zaaien. De politie nam uiteindelijk niets mee’, aldus de jurist.

Veiligheidstroepen veegden intussen her en der in Harare straten schoon, ondanks oproepen tot kalmte en terughoudenheid van buitenlandse regeringen, onder meer van de Europese Unie, de Verenigde Naties en humanitaire organisaties. Zo spoorde de Britse ambassadeur in Zimbabwe enkele ministers aan de soldaten terug te sturen naar de kazernes. Volgens de politie was de situatie nog zo gespannen dat hulp van het leger noodzakelijk was.

Politie in de straten van Harare een dag na de rellen. Foto Reuters

Mnangagwa: schuld bij oppositie

President Mnangagwa zei donderdag dat hij in overleg was met oppositieleider Chamisa over manieren om de gemoederen tot bedaren te brengen. ‘We moeten deze dialoog op gang houden om de vrede te bewaren die ons zo dierbaar is’, aldus Mnangagwa. Hij gaf de schuld van het geweld aan de oppositie en zei dat het niet waar was dat de demonstranten van woensdag ongewapend waren.

Het leger schoot woensdag met scherp op demonstranten die stenen gooiden en brandjes stichtten om te protesteren tegen de vermeende verkiezingsfraude. Dat geweld barstte los toen de verkiezingscommissie had laten weten dat regeringspartij ZANU-PF de meerderheid had behaald in het parlement, in wat volgens de commissie vrije en eerlijke verkiezingen waren geweest.

Het ingrijpen van het leger maakte een einde aan de maandenlange euforie van het post-Mugabe tijdperk en voedde verdenkingen bij de oppositie dat de generaals die de coup tegen ex-dictator Mugabe hadden gepleegd, nu de feitelijke machthebbers zijn in het land.

Volgens waarnemers is in de hoofdstad Harare het contrast enorm met de sfeer in november, toen honderdduizenden uitgelaten mensen de straten bevolkten, soldaten omarmden en de val vierden van de 94-jarige Mugabe, de enige leider die Zimbabwe sinds de onafhankelijkheid in 1980 heeft gekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.