Update

'President Jemen per boot gevlucht uit Aden'

President Abed Rabbo Mansour Hadi van Jemen, die in de zuidelijk stad Aden zijn toevlucht had gezocht, is per boot gevlucht. Dit bevestigen bronnen in de haven tegeonver het persbureau AP. Berichten over de vlucht van Hadi, werden eerder tegengesproken door zijn medewerkers. De vlucht komt nadat rebellen het internationale vliegveld van Aden hadden ingenomen.

Militanten loyaal aan president Hadi in het zuiden van Jemen Beeld reuters

De Amerikaanse regering bevestigde dat Hadi zijn residentie in de stad had verlaten. Waar hij nu echter is, kon het ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington niet zeggen. Volgens de havenautoriteiten vertrok hij met onbekende bestemming. 'We hadden eerder vandaag nog contact met hem', aldus een woordvoerder. Uren nadat Hadi zijn residentie had verlaten, begonnen burgers het complex te plunderen.

Het belangrijke vliegveld van Aden bevindt zich in het noorden van de havenstad. Eerder vandaag werd de luchthaven al gesloten en vluchten geannuleerd vanwege de gevechten tussen strijdkrachten gelieerd aan de Houthi-rebellen en milities loyaal aan president Hadi. De Houthi's worden gesteund door zwaarbewapende eenheden van oud-president Saleh.

De snelle opmars van de Houthi-rebellen dreef de president, die zich na zijn verdrijving uit de hoofdstad Sanaa met aan hem loyale troepen in Aden had gevestigd, steeds verder in het nauw. Volgens de bronnen van AP gingen Hadi en zijn gevolg er in de middag in twee boten vandoor. Dit bericht werd echter in de loop van de avond ontkend door zijn minister van Buitenlandse Zaken en medewerkers. Hadi bevindt zich volgens hen nog ergens in de stad.

Gevechtsvliegtuigen hebben eerder vandaag de zuidelijke havenstad bestookt met raketten. Het geschut was gericht op de buurt waar de president zich schuilhield. Dat meldden ooggetuigen aan Reuters. De toestellen konden niet worden geïdentificeerd.

De Houthi's zeiden vandaag op de staatstelevisie een beloning van 100 duizend dollar (ongeveer 91 duizend euro) uit te loven voor uitlevering van de president.

Jemen lijkt het toneel te worden van een machtsstrijd tussen sjiieten (gesteund door Iran) en soennieten (bewapend door Saoedi-Arabië). Lees hier de analyse van Remco Andersen.

Jemen op de rand van burgeroorlog
: Het land is stuurloos, te midden van toenemende religieuze spanning, een dreigende afscheiding van het zuiden en de opkomst van de gevaarlijkste Al Qaida-afdeling.

De aan de vorige president Ali Abdullah Saleh gelieerde Houthi-rebellen maken het president Hadi steeds moeilijker. Wie zijn de Houthi's eigenlijk?

President Abed Rabbo Mansour Hadi Beeld epa

Saoedi-Arabië

Ondertussen heeft Saoedi-Aarabië zijn militaire aanwezigheid aan de grens met Jemen opgeschroefd. Het Saoedische leger heeft uit voorzorg tanks naar de grens verplaatst. De militaire aanwezigheid is puur defensief, melden bronnen aan persbureau Reuters.

'We beschermen alleen onze grenzen', antwoordde een Saoedische bron op de vraag of de oliestaat van plan in militair in te grijpen in Jemen. 'Tanks zijn naar de grens verplaatst, maar dit is alleen om ons land te beschermen.'

Soldaten van het regeringsleger bewaken de ingang van een legerbasis in Aden Beeld reuters

Slag om Aden

De afgelopen dagen rukten de Houthi-rebellen snel op in de richting van Aden. Maandag werden zij nog op 100 kilometer afstand van de stad tegengehouden, gisteren veroverden zij de stad Hawttah op nog geen 30 kilometer van de havenstad. Volgens getuigen zijn ambtenaren naar huis gestuurd en bewapenen de inwoners van de havenstad zich.

Volgens de Jemenitische autoriteiten is minister van Defensie Mahmoud al-Subaihi tijdens de gevechten opgepakt door de rebellen, die eerder vandaag ook al een belangrijke luchtmachtbasis op 60 kilometer van Aden innamen.

De Verenigde Staten hebben de basis kortgeleden ontruimd, toen een nabijgelegen dorp was ingenomen door Al-Qaida. Op de basis waren ongeveer honderd militairen gelegerd, onder wie een aantal commando's. Ook Groot-Brittannië had op de basis militairen gestationeerd.

Aden is een havenstad in het zuiden van Jemen met ongeveer een half miljoen inwoners. De tweede stad van het Arabische land is door president Hadi uitgeroepen tot tijdelijke hoofdstad, nadat hij door rebellen uit de hoofdstad Sanaa werd verjaagd. Aden was de hoofdstad van Zuid-Jemen tot de hereniging met Noord-Jemen in 1990.

Inwoners van Aden zoeken dekking Beeld reuters

Hulp uit buitenland

Minister van Buitenlandse Zaken Riad Yassin deed op nieuwszender Al-Arabiya een oproep aan de andere Arabische landen om zo snel mogelijk in te grijpen. Hij richtte zich specifiek tot de rijke soennitische oliestaten, zoals Saoedi-Arabië. Dat land gaf maandag al aan Jemen eventueel te hulp te willen schieten.

De minister noemde de rebellie van de Houthi's een manier voor een Iraanse machtsovername in Jemen, ook al ontkennen de Houthi's banden te hebben met Teheran. De Arabische Liga beraadt zich morgen over een eventuele interventie in Jemen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de leden zullen een plan bespreken.

Gisteren vroeg de officiële Jemenitische regering aan de VN-Veiligheidsraad toestemming te geven voor een militaire interventie in Jemen door 'bereidwillige landen'. Volgens president Hadi zijn alle pogingen mislukt om het conflict met de Houthi-rebellen op vreedzame wijze op te lossen.

Hadi zei de Samenwerkingsraad van de Arabische Golfstaten en de Arabische Liga te hebben gevraagd om 'alle noodzakelijke middelen' aan te wenden om Jemen te beschermen.

Houthi-strijders in Sanaa Beeld reuters
Militanten loyaal aan president Hadi in het zuiden van Jemen Beeld reuters

Conflict in Jemen

Het is al lange tijd onrustig in Jemen. In 2011 leidde een opstand tot een machtsvacuüm. De toch al zwakke overheid leverde verder aan macht in, terwijl verschillende groepen aanspraak maakten op de macht. Afgelopen september grepen de aan de vorige president van Jemen Ali Abdullah Saleh gelieerde Houthi's de macht in Sanaa. Zij zetten begin dit jaar de president Hadi af en namen de leiding in het land over.

De Houthi's zwaaien nu in grote delen van het land de scepter, maar met name terreurgroepen al-Qaeda en IS zouden kunnen profiteren van de huidige chaos in het land en vastere voet aan de grond kunnen krijgen.

Bij zelfmoordaanslagen in twee moskeeën in Jemen vielen vorige week vrijdag zeker 137 doden en honderden gewonden. De verantwoordelijkheid voor de aanslag werd opgeëist door een groep die beweert de Jemenitische tak van de soennitische terreurbeweging Islamitische Staat te zijn. De getroffen moskeeën werden vooral gebruikt door sjiitische Houthi-moslims.

Houthi's rouwen om de slachtoffers van de aanslagen op de moskeeën in Sanaa Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden