President CAR treedt onder Franse druk af

Onder zware druk van Frankrijk en het buurland Tsjaad zijn de president en de premier van de Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) afgetreden. President Michel Djotodia en premier Nicolas Tiangaye kwamen in maart vorig jaar aan de macht via een staatsgreep, waarop een golf van geweld volgde.

NAIROBI - Het is nog onduidelijk wie tijdelijk de macht zal overnemen. De Fransen hopen dat het vertrek van Djotodia de gemoederen zal doen bedaren. De afgelopen maanden wordt de CAR geteisterd door bruut geweld en een enorme humanitaire crisis.


Het was de achtste coup in het straatarme land sinds de onafhankelijkheid van Frankrijk in 1960. Maar ook het nieuwe bewind bleek op geen enkele manier in staat om CAR onder controle te krijgen.


Djotodia stond aan het hoofd van de zogeheten Séléka-rebellen, een coalitie van opstandelingen uit het noorden van het land. Met de machtsovername kreeg CAR voor het eerst een moslimpresident. Djotodia verloor al snel zijn greep op de rebellen, die vervolgens op veel plaatsen begonnen te plunderen en moorden.


Inmiddels is naar schatting 20 procent van de 4,6 miljoen inwoners van CAR in eigen land op de vlucht geslagen. Zij hebben niet alleen te maken met Séléka-milities, maar ook met christelijke burgerwachtgroepen, de zogenoemde Anti-Balaka. Sommige kenners vrezen dat het geweld tussen beide groeperingen op genocide kan uitdraaien.


Vredessoldaten van de Afrikaanse Unie, circa 4.000 in totaal, en zo'n 1.600 Franse militairen zijn nauwelijks in staat de rust te herstellen. Hulporganisaties als het Wereldvoedselprogramma van de VN (WFP) en Artsen zonder Grenzen geven aan dat zij veel minder mensen weten te bereiken dan nodig is.


Tekenend voor de humanitaire crisis is de situatie bij de luchthaven M'poko in de hoofdstad Bangui. Naar schatting 100 duizend mensen proberen zich daar onder primitieve omstandigheden schuil te houden. Het zal volgens het WFP mogelijk nog tien dagen duren, voordat aan iedereen op het luchthaventerrein hulp kan worden geboden.


Het geweld, dat enkele duizenden mensen het leven heeft gekost, is volgens ooggetuigen gruwelijk. Mensenrechtenorganisaties hebben gerapporteerd over executies, verkrachtingen, onthoofdingen van kinderen en het platbranden van hele dorpen. Tienduizenden mensen zijn de bossen ingevlucht. Voedsel en schoon drinkwater is daar voor hen bijna niet te vinden.


Het aftreden van de president en de premier is tot stand gekomen onder druk van ex-kolonisator Frankrijk en van Tsjaad, het buurland dat al tientallen jaren lang grote invloed op de politiek van de Centraal-Afrikaanse Republiek heeft. Onzeker is echter of met het verdwijnen van Djotodia en Tiangaye uit de hoofdstad een oplossing voor het conflict in het verschiet komt.


De kans bestaat dat Séléka-rebellen het geweld in andere delen van het land, zoals het noordwesten, zullen verhevigen. Ook kunnen aanhangers van de vorig jaar verdreven president, François Bozizé (die eerder zelf ook door een staatsgreep aan de macht kwam), proberen om Bangui militair weer in handen te krijgen.


Daarnaast bestaat bij sommige kenners de vrees dat in het anarchistische CAR radicale moslims uit de regio voet aan de grond zullen krijgen. Al vaker is bericht over leiders van Séléka, die in het Midden-Oosten hebben gestudeerd en daar, zowel als in de buurlanden van CAR, contacten zijn aangegaan met moslimextremisten.


In een volkomen mislukte staat als de Centraal-Afrikaanse Republiek is van centraal gezag al lang geen sprake meer. Dat het land toch de steun weet te krijgen van landen als Frankrijk, heeft voornamelijk te maken met het feit dat CAR rijk is aan grondstoffen als diamant, uranium en hardhout.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden