nieuws nigeria

President Buhari wint verkiezingen, klaar voor nieuwe poging Nigeria ‘op te schonen’

Muhammadu Buhari is op zijn 76ste opnieuw verkozen tot leider van Nigeria, het land met de meeste inwoners van Afrika. Zijn nieuwe regering gaat de komende vier jaar werk maken van ‘veiligheid, het hervormen van de economie en corruptiebestrijding’ – beloftes die Buhari al deed in 2015, bij zijn aantreden. In zijn eerste ambtstermijn was hij maandenlang afwezig door geheimzinnige ziekenhuisbezoeken in Europa.

Bij een politiebureau in het Zuid-Nigeriaanse Port Harcourt staan arrestanten in de rij die zijn opgepakt op verdenking van verkiezingsfraude. Beeld AFP

Buhari werd dinsdagavond laat uitgeroepen tot de winnaar van de verkiezingen, die afgelopen zaterdag gehouden werden. De verkiezingen hadden een week eerder al moeten plaatsvinden, maar werden vlak van tevoren uitgesteld, volgens de kiescommissie om ‘logistieke’ redenen. De oppositie sprak van een poging tot fraude, waar overigens geen bewijs voor is geleverd.

Waarnemers verschillen van mening over de uiteindelijke stembusgang. De ‘Situation Room’, een koepel van meer dan zeventig maatschappelijke organisaties in Nigeria met ruim achtduizend verkiezingswaarnemers, spreekt van een ‘stap achteruit’ na de verkiezingen van 2015. Zeker 39 mensen zijn volgens de Situation Room om het leven gekomen. Een politieman werd in de deelstaat Ogun doodgeschoten, toen hij documenten met verkiezingsuitslagen escorteerde. In de deelstaat Rivers werd een medewerker van de kiescommissie gedood. Veel kieslokalen gingen te laat open.

Volgens politicoloog Olayinka Ajala zijn de verkiezingen behoorlijk verlopen, afgezet tegen de uitdagende omstandigheden: 120 duizend stembureaus in een groot en op sommige plekken onveilig land. Ajala betoogt dit op de Zuid-Afrikaanse website The Conversation. Er vielen dit jaar veel minder doden dan bij de verkiezingen van 2011.

Het opkomstpercentage onder de kiezers was bijzonder laag: 35 procent, het laagste cijfer sinds het einde van het militaire bestuur in Nigeria in 1999. In de zakenstad Lagos stemde maar eenzesde van de zes miljoen geregistreerde kiezers. De lage opkomst is wellicht tekenend voor een gebrek aan geloof in de Nigeriaanse politiek, met haar corruptie en sleetse beloftes. Wat ook kan meespelen, is dat vorige week op het allerlaatste moment de stembusgang werd uitgesteld. In Nigeria verlaten veel kiezers hun werkplek om grote afstanden te reizen naar hun geboorteregio, waar zij geregistreerd staan als kiezer. Sommige kiezers namen na het uitstel niet de moeite om een week later alsnog te gaan stemmen. De oppositie vermoedt dat het uitstel daarom een welbewuste tactiek was van de regeringspartij om kiezers te ontmoedigen. De regering ontkent dit. Voor zijn overwinning had president Buhari maar vijftien miljoen stemmen nodig, in een land met zo’n 190 miljoen inwoners.

Corrupte politieke elite

Met dit relatief schrale mandaat mag Buhari verder werken aan zijn politieke agenda. In 2015 waren de verwachtingen groot. Buhari versloeg toen als eerste oppositieleider een zittend staatshoofd in de verkiezingen. Onder leiding van de ascetische ex-generaal uit het islamitische noorden is ook vooruitgang geboekt tegen terreurbeweging Boko Haram. Al is die niet verslagen, getuige de kortstondige raketaanval op de stad Maiduguri afgelopen weekeinde.

Buhari geldt nog steeds als integer, maar veel mensen menen dat hij te weinig heeft gedaan tegen de corrupte politieke elite. Zo niet uit onwil, dan wel uit onmacht: Buhari’s vrouw Aisha suggereerde in 2016 dat de regering van haar man ‘gekaapt’ was door een coterie die de werkelijke regie voerde. De president liet weten dat zijn vrouw thuishoort ‘in de keuken’.

Buhari’s regering investeert in infrastructuur, maar het schreeuwende banentekort neemt alleen maar toe. Volgens het Amerikaanse Brookings-instituut haalde Nigeria vorig jaar India in als het land met de meeste extreem arme inwoners – 87 miljoen tegen 73 miljoen. Vraag is of de fysiek niet opperbeste Buhari nog de daad- en slagkracht heeft die armoede aan te pakken. Eigenschappen waar hij in 2015 nog om werd geroemd, zoals striktheid en onbuigzaamheid, gelden steeds vaker als obstakels voor een pragmatische, praktische benadering van Nigeria’s grote economische uitdagingen.

In december ontkende Buhari dat hij was overleden en was vervangen door een kloon. Tijdens zijn recente verkiezingsrally’s zwaaide hij weer met een rieten vloerveger, als symbool van zijn belofte om Nigeria ‘op te schonen’. Vooralsnog is die vloerveger zelf behoorlijk verstoft. 

Meer lezen:

De afgelopen jaren werd de roep om het aftreden van president Buhari steeds luider, omdat er soms maandenlang niets van hem werd vernomen. Ook over de recente verkiezingen bestaan veel twijfels, zeker nadat de regering die net op het laatste moment een week uitstelde. ‘Ik denk dat de regering van president Muhammadu Buhari de uitslag wil vervalsen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden