Premies en belastingen: wat brengt 2012?

Werknemer

Ook zonder de bezuinigingen gaan werkenden er in 2012 iets op achteruit. De inflatie van 2 procent wordt nét niet goed gemaakt door de verwachte gemiddelde loonstijging (1,75 procent).

Het Centraal Planbureau (CPB) kwam deze maand met een sombere prognose voor 2012: de economie krimpt met 0,5 procent en er komen 90 duizend werklozen bij.

Dat merken we niet meteen op ons loonstrookje. Jan Modaal krijgt er zelfs iets bij. Bij een gelijkblijvend salaris gaan de modale of lage inkomens er maximaal 13,50 euro per maand op vooruit, heeft salarisverwerker Raet berekend. Wie meer dan 3.300 euro per maand verdient, levert in. Dat komt vooral door de hogere bijdrage aan de Zorgverzekeringswet (ZVW). Hogere inkomens moeten afdragen over meer loon, de grens wordt opgetrokken van 33.427 naar 50.064 euro. In het 52-procenttarief betekent dit een lastenverhoging van ongeveer 500 euro op jaarbasis. Hiermee voert het rechtse kabinet-Rutte een linkse maatregel door: het nivelleert.

Het kabinet maakt een einde aan de spaarloonregeling en de levensloopregeling. Werknemers die spaarloon hebben opgebouwd kunnen dat vanaf 1 januari belastingvrij opnemen, maar ze betalen in 2012 tussen de 16,91 en 26,56 euro per maand meer belasting. Voor beide spaarmethoden geldt een overgangsregeling. In 2013 wordt 'vitaliteitssparen' ingevoerd, waarbinnen jaarlijks 5.000 euro gespaard kan worden (totaal 20.000 euro). Deze regeling is ook toegankelijk voor ondernemers en zzp'ers.

De arbeidskorting voor 58-plussers vervalt, waardoor het nettoloon voor die groep er flink op achteruit gaat. De doorwerkbonus voor 62-plussers valt in 2012 lager uit.

Patiënt

De kosten voor de zorg nemen verder toe, terwijl de consument minder waar voor zijn geld krijgt, want het basispakket wordt verder uitgekleed. De premies voor de basisverzekering stijgen met 2 tot 3 procent. Fors duurder worden de aanvullende verzekeringen, vaak 10 procent, met uitschieters tot 40 procent. Het verplichte eigen risico gaat van 170 naar 220 euro. Er wordt ook gekort op de zorgtoeslag.

Tandarts

De tandartsverzekeringen worden flink duurder, terwijl de tandarts zelf zijn tarieven gaat bepalen. Een aantal grote verzekeraars heeft maximumtarieven vastgesteld. Dat kan betekenen dat een patiënt moet bijbetalen voor een behandeling ook al heeft hij zijn maximale budget nog niet verbruikt.

Consument

De schijven voor de inkomstenbelasting worden iets ruimer. De eerste box van 33 procent gaat tot 18.945 euro (was 18.628). De tweede box van 41,95 procent gaat tot 33.863 euro (was 33.436). De derde box van 42 procent gaat tot 56.491 euro (was 55.694). Hierna betalen mensen 52 procent belasting.

Wonen

De tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting van 6 naar 2 procent - sinds 15 juni - is nu wettelijk vastgelegd. Maar: de regeling duurt slechts tot 1 juli 2012.

Het kabinet bezuinigt flink op de huurtoeslag. Bij de huurtoeslag kregen mensen op de huur die ze boven op de 'kwaliteitskortingsgrens' van 361,66 euro betaalden, 75 procent terug. Dit wordt verlaagd naar 65 procent.

Rijden

Met ingang van 1 juli 2012 worden de CO2-grenzen voor het 14-procenttarief (zeer zuinige auto's) en het 20-procenttarief (zuinige auto's) van de bijtelling auto van de zaak aangescherpt. Vanaf 2013 vindt een jaarlijkse aanpassing plaats. De motorrijtuigenbelasting (MRB) wordt alleen aangepast voor de inflatie. Dat betekent een stijging van 1,7 procent. De MRB voor motoren gaat in 2012 omhoog met 6 procent. De vrijstelling van MRB voor oldtimers geldt vanaf 2012 alleen nog voor voertuigen die ten minste dertig jaar geleden in gebruik zijn genomen. Voor voertuigen die op 31 december 2011 onder de regeling vallen blijft de vrijstelling bestaan.

Zelfstandigen

Een opzienbarende verandering voor zelfstandigen: per 2012 is de zelfstandigenaftrek een vast bedrag: 7.280 euro. Dat mag worden afgetrokken van de belasting en is niet meer afhankelijk van de winst. Dit geldt voor ondernemers die jonger zijn dan 65 en meer dan 1.225 uur hebben gewerkt voor hun bedrijf. 65-plussers die aan het urencriterium voldoen kunnen 50 procent van de aftrek opvoeren.

Indien de ondernemer in een of meer van de vijf voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was en bij hem in die periode niet meer dan tweemaal zelfstandigenaftrek is toegepast, wordt de aftrek verhoogd met de startersaftrek. Dit blijft 2.123 euro.

De aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk (S&O) geldt voor de ondernemer die aan het urencriterium voldoet en die in het kalenderjaar ten minste 500 uur besteedt aan werk dat door Agentschap NL als S&O is aangemerkt. De aftrek bedraagt straks 12.310 euro. Dat is een verhoging van 206 euro.

De meewerkaftrek geldt voor de ondernemer die aan het urencriterium voldoet en van wie de partner zonder vergoeding werkt in een onderneming waaruit de belastingplichtige als ondernemer winst geniet.

Ouders

De bedragen voor de kinderbijslag gaan iets omlaag. De kinderbijslag, een bedrag per kind, wordt per kwartaal uitbetaald. Voor kinderen geboren vóór 1995 zijn de bedragen hoger naarmate de gezinsgrootte toeneemt. In 2012 worden de laatste kinderen uit die groep (geboren in 1994) 18 jaar. Daarmee komt er een einde aan deze vorm van hogere kinderbijslag.

Tegenover de verlaging van de kinderbijslag staat een verhoging van het kindgebonden budget. Met als gevolg dat lagere inkomens met kinderen per saldo meer ontvangen. Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke toeslag, die per maand wordt uitgekeerd. De hoogte is afhankelijk van het aantal kinderen in het gezin en het gezinsinkomen. Tot een inkomen van 28.897 euro krijgt een gezin de maximale bedragen. Vanaf dit inkomen wordt de toeslag afgebouwd met 7,6 procent.

Kinderopvang

Ouders zijn volgend jaar meer kwijt aan kinderopvang. In 2012 wordt de maximumuurprijs (het door de overheid bepaalde tarief per uur waarover de kinderopvangtoeslag wordt uitgekeerd) voor dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang niet geïndexeerd. Daarnaast wordt de bijdrage van de overheid voor de kinderopvang verlaagd.

Vanaf 2012 wordt de kinderopvangtoeslag gekoppeld aan het aantal uren dat de ouder met de minste uren heeft gewerkt. Ouders hebben dan bij dagopvang (tot en met 4 jaar) recht op een toeslag voor 140 procent van de werkuren van de minst werkende partner. Hierbij is rekening gehouden met reistijd en pauzes van de ouders.

Voor schoolgaande kinderen (4 tot en met 12 jaar) kunnen ouders 70 procent van de uren declareren. Deze kinderen maken namelijk minder gebruik van opvang, omdat ze ook naar school gaan. Ook hierbij is rekening gehouden met reistijd en pauzes van de ouders.

Uitkering

Uitkeringen als de AOW, ANW, WW, bijstand, WIA, WAO en Wajong gaan vanaf 1 januari omhoog. Dat komt doordat deze uitkeringen zijn gekoppeld aan het minimumloon. Dat stijgt van 1.435,20 euro naar 1.446,60 euro.

AOW'ers krijgen er in 2012 tussen de 7 en 14 euro netto per maand bij. Hoe hoog dat bedrag precies is, hangt af van de persoonlijke situatie.

De WW, WIA en WAO worden verhoogd met 0,79 procent. De absolute stijging is lastiger aan te geven, omdat die nog meer dan bij de AOW afhangt van persoonlijke omstandigheden. Zo maakt het bijvoorbeeld uit hoe hoog het inkomen was voordat iemand een uitkering kreeg.

Jongeren kunnen in tegenstelling tot nu het geval is op hun 21ste weer bijstand krijgen, dit jaar moesten ze daarvoor 27 jaar zijn. Maar de huishoudtoets wordt ingevoerd: achter één voordeur mogen uitkeringen niet worden 'gestapeld'. Geen uitkering dus voor wie thuis woont bij een ouder met een uitkering. Voor de Wajong geldt een uitzondering.

De bijstandsuitkeringen voor samenwonenden tussen de 21 en 65 jaar wordt 1.336,42 per maand, inclusief vakantiegeld. Deze uitkering is 16,57 euro hoger dan in 2011. Voor samenwonenden met kinderen komt daar nog kinderbijslag bij. Alleenstaande ouders krijgen er 11,59 euro bij en komen uit op 935,49 euro per maand, exclusief kinderbijslag. Alleenstaanden tussen de 21 en 62 krijgen 668,21 per maand (plus 8,28 euro). Alleenstaanden en alleenstaande ouders kunnen een toeslag krijgen als ze geen (woon)kosten kunnen delen met een ander.

Werkgevers

Voor werkgevers valt de schade mee. De gemiddelde sectorpremie - waarmee werkgevers meebetalen aan de werkloosheidsuitkeringen - daalt iets, van 1,9 naar 1,84 procent. De algemene opslag voor de verplichte werkgeversbijdrage kinderopvang wordt verhoogd van 0,34naar 0,50 procent.

De werkgeversbijdrage aan de ZVW daalt van 7,75 naar 7,1 procent.

Het kabinet schrapt 7 van de 22 rijksbelastingen, zoals de verpakkingenbelasting, afvalstoffenbelasting en grondwaterbelasting. Dat betekent een administratieve lastenverlichting van 28 miljoen euro voor het bedrijfsleven.

Voor innoverende bedrijven komt er meer belastingaftrek voor de kosten en investeringen die zij maken bij onderzoek en ontwikkeling voor nieuwe producten. Hiervoor is 250 miljoen euro beschikbaar, oplopend naar 500 miljoen in 2014.

Pensioenen

Omdat veel pensioenfondsen onvoldoende vermogen hebben en de rente laag is gebleven, is de verwachting dat premies in veel sectoren zullen stijgen. De meeste premies voor 2012 zijn nog niet bekend.

Ook komen er extra maatregelen tegen fraude. De succesvolle inzet van de automatische nummerplaatherkenning geldt straks voor alle belastingen. Nu kan iemand alleen staande gehouden worden als de motorrijtuigbelasting niet is betaald.

In lijn met het cultuurbeleid worden bedrijven gestimuleerd geld te geven aan cultuur. Het totaal dat als gift mag worden afgetrokken van de belasting stijgt van 10 naar 50 procent van de winst. Er zit wel een maximum aan: 100.000 euro. Ook komt er een bonus om giften aan anbi's (algemeen nut beogende instellingen) te stimuleren.

Met dank aan de Belastingdienst, Independer, de Sociale Verzekeringsbank en de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Financiën.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden