Premier Oekraïne stapt op: nieuwe verkiezingen

KIEV - De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek heeft donderdag zijn aftreden bekendgemaakt. De regeringsleider diende zijn ontslag in vanwege spanningen binnen de regerende coalitie. Het besluit maakt de weg vrij voor parlementsverkiezingen, die mogelijk in oktober zullen worden gehouden.


Vicepresident Vladimir Groisman gaat als overgangspremier de regering leiden. President Petro Porosjenko zinde al langere tijd op de mogelijkheid het zittende parlement te vervangen. Verkiezingen geven hem de mogelijkheid het anti-Russische sentiment in grote delen van het land, dat sterk is gegroeid door de crisis van de afgelopen maanden, electoraal te verzilveren.


De besluiteloosheid van de regering werd de afgelopen dagen pijnlijk gedemonstreerd door de moeizame hulp na de ramp met het vliegtuig van Malaysia Airlines, dat uit de lucht werd geschoten en midden in het oorlogsgebied in het oosten van het land neerstortte.


Premier Jatsenjoek, een pro-westerse technocraat, kondigde aan te vertrekken nadat twee partijen hadden gezegd uit de regering te zullen stappen, het nationalistische Svoboda en de UDAR-beweging van voormalig bokser Vitali Klitsjko. Aan het besluit van Svoboda en UDAR waren weken van onderhandelingen tussen verschillende partijen vooraf gegaan.


Als reden voor het ontslag van de regering werd onenigheid over begrotingszaken genoemd. Voorstellen voor nieuwe wetgeving op het vlak van energie en meer geld voor defensie haalden de Rada (het Oekraïense parlement) niet, omdat de regeringscoalitie uit elkaar was gevallen. Volgens Jatsenjoek kon het parlement nu zijn werk niet meer doen.


'Welke opties hebben we als de coalitie uiteen is gevallen, er niet gestemd kan worden over wetten, soldaten niet betaald worden, er geen geld is om geweren te kopen, er geen mogelijkheden zijn om de gasvoorraden aan te vullen', zei Jatsenjoek.


President Porosjenko prees de keuze van Svoboda en UDAR om uit de regering te stappen. Volgens het staatshoofd tonen 'alle opiniepeilingen aan dat de samenleving een compleet nieuwe regering wil'.


Volgens parlementsvoorzitter Oleksandr Toertsjinov is het nu aan UDAR en Svoboda om een interim-premier aan te wijzen die kan waarnemen tot er vervroegde parlementsverkiezingen worden gehouden.


Jatsenjoek was sinds februari premier. Hij trad aan na de straatprotesten in diverse Oekraïense steden, waarbij president Viktor Janoekovitsj werd verdreven. Na de presidentsverkiezingen van 25 mei vroeg de nieuwe president Porosjenko hem aan te blijven als regeringsleider.


Kiev heeft het sindsdien aan de stok met pro-Russische krachten in het oosten van het land die niets van het Westen moeten hebben. De Krim maakte zich al los van Oekraïne en sloot zich aan bij Rusland. Op dit moment vecht het Oekraïense leger in het oosten van het land met diverse groeperingen van pro-Russische separatisten.


Het ontbinden van de regering kan erop duiden dat Porosjenko en zijn politieke bondgenoten er vertrouwen in hebben dat het Oekraïense leger er spoedig in zal slagen de separatistische opstand neer te slaan. Hoewel het vechten doorgaat, heeft het leger de afgelopen dagen belangrijke terreinwinst geboekt.


Porosjenko zou van zijn adviseurs te horen hebben gekregen dat de militaire operatie volgens hen binnen twee of drie weken kan worden afgerond, vooropgesteld dat er geen invasie van Russische troepen komt, noch een instroom vanuit Rusland van grote hoeveelheden wapens en strijders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.