Premier Netanyahu weet slechts een wankele coalitie te smeden

Een dag na de verkiezing van paus Franciscus in Rome, steeg ook in een andere heilige stad witte rook ten hemel. Maar in Jeruzalem was het weinig meer dan een zielig sliertje. Benjamin Netanyahu is niet gelukkig met zijn derde regering.

TEL AVIV - De centrum-rechtse coalitie heeft de steun van slechts 68 van de 120 Knessetleden. Toen hij twee maanden geleden aan zijn formatie begon, had Netanyahu een visioen van iets veel breders. De kans dat het nieuwe kabinet de volle vier jaar uitzit, lijkt klein.


De dominerende rechtervleugel wordt gevormd door drie partijen: Netanyahu's Likud, Yisrael Beitenu ('Israel is ons Thuis') van ex-minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman en Naftali Bennetts nationaal-religieuze Bayt Yehudi ('Joods Thuis'). Samen goed voor 43 zetels. De twee centrumpartijen zijn Yesh Atid ('Er is een Toekomst') van 'coming man' Yair Lapid (19 zetels) en HaTnua ('De Beweging') van ex-minister van Buitenlandse Zaken Tzipi Livni (6 zetels).


Van de vijf partijen is HaTnua de enige die niet groot genoeg is om de coalitie van binnen uit te bedreigen. Netanyahu heeft weinig vreugde beleefd aan deze formatie. Lapid en Bennett hebben hem verrast met een hecht bondgenootschap in de onderhandelingen.


De premier zei donderdag dat Likud blij is met de sleutelposten Defensie en Buitenlandse Zaken, maar dat was duidelijk een schrale troost. Buitenlandse Zaken is voor Lieberman, die naar zijn oude post terug mag als hij in een nog lopende rechtszaak wordt vrijgesproken van misbruik van vertrouwen. Defensie gaat naar Moshe Ya'alon, een voormalige chefstaf, die zich binnen Likud rechts van het centrum heeft geposteerd.


Echte vreugde heerst er onder de kolonisten. Bennett, hun held, is een groentje in de politiek, maar hij heeft prima zaken gedaan. Zijn partijgenoot Uri Ariel is de nieuwe minister van Volkshuisvesting, wat betekent dat de kat op het spek is gebonden. De kolonisten verwachten een stevige opvoering van de bouw in de nederzettingen, ook al omdat Joods Thuis een paar invloedrijke economische posities in de wacht heeft gesleept, waaronder het voorzitterschap van de Knessetcommissie voor Financiën. Bennett wordt zelf minister van Economie en Handel.


Op de Westelijke Jordaanoever heeft de minister van Defensie het laatste woord, ook in civiele zaken. Ehud Barak, de uitgaande bewindsman, had een matigende invloed. Van de rechtse Ya'alon verwachten de kolonisten minder terughoudendheid.


Yair Lapid wilde de post Buitenlandse Zaken, maar krijgt Financiën. In de komende anderhalf jaar zal hij 20 miljard shekel (ruim 4 miljard euro) moeten bezuinigen. En dat terwijl zijn aanhang hem juist heeft gekozen voor meer belasting- verlagingen.


Maar hij kan ook op wijzen op succes. Zo zijn er voor het eerst in lange tijd geen ultra-orthodoxe partijen in de regering vertegenwoordigd. Dat maakt de weg vrij, in ieder geval in theorie, voor het opnemen van meer ultra's in het leger. Het wordt het eerste wetsontwerp waar de regering aan gaat werken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden