ReportageDebat coronacrisis

Premier moet zich in coronadebat verweren tegen verwijt onrust te zaaien

In de Tweede Kamer was er woensdag kritiek voor premier Rutte, na de lof die hij voor zijn toespraak van maandag had gekregen. De kritiek spitste zich toe op het woord ‘groepsimmuniteit’. De premier zou een mogelijk fors aantal sterfgevallen op de koop toe hebben genomen.

Rutte en de betrokken ministers deden ook in Vak K aan social distancing. Beeld Freek van den Bergh/ de Volkskrant

Dag en nacht werken aan het oplossen van de coronacrisis eist zijn tol. Bruno Bruins zat woensdagavond in de Tweede Kamer midden in de beantwoording van vragen over mondkapjes en beademingsapparaten, toen de minister voor Medische Zorg wegzakte achter de katheder. Na enkele seconden stond Bruins weer op, een half uur later liep hij met snelle tred naar zijn auto. ‘Een flauwte door oververmoeidheid en intensieve weken’, meldde hij niet veel later op Twitter. ‘Inmiddels gaat het weer beter.’

Zo ongewoon als de afgelopen weken waren, zo ongewoon was ook het Kamerdebat van woensdag over het coronavirus, en niet alleen vanwege Bruins’ flauwte. Een land dat stilvalt, vollopende afdelingen intensive care, zware klappen voor de economie: af en toe moet premier Mark Rutte zichzelf knijpen om zich te realiseren dat dit echt gebeurt. En dan te bedenken dat hij zich nog niet zo gek lang geleden druk maakte over stikstof en pfas. ‘En nu zitten we ineens in deze nachtmerrie.’ 

Onrust

Rutte was een aanzienlijk deel van het debat bezig met het wegnemen van de onrust die zijn tv-toespraak had veroorzaakt. In die toespraak deelde de premier maandag mee dat hij het virus ‘maximaal wilde controleren’ door het ‘beheerst’ te verspreiden onder de gezondste Nederlanders. Het resultaat zou groepsimmuniteit zijn, een ‘beschermende muur’ om de kwetsbare ouderen en mensen met een zwakke gezondheid.

Vlak na de speech kwam de lof, iets later volgden de vragen. Bedoelde Rutte dat hij een onbekend aantal zieken en doden op de koop toenam in de hoop groepsbescherming op te bouwen?

In een zeldzaam leeg gebouw, waarin de Kamer voorlopig alleen coronakwesties bespreekt, probeerde Jaap van Dissel van het RIVM woensdagochtend helderheid te scheppen. In de dagen na de speech is onterecht veel aandacht uitgegaan naar de groepsimmuniteit, zei het hoofd infectiebestrijding. Die moet je vooral zien als ‘extra bescherming’. Voor het uitbannen van het virus blijft Nederland met de rest van de wereld ‘afhankelijk van de komst van een vaccin’.

In dit dossier leest u de laatste ontwikkelingen en alles wat u verder moet weten over het coronavirus.

‘Groot experiment’

Het betekent ‘een draai van 180 graden’, concludeerde FvD-leider Thierry Baudet ’s middags tijdens het debat, waarin de Kamerleden de kijkers die het debat thuis volgden het slechte voorbeeld gaven door achter elkaar de knop van de interruptiemicrofoon met de blote hand in te drukken.

Ook anderen konden de lijn van het kabinet maar met moeite volgen. ‘Veel Nederlanders voelen zich onderdeel van een groot experiment’, zei Lodewijk Asscher (PvdA). ‘Onhandig’, noemde Esther Ouwehand (PvdD) het gebruik van de term groepsimmuniteit. En GroenLinks-leider Jesse Klaver: ‘De woorden van de premier waren wat het land nodig had, maar ze hebben ook onrust veroorzaakt.’

De premier sprak in zijn beantwoording van een misverstand. Immuniteit is niet het doel, maar slechts bijvangst. Van bewuste besmetting is geen sprake: de Nederlandse aanpak is zo streng dat deze neerkomt op een ‘gedeeltelijke lockdown’, en verschilt volgens Rutte nauwelijks van die in landen als België en Frankrijk.

Rutte weerstond de verleiding om op aandringen van PVV-leider Geert Wilders en Baudet extra maatregelen aan te kondigen, zoals het sluiten van alle winkels op supermarkten en apotheken na. Als je voor zo’n volledige lockdown kiest, moet je dat volhouden tot er een vaccin is, stelde hij. Het risico is dan dat je ‘zwaar verarmd’ uit de crisis komt, met een economie die tientallen jaren is teruggeworpen in de tijd. Tegelijkertijd sloot de premier verdere maatregelen in de komende weken of zelfs dagen niet uit in het geval de druk op de ziekenhuizen te groot wordt.

Lees meer over de gevolgen van de coronacrisis

Waarom Nederland (nog) geen lockdown afkondigt.

Ruzie tussen China en VS loopt gierend uit de hand, juist nu eenheid geboden is.

Hoe is de coronatoestand in Spanje, Italië en Duitsland? Onze correspondenten doen verslag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden