Nieuws Ruzie Italiaanse regering

Premier Italië: hou op met ruzie maken of ik trek de stekker uit dit kabinet

De Italiaanse premier Giuseppe Conte eist dat de twee regeringspartijen zo snel mogelijk ophouden met ruziën. Doen ze dat niet, en doen ze dat niet snel, dan zal hij zijn mandaat inleveren en valt de regering. ‘Ik wil een duidelijk en snel antwoord’, zei de premier. ‘Ik ben bereid af te treden.’

De aankondiging was bijzonder modern – in een tweet zei Conte maandagochtend dat hij die avond via Facebook zijn volk wilde toespreken – maar de boodschap was een ouderwets Italiaanse: stop met ruzie maken. Die boodschap was expliciet gericht aan zijn beide vicepremiers: Matteo Salvini van antimigratiepartij de Lega en Luigi Di Maio van anti-establishmentpartij de Vijfsterrenbeweging.

Ruzie na ruzie

Die twee partijen vormen samen een regering die afgelopen zaterdag precies een jaar bestond en eigenlijk al net zo lang een bron is van ruzies. Zo is premier Conte zelf geen lid van een van beide partijen omdat de Lega en de Vijfsterrenbeweging al bij de formatie onenigheid kregen over wie de echte baas is.

De laatste weken raakte de kinnesinne echter in een stroomversnelling. Er waren serieuze botsingen over de bouw van een hogesnelheidslijn tussen Turijn en Lyon, die de Lega wel wil, maar de Vijfsterrenbeweging juist niet. Daarna was er getouwtrek over het eventueel verlagen van de belasting, een intensievere samenwerking met China, extra financiële steun aan hoofdstad Rome, waar de Vijfsterrenburgemeester in grote problemen verkeert. Er waren twee corruptieschandalen met in de hoofdrol staatssecretarissen van de Lega. 

Zelfs een ongeluk afgelopen weekend in Venetië, waarbij een gigantisch cruiseschip op hol sloeg en tegen de kade aanbotste, leidde tot politieke ruzie. Waar de Vijfsterrenminister van Transport ditmaal echt beterschap beloofde – ‘we zijn heel dicht bij een definitieve oplossing’, zei hij – reageerde Salvini gelijk met: ‘er was vorig jaar al een oplossing, maar alles is maandenlang geblokkeerd door een zekere minister, en die minister was geen lid van de Lega.’

Nutteloze discussies

Omdat al die ‘nutteloze discussies in de weg staan van ons echte werk’, riep premier Conte maandag op tot een staakt-het-vuren. Ook zei hij de komende weken geen bemoeienis te dulden van de twee tijdens de cruciale gesprekken met de Europese Commissie.

Italië kreeg vorige week immers een fikse tik op de vingers van de Europese Commissie, volgens wie Rome veel te weinig doet aan het terugdringen van haar gigantische staatsschuld. De regering moet extra bezuinigen, aldus de Commissie, maar volgens vicepremier Salvini zijn het juist diezelfde bezuinigingen die ‘miljoenen Italianen uithongeren’. 

Links de Italiaanse vicepremier Matteo Salvini van antimigratiepartij Lega, samen met premier Conte. Beeld REUTERS

Het is een verschil van inzicht waardoor Rome en Brussel al vaker tegenover elkaar stonden. Eind vorig jaar dreigde de Commissie nog met een miljardenboete die enkel werd voorkomen toen de regering beloofde extra te bezuinigen. Maar afgelopen woensdag, minder dan een half jaar na dat compromis, arriveerde wederom een brief vanuit Brussel met de vraag waarom de staatsschuld toch weer is gestegen. De Italiaanse minister van financiën schoof de schuld in zijn antwoord door naar de verslechterde economie en beloofde beterschap voor 2020, maar het is zeer de vraag of de Commissie die belofte voor waar aanneemt.

Miljardenboete

Wat in dat proces zeker niet helpt, is dat Salvini ondertussen bezwoer nooit voor Brusselse dreigementen te zullen buigen. Hij noemde de Europese regels achterhaald en beloofde prompt de belastingen nog verder te verlagen. Die woorden indachtig bestaat de kans dat de Commissie deze maand alsnog een disciplinaire procedure start tegen Italië. Zo’n maatregel zou Italië miljarden euro’s kunnen kosten.

Precies om dat noodscenario te voorkomen, riep premier Conte zijn twee regeringspartijen maandagavond publiekelijk op hun meningen voortaan voor zichzelf te houden en niet enkel aan de peilingen te denken, maar aan het landsbelang. ‘Tot ze worden veranderd, zullen de regels worden gerespecteerd’, zei hij over de Europese Commissie.

Kleine kans

De kans dat de Lega en de Vijfsterrenbeweging dat ook zullen doen, lijkt echter klein. Zo reageerde Salvini maandagavond direct geïrriteerd op de oproep van zijn premier. ‘Wij hebben altijd doorgewerkt en hebben zo min mogelijk gereageerd op discussies en zelfs beledigingen’, schreef hij op Twitter. ‘En voor dat gedrag zijn wij vorige zondag beloond met 9 miljoen stemmen.’ 

Bij de Europese verkiezingen stemde ruim 34 procent van de Italianen op de Lega; een verdubbeling ten opzichte van de landelijke verkiezingen een jaar eerder. Mocht de Italiaanse regering dus inderdaad vallen, dan is de kans zeer groot dat Salvini Conte zal opvolgen als nieuwe premier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden