Nieuws Europees parlement

Premier Italië botst met meerderheid Europees parlement: ‘Het volk zegt: luister naar ons’

De Italiaanse premier Giuseppe Conte liet dinsdag een onversneden populistisch geluid horen in het Europees parlement. Europese regeringen en instellingen hebben in zijn ogen het contact met het volk verloren. Ondertussen wordt met argusogen naar het land met de torenhoge staatsschuld gekeken.

Giuseppe Conte. Beeld AFP

Conte ziet Europa als een oligarchisch systeem dat de burgers negeert. Velen van hen voelen zich eenzaam en onzeker. De Europese Unie mag niet verdwijnen, maar zij moet dichter bij de mensen staan. ‘Het moet een project zijn van het volk, voor het volk.’

Conte vertegenwoordigt Italië, de op twee na grootste economie in de eurozone en een van de oprichters van de Europese Unie. ‘Het is meer dan een land, het is een beschaving’, zegt de immer bevlogen liberale fractieleider Guy Verhofstadt. Maar datzelfde Italië figureert deze namiddag in Straatsburg voor de meerderheid van de parlementariërs als het zwarte schaap van de Europese familie.

Populistische rauwheid

Conte heeft niet de populistische rauwheid die iemand als Donald Trump kenmerkt. Hij heeft eerder iets ingetogens, iets afwezigs, als iemand die verdwaald is in de politiek. En dat klopt ook wel een beetje: hij was een rechtenprofessor met nul politieke ervaring toen hij vorig jaar juni premier werd. Hij kreeg de post omdat de leiders van de twee populistische partijen die de verkiezingen hadden gewonnen, Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging en Matteo Salvini van de Lega Nord, elkaar het hoogste ambt niet gunden. Vanuit het niets werd Conte het gezicht van de eerste, volledig populistische regering van West-Europa.

Kalm ontvouwt hij zijn populistische visie op Europa. Dat mag volgens hem niet terugvallen in nationalisme, maar de EU moet wel eerlijker en socialer worden. De aandacht ging jarenlang vooral uit naar de economie, naar deregulering, schuldverlaging en bezuinigen. Dat heeft geleid tot ongelijkheid, tot een kloof tussen elite en volk. De mensen in Europa doen een dringende oproep: luister naar ons, aldus Conte. Hij wil minder strenge begrotingsregels voor de euro en een Europees fonds voor bestrijding van de werkloosheid.

Staatsschuld

De premier krijgt vanuit de gelederen van de gevestigde partijen de volle laag. Manfred Weber van de Europese christendemocraten wijst op de groei van de reeds torenhoge Italiaanse staatsschuld. ‘Uw verantwoordelijkheid.’ De sociaaldemocraat Udo Bullmann betreurt het dat Europa te weinig solidariteit toonde met de Italië toen het overspoeld werd met migranten. ‘Maar dat kwam door uw vrienden’, zegt hij, doelend op het verzet tegen het opnemen van vluchtelingen door de rechts-nationalisten in Polen en Hongarije. Verhofstadt hekelt de steun van de Italiaanse regering voor de ‘vandalen’ in de gele hesjes in Frankrijk. Ook vraagt hij Conte: ‘Hoe lang blijft u de marionet van Salvini en Di Maio?’

Deze twee vicepremiers in de Italiaanse regering zijn de grootste boosdoeners in de ogen van de Europese gevestigde partijen. Waar Conte de stille kracht is die in december nog een begrotingscompromis met Brussel sloot, zijn zij de straatvechters. Zij sluiten havens voor schepen met migranten, bezoeken de gele hesjes in Frankrijk, verwijten Parijs door te gaan met het koloniseren van Afrikaanse landen en roepen de Fransen op te bevrijden van president Macron. Vorige week riep Parijs zijn ambassadeur in Rome terug, hetgeen voor het laatst in 1940 was gebeurd toen Italië de oorlog verklaarde aan Frankrijk.

De meeste partijen in het Europees parlement spreken er schande van tegenover Conte. Aan extreem-rechtse kant wordt de Italiaanse regering geprezen. ‘U neemt het op tegen de bullebakken in Berlijn en de kleine Napoleon Macron’, zegt er een. ‘U bent de toekomst van Europa, bravo, bravo, bravo’, zegt een ander.

Het debat lijkt zo een voorbode te zijn van hoe de campagne voor de Europese verkiezingen in mei eruit kan komen te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden