Premier 'danst soepel' langs lastige vraagstukken

Op de tweede dag van de Algemene Beschouwingen houdt Balkenende elf uur lang zijn optimistische toon vast...

den haag Als een scheepje in de golven dat zich klaarmaakt voor de storm. Stevig, goed opgetuigd, koersvast. Dat is Nederland volgens premier Balkenende. Dat is waar hij vertrouwen in heeft. En dat is waarom hij vorige week een akkoord sloot met vakbonden en werkgevers, ook al heeft dat akkoord weinig om het lijf. ‘Sociale rust alleen is al winst in dit tijdsgewricht. We zitten nu niet te wachten op nodeloze conflicten.’

Het is – blijkt ook deze tweede dag van de Algemene Beschouwingen – alle hens aan dek om Nederland te wapenen tegen het kerend economisch tij. Dankbaar neemt Balkenende de loftuitingen van sociale partners in ontvangst. Blijmoedig spreekt hij zijn optimisme uit over de lage werkloosheid, het vierde overschot op de begroting, de historisch lage staatsschuld en de ondernemersgeest die blijkt uit de nieuwe strijd tegen het water.

De agenda van de premier is, net als die van de sociale partners, duidelijk: met paniekverhalen over eventuele economische rampspoed is niemand gediend.

Het is de toon die Balkenende donderdag elf uur lang weet vast te houden. Wie twijfels heeft over de degelijkheid van de tweede begroting van minister van Financiën Bos (PvdA) – niet de minste instanties: het CPB en de Raad van State – is volgens Balkenende niet goed wijs. ‘Meevallers in rentelasten en aardgasbaten gaan rechtstreeks naar de aflossing van de staatsschuld. Dat is een áánscherping van de Zalmnorm’, wimpelt hij VVD-leider Mark Rutte af.

Oppositiepartijen die wijzen op het historisch lage vertrouwen in zijn regering, lijken van een andere planeet. ‘Ik vertrouw op onze missie, niet op scores’, reageert Balkenende. Die onderkoelde reactie drijft Femke Halsema (GroenLinks) bijna tot wanhoop. ‘Meneer Balkenende, u wordt niet vertrouwd! Dat kunt u niet wijten aan de wisseling van het weer.’

Het debat wil maar niet spannend worden, bij alweer Balkenendes zesde Prinsjesdagdebat. De enige die spektakel maakt, is PVV-leider Geert Wilders. Zijn nieuwste plan: de Nederlandse militairen terughalen uit Uruzgan om ze in te zetten in de Goudse wijk Oosterwei. Daar kreeg een buschauffeur vorige week een mes op de keel. ‘Ik vind de veiligheid in Nederland belangrijker dan die in Afghanistan.’

Balkenende is volgens Wilders hét bewijs van een tweedeling in Nederland. ‘Komt u wel eens buiten? Praat u met mensen die in elkaar worden geslagen of bespuugd? U leeft in uw Nederland, ik leef in de rest van Nederland.’

De premier laat het zich niet zeggen. Wat volgt, zijn de felste tien minuten van het debat. Een monoloog waarin de premier Wilders scherp aanvalt. ‘U heeft niet het monopolie op het kennen van de samenleving. Er zit geen verschil tussen u en mij in het aanpakken van fysiek geweld. Maar iedereen mag hier meedoen. Als u het heeft over dé islam, verstoot u een hele groep.’ Waarop Wilders een motie van wantrouwen indient.

Het waren niettemin zeldzaam tamme Beschouwingen, concludeert ook Halsema. Het beweegt D66-leider Alexander Pechtold tot een compliment. ‘De premier was overduidelijk in vorm. Het is als in het liedje: ze zeggen dat ik niet dansen kan, maar ik kan dansen als een edelman. De premier stond er als nooit te voren, behendig, heel soepel langs de lastige vraagstukken te dansen.’

Noch de AOW (pijnlijk voor het CDA), noch kernenergie (gevoelig bij het hele kabinet) brachten Balkenende ook maar een moment van zijn stuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden