Premier blijft stevig staan in debat

Jan Peter Balkenende wekt sinds deze week niet meer de indruk dat hij als een verdwaalde toerist achter het katheder van de premier in de Kamer staat....

Van onze verslaggever Frank Poorthuis

Maar hij staat er beter dan ooit in de afgelopen weken. Vol zelfvertrouwen, zonder angst voor het debat, dat in de afgelopen twee dagen overigens nooit vlammende hoogten bereikte. De voornaamste conclusie van deze Algemene Beschouwingen moet dan ook zijn dat de premier en zijn ploeg moeiteloos overeind bleven.

Nu hebben Balkenende en zijn dertien collega-ministers het niet bijster moeilijk gehad. PvdA, GroenLinks, SP en D66 hadden genoeg kritische noten bij de strenge begroting van Balkenende, die zij vooral onrechtvaardig vinden voor de zwakkeren in de maatschappij. Ze noemden het schandalig dat ook aan de koopkracht van de minima wordt geknabbeld. Maar dat alles gebeurt in het voortdurende besef dat ze slechts 49 van de 150 zetels in de Kamer innemen.

Ook al bestreed links fel een aantal ingrijpende keuzes van Balkenende, de oppositie realiseert zich dat ze in deze economisch slechte tijd op een groot aantal terreinen ook niet veel anders had kunnen doen dan dit nieuwe kabinet doet. Wat opviel was dat Paul Rosenmöller (GroenLinks) zich, na alle perikelen van de afgelopen maanden, weer hervonden lijkt te hebben. Ook SP-leider Jan Marijnissen, die zich door de rechtse signatuur van dit kabinet als nooit tevoren voelt uitgedaagd, vlamde bij tijd en wijle als vanouds. Jeltje van Nieuwenhoven leek enigszins te lijden onder het feit dat zij haar optreden een examen voor het partijleiderschap had genoemd.

Van de coalitiepartijen had Balkenende helemaal niets te vrezen. LPF-leider Harry Wijnschenk maakte donderdagavond duidelijk nog vooral in zichzelf te moeten investeren. Als zijn eigen fractie hem daarvoor al de tijd geeft.

CDA, VVD en LPF hebben bij aanvang van dit kabinet duidelijk gemaakt dat zij het dualisme tot in zijn uiterste vorm zullen bedrijven. VVD'er Gerrit Zalm prees zichzelf nog even aan als 'de plaaggeest van de premier'. Maar het kwam er deze week toch op neer dat hij, Verhagen (CDA) en Wijnschenk (LPF) vooral hun steun uitspraken aan dit kabinet. Het is dan ook amper drie maanden geleden dat ze elkaar vonden in een regeerakkoord. Tekenend was dat vanuit de drie fracties na Balkenendes laatste woorden een luid geroffel op de bankjes en zelfs applaus klonk.

In zijn slotzinnen haalde de premier opvallend genoeg Pim Fortuyn aan als degene die het politiek debat in Nederland nieuw leven had ingeblazen. De vermoorde LPF-voorman was tot veler verrassing niet genoemd in de Troonrede. Dat hij net als alle voorgangers in het ambt een premier van alle Nederlanders wil zijn, liet Balkenende blijken toen hij ook deemoedig constateerde in het besef te leven dat 'de minderheid van vandaag de meerderheid van morgen kan zijn'.

Frank Poorthuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden